اۋىلداعى اعايىننىڭ تۇرمىسىن جاقسارتۋىنا سەپتىگى تيەتىن بىرنەشە باعدارلاما بار. سونىڭ ءبىرى – «اۋىل اماناتى». الايدا اتىراۋ وبلىسىنىڭ شالعاي اۋىلدارىندا تۇراتىن تۇرعىندار اتالعان باعدارلاماعا قاتىسۋعا ىنتا تانىتپاي وتىر.
وبلىستىق اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسىنىڭ باسشىسى سالاۋات وتەعۇلوۆتىڭ ايتۋىنشا, بۇل جوبامەن جەكە جانە قوسالقى شارۋاشىلىقتاردىڭ يەلەرى 2,5%-بەن 8,6 ملن تەڭگەگە دەيىن نەسيە الادى. ال اۋىل شارۋاشىلىعى كووپەراتيۆتەرىن قۇرۋ, قاجەتتى ينفراقۇرىلىممەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن 27,6 ملن تەڭگە نەسيە بەرىلەدى. وسىنداي نەسيە بەرۋ ارقىلى تۇرعىنداردىڭ تابىسىن ارتتىرۋ كوزدەلگەن. وڭىردەگى 54 اۋىلعا سكرينينگ جۇرگىزىلدى. ناتيجەسىندە, 433 ادام 3 ملرد 103 ملن تەڭگەنىڭ نەسيەسىن الۋعا نيەت ءبىلدىردى.
بىراق ء«بالدۋ, ءبالدۋ, ءبارى وتىرىك» دەگەننىڭ كەرى كەلىپ تۇر. جوبانى ىلگەرى جىلجىتۋ ءۇشىن ءالسىن-ءالسىن جيىن وتكىزىلەدى. بيىلعى مامىردا وتكەن وسىنداي جيىندا وبلىس اكىمى سەرىك شاپكەنوۆتىڭ پىكىرىنشە, «اۋىل اماناتى» جوباسىن جۇزەگە اسىرۋ جۇمىستارى ناشار ءجۇرىپ جاتقانىن ايتقان ەدى. سول سەبەپتەن, جوبانى ىسكە اسىرۋعا سالعىرتتىق تانىتقان وبلىستىق اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسىنىڭ باسشىسى سالاۋات وتەعۇلوۆ پەن «اتىراۋ» الەۋمەتتىك كاسىپكەرلەر كورپوراتسياسى» اق توراعاسى دانيار تاحانوۆقا قاتىستى تارتىپتىك جازا قولدانىلعان.
– ءبىزدىڭ وبلىستا «اۋىل اماناتى» باعدارلاماسى بويىنشا اتقارىلىپ جاتقان ءىستىڭ جوقتىعىن كورىپ وتىرمىن. ءبىر جارىم اي بۇرىن بۇل جوبانى قولعا الۋ تاپسىرىلدى. سول كەزدە جۇمىس مامىر ايىندا باستالاتىنىن ايتتىڭىزدار. الايدا ءالى جۇمىس جوق. ماسەلە بولىنگەن اقشانى ۇلەستىرىپ بەرۋ ەمەس, باعدارلامانىڭ ورىندالۋىندا بولىپ وتىر. نەگىزگى ماقسات – كووپەراتيۆتەردى دامىتۋ. نيەت ەتكەن ادام مالىن باعىپ, تاپقان ءونىمىن ەش كەدەرگىسىز ساتاتىن جاعدايعا جەتۋگە ءتيىس. باعدارلاماعا جاۋاپتى سالا باسشىلارىن باسقا وڭىرلەرگە تاجىريبە الماسۋعا جىبەردىك. بىراق بۇدان قورىتىندى شىعارا المادىڭىزدار. تۇرعىندار «اۋىل اماناتى» جوباسىنىڭ بار ەكەنىن ءالى كۇنگە دەيىن بىلمەيدى, – دەگەن ەدى سەرىك شاپكەنوۆ.
ال وتكەن اپتادا وسى باعدارلامانى ىسكە اسىرۋ بارىسىن تالقىلاعان تاعى ءبىر جيىن ءوتتى. «اتىراۋ» اكك» اق باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ازامات ايتپاەۆتىڭ مالىمەتىنشە, وبلىس اكىمدىگى, اۋىل شارۋاشىلىعى جانە قارجى مينيسترلىكتەرى اراسىندا ۇشجاقتى كرەديتتىك شارتقا قول قويىلعان.
«اتالعان شارتقا سايكەس اۋىل تۇرعىندارىنا شاعىن نەسيە بەرۋ ءۇشىن 1 ملرد 504 ملن تەڭگە ءبولىندى. كرەديتتىك شارت شەڭبەرىندە 188 شاعىن نەسيە بەرۋ, 199 جاڭا جۇمىس ورنىن قۇرۋ كوزدەلىپ وتىر. الەۋمەتتىك-كاسىپكەرلىك كورپوراتسياسىنىڭ ەسەپشوتىنا قارجى اۋدارىلدى. كورپوراتسيا شاعىن نەسيە بەرۋگە دايىن. «اۋىل اماناتى» باعدارلاماعا قاتىسۋ ءۇشىن 80 ءوتىنىش ءتۇستى. الايدا ونىڭ ىشىندە 10 ءوتىنىش عانا بارلىق تالاپقا ساي كەلەدى. قالعان ءوتىنىش يەلەرى قاجەتتى قۇجاتتاردى تولىقتىرىپ جاتىر. ەرەجەگە سايكەس, كرەديتتىك ءوتىنىم بەرۋ ءۇشىن 17 قۇجات ۇسىنۋ قاجەت. ال وتىنىشتەرگە 15 كۇن ىشىندە تالداۋ جۇرگىزىلىپ, شەشىم شىعارىلادى», دەيدى ازامات ايتپاەۆ. وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى مارات مۋرزيەۆ وسىعان بايلانىستى وبلىستىق اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسىنىڭ باسشىسى سالاۋات وتەعۇلوۆقا باعدارلامانى ىسكە اسىرۋدى جۇيەلەۋدى ەسكەرتتى. سونداي-اق باعدارلاماعا قاتىسۋ ءۇشىن 17 قۇجاتتىڭ ءتىزىمىن ازايتۋدى ۇسىندى.
– ءبىزدىڭ ماقساتىمىز – كاسىپكەرلەرگە قولداۋ كورسەتۋ. بۇل باعدارلاماعا قاتىسۋ ءۇشىن كوپ قۇجاتتى تاپسىرۋ جەرگىلىكتى شارۋا قوجالىعىنىڭ يەلەرى مەن كاسىپكەرلەر ءۇشىن ءتيىمسىز بولىپ وتىر. سوندىقتان قۇجاتتار ءتىزىمىن جەڭىلدەتۋ قاجەت, – دەدى مارات مۋرزيەۆ.
ازىرگە اتالعان باعدارلامانىڭ قالاي قارقىن الاتىنى بەلگىسىز بولىپ وتىر. اۋىل تۇرعىندارى بۇل باعدارلاما كورە الا ما؟ الدە كوپ باعدارلامانىڭ ءبىرى بولىپ قالا ما؟