تۇركىستان مۋزىكالىق دراما تەاترىنىڭ ۇزدىك قويىلىمدارى ارقا تورىندە اپتا بويى سالتانات قۇرادى. ەلوردامىزدىڭ 25 جىلدىق مەرەيتويى ءھام تۇركىستان وبلىسىنىڭ قۇرىلعانىنا 5 جىل تولۋىنا وراي ۇيىمداستىرىلعان گاسترولدىك ساپارىندا ەلىمىزدەگى ەڭ جاس تەاتر تاڭداۋلى سپەكتاكلدەرىن باس شاھاردىڭ تالعامپاز كورەرمەندەرىنە تارتۋ ەتەدى.
اتاپ ايتساق, 2-5 شىلدە ارالىعىندا وتەتىن ونەر ساپارى باعدارلاماسىنا ر.مۇقانوۆانىڭ «فاريزا», ت.احمەتجاننىڭ «ماحاببات مۇناراسى», ا.ءنۇسىپتىڭ «ماعجان», ە.امانشاەۆتىڭ «قورقىت» قويىلىمدارى ەنگەن. گاسترول شىمىلدىعى تالانتتى رەجيسسەر, «دارىن» مەملەكەتتىك جاستار سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى فارحات مولداعاليدىڭ سۋرەتكەرلىك قولتاڭباسىندا ساراپتالعان «فاريزا» دراماسىمەن ءتۇرىلدى. جاستار تەاترىندا وتكەن قويىلىمعا كەلۋشىلەر قاراسىندا شەك بولمادى. زالعا ينە شانشىر جەر قالدىرماي جينالعان ونەر جانكۇيەرلەرىنىڭ اراسىندا اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ ءمينيسترى دارحان قىدىرالى, پارلامەت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى جۇلدىز سۇلەيمەنوۆا, اقىن وڭايگۇل تۇرجان, كينوتانۋشى ءنازيرا راحمانقىزى, تاعى دا باسقا ساياسات, ادەبيەت پەن ونەر قايراتكەرلەرى بار.
حوش! سونىمەن كوپتەن كۇتكەن شىمىلدىق ءتۇرىلدى. ساحنا تۇكپىرىنەن جاۋىن استىندا مالمانداي سۋ بولعان جالعىز بەينە كورىندى. قۋانعانى ما, قينالعانى ما – كەيىپكەر كوڭىل-كۇيىن اجىراتۋ قيىن. ۇزاق ۇنسىزدىكتەن سوڭ فاريزا ءتىل قاتتى. ولەڭىمەن ومىرگە جان ءبىتىردى. كوپشىلىككە سىر اقتاردى.
دارا كۇندەرىمنىڭ, نالا تۇندەرىمنىڭ
سەرىگى بولعانىڭ ءۇشىن, سەنىمى بولعانىڭ ءۇشىن
مەن سەنى ايالاپ وتەم, ولەڭ!
ازاپتى قايعى-مۇڭىمدى وزىممەن
بولىسكەنىڭ ءۇشىن.
مەنىڭ مىناۋ قيىنداۋ تاعدىرىم بولىپ
و باستا كورىسكەنىڭ ءۇشىن.
مەن سەنى ايالاپ وتەم, ولەڭ!
ءومىرىن ولەڭگە بالاعان فاريزانى وزگەشە مۇسىندەۋ مۇمكىن دە ەمەس ەدى. وسىنى تەرەڭ ۇعىنعان اۆتور روزا مۇقانوۆا وقيعا جەلىسىن پەندەۋي, تۇرمىستىق قايشىلىقتاردان الشاق اكەتىپ, اقىن مەن تاعدىر اراسىنداعى تارتىسقا قۇرادى. ياعني فاريزا جارماق بەينەگە اينالادى. ەكىگە بولىنگەن ءبىر-بىرىنە كەرەعار الەم قويىلىم باستالعاننان شىمىلدىق جابىلعانعا دەيىن تارتىسىپ وتەدى. ءبىرى – ونەردىڭ ماڭگىلىك بيىگىن كوكسەسە, ەكىنشىسى – قاراپايىم ايەل باقىتىن ارماندايدى.
– فاريزا – ادام, اقىن. ول ومىردە اشۋلانا دا الدى, جىلاي دا الدى, جالعىزسىرادى دا. ادامعا ءتان قاسيەتتىڭ ءبارى ونىڭ دا بويىندا بولدى. مۇمكىن كەمشىلىگى دە بولعان شىعار. سوندىقتان پەسادا يدەالدى وبراز جاساۋعا اۋەستەنبەدىم. فاريزانىڭ جانىنا ءۇڭىلدىم, ىشكى قۇپياسىن اشقىم كەلدى. ءوزى كورىپ وتىرسا مىندەتتى تۇردە: «نە بۇلدىرگەنسىڭ؟» دەر مە ەدى, كىم ءبىلسىن... بىراق مەن ونى جاقسى كورىپ جازدىم, ونىڭ تابيعاتىنا قيانات جاسامادىم. ويتكەنى ول – حالىقتىڭ سۇيىكتى اقىنى. ءوز قولتاڭباسىمەن ماعان سىيلاعان ون تومدىعى بار ەدى. فاريزا اپانى سولاردىڭ اراسىنان ىزدەدىم. ءۇنىن ەستىدىم, جانىن ۇقتىم, سويلەستىم, تىرەستىم, ومىردەگىدەي بولدى. ەگەر ول كىسى ومىردە بولسا, بۇل پەسا جازىلماعان بولار ەدى. بالكىم, مەن ونى ىزدەگەن شىعارمىن, دەيدى قويىلىم اۆتورى دراماتۋرگ, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى روزا مۇقانوۆا ساحنادا سىر اشقان «فاريزاسى» تۋرالى اعىنان اقتارىلىپ.
اۆتور ايتپاقشى, قويىلىمدا تاعدىرى – دراماعا, تراگەدياسى – فيلوسوفياعا اينالعان فاريزا بار. ول – جالعىز. دارا! ءدال ومىردەگىدەي, ولەڭدەگىدەي. تارتىس نەگىزىنەن سىرتقى كۇشتەن بۇرىن, اقىننىڭ ءوز ىشىندە ءجۇرىپ جاتادى. كەمپىر بەينەسىندەگى تاعدىرى دا, اقبوز اتتى حانزادا بولىپ كەلگەن اجالى دا, مۇقاعالي بەينەسىندەگى شابىت پەن داڭقى, مويىنداۋ ءھام مويىندالۋى دا, كوپشىلىك قالامگەرلەر, سىنشىلار قالپىنداعى – قابىلدانباۋى دا – بارلىعى-بارلىعى نازىك جۇرەكتى اقىن جانىن سان تاراپقا ساندالتادى. ءيا, ءبىز ساحنادان كورگەن, ءبىر جارىم ساعات ۋاقىت ىشىندە تانۋعا تالپىنعان فاريزانىڭ وقىرمانىمەن, كورەرمەنىمەن بولىسەر سىرى دا, مۇڭى دا مول.
كوپتى ءتانتى ەتكەن درامادا فاريزا ءرولىن م.اۋەزوۆ اتىنداعى قازاق مەملەكەتتىك اكادەميالىق تەاترىنىڭ اكتريساسى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى نازگۇل قارابالينا سومداسا, ەلورداداعى ق.قۋانىشباەۆ اتىنداعى اكادەميالىق قازاق مۋزىكالىق دراما تەاترىنىڭ ارتىستەرى: لەيلو بەكنازار-حانينگا – كەمپىر, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى قۋاندىق قىستىقباەۆ – مۇقاعالي ءرولىن ءساتتى ساراپتادى. ەرلان كارىباەۆ اجال بەينەسىندە كورىندى. كوپشىلىك ساحناداعى اكتەرلەر ءانسامبلى دە وزىندىك بىرتۇتاستىعىمەن بەينەلى.
سپەكتاكلدەن ەرەكشە اسەرمەن شىققان اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ ءمينيسترى دە قويىلىمعا ساحنالىق عۇمىر سىيلاعان شىعارماشىلىق ۇجىمعا اقجارما لەبىزىن جەتكىزدى: «قۋاتتى جىرلارى قاھارلانسا قاۋسىراتىپ, قايعىرسا قالجىراتىپ تاستايتىنداي رۋح جانارتاۋى, پوەزيا پاديشاسى اتانعان اپايدىڭ ىشكى يىرىمدەرىنە روزا مۇقانوۆا تەرەڭ ۇڭىلگەن ەكەن. ءبىز كوبىنە قايراتكەر اقىن فاريزا وبرازىن بىلەمىز جانە سونى ىزدەيمىز, ال ءسابي سۇيگىسى كەلگەن, قينالعان ايەل فاريزانى بىلە بەرمەيمىز. اۆتور وسى ارپالىستى شيرىقتىرا وتىرىپ شەبەر كورسەتكەن. جىر مەن جار تارازىعا تۇسكەندە ولەڭدى اقىننىڭ تاعدىرى تاڭدايدى. اقىن كۇتكەن حانزادا-ولەڭ ولمەيتىن اجال كەيپىندە كەلىپ, ماڭگىلىك جار بولادى. ومىرگە نوسەر بولىپ كەلگەن اقىن اقىرى اقجاۋىنعا اينالادى. بەس كۇندىك جالعاننىڭ ءجىبى ءۇزىلىپ, پەرىشتە شايىر عارىشقا اتتانادى, عايىپقا ەنەدى. فاريزا رولىندەگى نازگۇل قارابالينا مەن مۇقاعاليدى سومداعان قۋاندىق قىستىقباەۆ كورەرمەندى سەندىردى. قويىلىم اۆتورىنا جانە تەاتر ۇجىمىنا مىڭ العىس», دەدى دارحان قىدىرالى.
قۇرىلعانىنا نەبارى ەكى-اق جىل بولسا دا ءوزىنىڭ تالعامپاز كوزقاراس, توسىن شەشىمدەرىمەن كوپتى ءتانتى ەتىپ, ونەر الەمىنەن ايشىقتى ورنىن الىپ ۇلگەرگەن تۇركىستان مۋزىكالىق دراما تەاترىنىڭ تابىستى قادامدارى شىن مانىندە سۇيسىنتەدى. وسىناۋ از عانا ۋاقىتتا تەاتر رەپەرتۋارىنان ورىن العان د.يسابەكوۆتىڭ «بورتە», ە.امانشاەۆتىڭ «قورقىت», ا.ءنۇسىپتىڭ «ماعجان», ت.احمەتجاننىڭ «ماحاببات مۇناراسى», ر.مۇقانوۆانىڭ «فاريزا» جانە تاعى دا باسقا مازمۇندى قويىلىمدار بۇگىندە تەك قانا تۇركىستاندىق كورەرمەندەرمەن شەكتەلمەي, رەسپۋبليكا جۇرتشىلىعىنىڭ دا ىزدەپ كەلىپ كورەتىن سۇيىكتى سپەكتاكلدەرىنە اينالدى.
قازىر تۇركىستان مۋزىكالىق دراما تەاترىنىڭ رەپەرتۋارىندا بارلىعى 9 سپەكتاكل بار. كوركەمدىك دەڭگەيى جوعارى قويىلىمدار تارتىستى بايقاۋلاردا دا بىرنەشە مارتە توپ جارىپ ۇلگەردى. اتاپ ايتساق, دۋلات يسابەكوۆتىڭ «بورتە» تاريحي دراماسى – مادەنيەت جانە ونەر سالاسىنداعى «ۇماي» ۇلتتىق سىيلىعىن, II حالىقارالىق «يسابەكوۆ الەمى» تەاتر فەستيۆالىنىڭ باس جۇلدەسىن جانە «تەاتر سىنشىلارى بىرلەستىگى» تاعايىنداعان «سىنشىلار جۇلدەسىن» جەڭىپ الدى. سونداي-اق اتالعان سپەكتاكل «Ticketon.kz» جۇيەسىنىڭ 10 جىلدىعىنا ارنالعان «تيكەتون پرەميا- 2022» بايقاۋىندا «جىلدىڭ ۇزدىك پرەمەراسى» اتانىپ, تەاتر اكتريساسى ايا ءشارىپ بورتە ءرولى ءۇشىن «جىل اكتريساسى» رەتىندە مويىندالدى. ال بيىلعى بايقاۋدا تەاتر رەپەرتۋارىنداعى رەجيسسەر, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى نۇرقانات جاقىپبايدىڭ سۋرەتكەرلىك ساراپتاۋىندا ساحنا كورگەن تالاپتان احمەتجاننىڭ «ماحاببات مۇناراسى» قويىلىمى «جىلدىڭ ۇزدىك ايماقتىق سپەكتاكلى» اتالىمىندا توپ جاردى.
تۇركىستان مۋزىكالىق دراما تەاترىنىڭ استانا حالقى مەن قوناقتارىنا اكەلگەن ءتورت كۇندىك تارتۋى جانرلىق تا, مازمۇندىق تا تۇرعىدا كورۋشىسىن ەلەڭ ەتكىزبەي قويمايدى. اسەمدىك پەن اسەرلىلىك ەگىز ورىلگەن قويىلىمداردىڭ قاي-قايسىسى دا تالعامپاز كورەرمەنىن بەيجاي قالدىرماسى انىق.