تاياۋدا ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ ارحەولوگتارى ەرتە تەمىر داۋىرىنە جاتاتىن وتباسىلىق قابىردى تاپتى. جەرلەۋ راسىمىنە قاراعاندا, بۇل قابىرلەر ءارتۇرلى ۋاقىتتا سالىنعان. ەكسپەديتسيا جەتەكشىسى قورعان ءۇيىندىسىنىڭ استىندا تاعى دا جەرلەۋ ورىندارى بولۋى مۇمكىن ەكەندىگىن ايتادى. كەلەشەكتە بۇل قورعان تولىعىمەن زەرتتەلمەك. قازىرگى ۋاقىتتا بارلىق ولجالار دالالىق زەرتحانادا ايقىندالىپ جاتىر. تابىلعان ارحەولوگيالىق كەشەندەر جەتىسۋلىق كونە تۇرعىنداردىڭ زاتتىق جانە رۋحاني مادەنيەتىنەن مالىمەت بەرەدى.
وسىلايشا ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ارحەولوگيالىق ەكسپەديتسياسى تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, قاۋىمداستىرىلعان پروفەسسور دوسبول بايعۇناقوۆتىڭ جەتەكشىلىگىمەن الماتى وبلىسى تالعار اۋدانى جاڭالىق اۋىلىنداعى قازبا جۇمىستارى كەزىندە ەرتە تەمىر عاسىرىنا جاتاتىن وتباسىلىق قابىردى تاۋىپ الدى.
زەرتتەۋ جۇمىستارى «قازاقستاننىڭ وڭتۇستىك-شىعىس جانە شىعىس ايماقتارىنىڭ (شۋ-ىلە القابى, تارباعاتاي جانە الاكول ويىسى) مادەني مۇراسىن پانارالىق ارحەولوگيالىق جانە تاريحي-ەتنوگرافيالىق زەرتتەۋ» اتتى ماقساتتى قارجىلاندىرۋ باعدارلاماسى اياسىندا جۇرگىزىلدى.
دالالىق جۇمىستار بارىسىندا اۋىلدىڭ وڭتۇستىك شەتىندەگى كىشى الماتى وزەنى جاعالاۋىنداعى قورعان زەرتتەلدى. قورعاننىڭ ديامەترى – 30 م بولسا, بيىكتىگى – 0,5 م. ورتالىق بولىكتەن 1,2 م تەرەڭدىكتەن ءبىر دەڭگەيدە جاتقان, بىراق جەرلەۋ راسىمىندە ايىرماشىلىقتارى بار ەكى قابىر ارشىلدى.
ءبىرىنشى جەرلەۋ ورنى باتىستان شىعىسقا قاراي باعىتتالىپ, ۇساق تاستاردىڭ ۇستىندە جاتىر. جەرلەنگەن ادامنىڭ باس جاعىنا جانۋارلاردىڭ سۇيەكتەرى, قۇمىرالار, الاسا شىنىاياقتار مەن توستاعاندار تۇرىندەگى قىش ىدىستار قويىلعان. سونىمەن قاتار جەرلەۋ ورنىنان قولا اينا مەن التىن فولگاعا ورالعان مونشاق, ءمايىتتىڭ سول جاعىنان 3 كەراميكالىق بۇيىم تابىلدى. جەرلەۋ شۇڭقىرىنىڭ شىعىس بولىگىندە توناۋ ءىزى بايقالدى, بۇعان قاڭقا سۇيەكتەردىڭ عانا ەمەس, اشەكەي بۇيىمدى قۇراعان التىن مونشاقتاردىڭ كوپ بولىگىنىڭ جوقتىعى ايعاق بولا الادى.
ەكىنشى جەرلەۋ ورنى بىرىنشىسىنەن وڭتۇستىككە قاراي 1,5 م جەردە ورنالاسقان. جەرلەۋدىڭ تاس توسەندىسى جوق, وڭتۇستىك-باتىستان سولتۇستىك-شىعىسقا باعىتتالىپ جاتقىزىلعان. جەرلەۋ ورنىنان 6 كەراميكالىق ىدىس پەن ۇستىنە پىشاق قويىلعان مالدىڭ سۇيەكتەرى انىقتالدى. سونداي-اق باس سۇيەگىنىڭ سول جاعىنان قولا اينا تابىلدى. باس سۇيەكتىڭ ۇستىنەن اشەكەي بولۋى مۇمكىن التىن فولگا قالدىقتارى ارشىلدى. باعالى تاستارمەن كومكەرىلگەن التىن سىرعا دا باس سۇيەك قوراپشاسى جانىنان تابىلدى. تاعى دا التىن مونشاق بولىگى الىندى. ءمايىت ۇزىنىنان سوزىلىپ جاتىر, ونىڭ اياق سۇيەكتەرى ساقتالماعان. سونداي-اق وڭ قول ساۋساقتارىنىڭ تۇسىنان ساقتارعا ءتان اكيناك (قانجار) تابىلدى. تەمىر اكيناكتىڭ ۇزىندىعى 30 سم, سونىمەن قاتار قىناپتىڭ التىن جابىنىنىڭ قالدىقتارى دا انىقتالدى. ەكى ساۋساقتى ۇستاعىشى مەن سۋاعارى بار كەراميكالىق ىدىستاردىڭ ءبىرى ءۇيسىن داۋىرىنىكى بولۋى ىقتيمال.