وتكەن جىلى ەكىباستۇزداعى «بوگاتىر» جانە «سەۆەرنىي» كومىر كەنىشتەرى 42 ملن توننا قارا التىن وندىرگەن. جەرگىلىكتى كومىر كەنىشتەرى الداعى جىلىتۋ كەزەڭىندە ەلىمىزدىڭ ەلەكتر ستانسالارى مەن وڭىرلىك جىلۋ-ەنەرگيا ورتالىقتارىن قاجەتتى وتىن قورىمەن قامتاماسىز ەتۋدە ىركىلىستەر بولمايدى دەپ سەندىرىپ وتىر.
قازاقستاننىڭ ەنەرگەتيكا سالاسى كومىرگە تاۋەلدى. ەلەكتر جانە جىلۋ قۋاتىن وندىرۋگە پايدالانىلاتىن وتىننىڭ نەگىزگى بولىگىن ەكىباستۇزداعى «بوگاتىر» جانە «سەۆەرنىي» كەنىشتەرى بەرىپ وتىر. وتكەن جىلدىڭ قورىتىندىسىندا قوس كەنىش, جالپى العاندا, 42,5 ملن توننا كومىر تيەپ, ول ەلدەگى كومىر ءوندىرىسىنىڭ 40-ىن قۇراعان.
جۋىقتا «سامۇرىق-قازىنا» اق باسقارما توراعاسى نۇرلان جاقىپوۆ كومپانيانىڭ ەكىباستۇز ەنەرگەتيكالىق كەشەنىندە ورنالاسقان كاسىپورىندارىنا جۇمىس ساپارىمەن بارىپ, جۇزەگە اسىپ جاتقان جوبالارمەن تانىستى. ايتىپ وتەيىك, جەرگىلىكتى «بوگاتىر كومىر» جشس, سونداي-اق ەكىباستۇز ماەس-1 جانە ماەس-2 كاسىپورىندارى اتالعان اكتسيونەرلىك قوعامنىڭ قۇرامىنا ەنەدى. بۇگىندە ءوندىرىس ۇيىمدارىندا كۇزگى-قىسقى جىلىتۋ ماۋسىمىنا دايىندىق بويىنشا جوسپارلى جۇمىستار جۇرۋدە جانە ەلىمىزدىڭ ەنەرگەتيكاسى ءۇشىن اسا ماڭىزدى ينۆەستيتسيالىق جوبالار قولعا الىنعان.
«بوگاتىر» كەنىشىندە كومىردى جوعارىعا شىعاراتىن تسيكلدىق-اعىندىق تەحنولوگياسىن ەنگىزۋ جونىندەگى جوبا ومىرشەڭ ەتىلۋدە. ول ءوزىنىڭ جوبالىق قۋاتىنا كەزەڭ-كەزەڭىمەن شىعا وتىرىپ, اعىمداعى جىلدىڭ تامىز ايىندا تولىق اياقتالادى. جاڭا تەحنولوگيا تۇتىنۋشىلارعا وتىن جەتكىزۋ كولەمىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. «بوگاتىر كومىر» جشس-نىڭ ءوزى «بوگاتىر» جانە «سەۆەرنىي» كەنىشتەرىنەن تۇرادى. قوس كەنىشتە شامامەن 6 550 ادام ەڭبەك ەتۋدە. جىل سايىن ەنەرگەتيكالىق كومىر ەلىمىزدىڭ جانە رەسەيدىڭ ەنەرگيا ءوندىرۋشى ۇيىمدارىنا جونەلتىلەدى.
«بولات نۇرجانوۆ اتىنداعى ەكىباستۇز ماەس-1» جشس – ەلىمىزدەگى ەڭ ءىرى ەلەكتر ستانساسى. مامانداردىڭ سوزىنە سۇيەنسەك, بەلگىلەنگەن قۋاتى – 4 000 مۆت, ال قازىرگى قولدا بار قۋاتى 3 500 مۆت ەكەن. بىلتىرعى جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 23 ملرد كۆت/ساع ەلەكتر قۋاتىن وندىرگەن. بۇل – ستانسا تاريحىنداعى رەكوردتىق كورسەتكىش. مۇنداعى №1 ەنەرگيا بلوگىنىڭ بلوكتىق باسقارۋ قالقانىندا قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر. ول جىل سوڭىندا پايدالانۋعا بەرىلگەننەن كەيىن كاسىپورىن ءوزىنىڭ تولىق قۋاتى 4 000 مۆت-قا شىعادى دەپ كۇتىلۋدە. جوبانىڭ ماقساتى – ستانسانىڭ قولدا بار قۋاتىن جوبالىق قۋاتقا دەيىن ۇلعايتۋ, سۇرانىستى قاناعاتتاندىرۋ جانە ەلىمىزدەگى ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ تاپشىلىعىن تومەندەتۋ. كاسىپورىن باسشىلىعىنىڭ سوزىنشە, ەنەرگيا بلوگىن قالپىنا كەلتىرۋ كەزەڭىندە 500-700 ادامعا ارنالعان جاڭا جۇمىس ورىندارى قۇرىلعان, ال پايدالانۋ كەزەڭىندە 54 ادام تارتىلاتىن بولادى. سونداي-اق زاماناۋي ەلەكتر سۇزگىلەرىن ورناتۋ ەسەبىنەن ەكولوگيالىق نورماتيۆتەردىڭ ورىندالۋى قامتاماسىز ەتىلمەك. قازىرگى ۋاقىتتا №3 ەنەرگيا بلوگىنا كۇردەلى جوندەۋ جۇرگىزىلۋدە. ستانسادا كومىر جەتكىزۋ بويىنشا ۇزاق مەرزىمدى شارتتار جاسالعان. جوندەۋ جۇمىستارى جوسپارلى تۇردە جۇرگىزىلىپ, ولاردىڭ ءتارتىبى «كەGوس» اق جۇيەلىك وپەراتورىنىڭ ۇلتتىق ديسپەتچەرلىك ورتالىعىمەن كەلىسىلدى.
سولنەچنىي كەنتىندە ورنالاسقان «ەكىباستۇز ماەس-2 ستانساسى» اق-نىڭ بەلگىلەنگەن ەلەكتر قۋاتى 1 000 مۆت-تى قۇرايدى. مۇندا جىل سايىن شامامەن 6 ملرد كۆت/ساع ەلەكتر ەنەرگياسى وندىرىلەدى, سونداي-اق كەنتتى جىلۋ ەنەرگياسىمەن قامتاماسىز ەتىپ وتىر. قازىر ستانسادا №2 ەنەرگيا بلوگى كۇردەلى جوندەلىپ بولىپ قالعان, ودان سوڭ №1 ەنەرگيا بلوگىن اعىمداعى جوندەۋ جوسپارعا ەنگىزىلىپتى. ۇيىم باسشىلىعى كاسىپورىن قويمالارىندا قاجەتتى وتىن قورلارى (كومىر, مازۋت) جيناقتالعان, جەتكىزۋ ۋاقتىلى جۇزەگە اسىرىلۋدا دەپ سەندىردى.
ايتىپ وتەيىك, «ەكىباستۇز ماەس-2 ستانساسىن» كەڭەيتۋ, ياعني جاڭادان №3 جانە №4 ەنەرگيا بلوكتارىن سالۋ جوبالارى الداعى جىلدارى قولعا الىنادى. بۇگىندە قۇرىلىسقا قاجەتتى قۇرال-جابدىقتار مەن ماتەريالداردى جەتكىزۋ ۇدەرىستەرى جۇرگىزىلىپ جاتىر. ەڭ اۋەلى №3 بلوك تۇرعىزىلادى. ونىڭ قۋاتتىلىعى 636 مۆت-تى قۇراپ, جىلىنا 4,8 ملرد كۆت/ساع ەلەكتر ەنەرگياسىن وندىرەدى دەپ بولجانىپ وتىر. جوبا ساتىمەن جۇزەگە اسسا, قازاقستانداعى قۋات تاپشىلىعىن بارىنشا ازايتۋعا مۇمكىندىك بەرمەك.