ەلىمىزدە سوڭعى بەس ايدا 600-دەن اسا ەسىرتكى ساتۋشى ۇستالسا, ونىڭ 99-ى – ايەل. ىشكى ىستەر مينيسترىلىگى, اسىرەسە تەلەگرام جەلىسىندە ەسىرتكى ساۋدالاۋشىلار سانى ءوسىپ بارا جاتقانىن ايتىپ, دابىل قاعىپ جاتىر. سوڭعى 5 ايدىڭ وزىندە ەسىرتكى جارنامالايتىن 2200-دەن استام سايت بۇعاتتالعان. بۇل تۋرالى پرەزيدەنت جانىنداعى ادام قۇقىقتارى جونىندەگى كوميسسيانىڭ كەزەكتى وتىرىسىندا قۇزىرلى ورگان وكىلدەرى مالىمدەدى.
جيىنعا زاڭ شىعارۋشى, اتقارۋشى جانە سوت, حالىقارالىق جانە ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار, ادام قۇقىقتارىن قورعايتىن وزگە دە ينستيتۋتتار, ءبىلىم بەرۋ جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ وكىلدەرى قاتىستى. كوميسسيا وتىرىسىندا حالىق دەنساۋلىعىن ساقتاۋ, ناشاقورلىقتىڭ الدىن الۋ, سالاماتتى ءومىر سالتىن قالىپتاستىرۋ ماسەلەلەرى, ەسىرتكى بيزنەسىنە قارسى كۇرەس جوسپارى تالقىلاندى. ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنشە, سينتەتيكالىق ءونىم ساۋداسى كيبەركەڭىستىككە وڭاي ءسىڭىپ كەتكەن. وسى ورايدا ولار زاڭسىز اينالىمعا توسقاۋىل قويۋعا جاڭا تەحنولوگيالاردى, جاساندى ينتەللەكتى يگەرۋى كەرەك دەگەن پىكىردى ورتاعا سالدى. ويتكەنى سوڭعى كەزدە تىيىم سالىنعان زاتتاردىڭ جارناماسى «جەڭىل» تابىس رەتىندە ۇسىنىلىپ جۇرگەن كورىنەدى.
– OLX-كە كىرىپ, جۇمىس ىزدەگەن كەز كەلگەن ادامدى جۇمىسقا شاقىرىپ, تەلەگرامعا سىلتەمە جاسايتىندار كوبەيگەن. كەيىن «زاكلادچيك» ءوز جۇمىستارىن ۇسىنا باستايدى. ءسويتىپ, وڭاي ولجاعا تاپ بولامىز دەپ باس بوستاندىقتارىنان ايىرىلىپ قالعاندارىن تۇسىنبەي قالادى. قىلمىستىق كودەكستىڭ 296, 297-باپتارى بويىنشا ەسىرتكى ساتقانى ءۇشىن 14 جاسىنان باستاپ باس بوستاندىعىنان ايىرۋ جازاسى قاراستىرىلعان. جەلىدەگى مۇنداي زاڭسىزدىقتاردى انىقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن «ايليس», «ارگۋس» جانە «تريتون» دەگەن قوندىرعىلار بار. ولار تەرىس كونتەنتتى تاۋىپ, بىردەن بۇعاتتايدى. ماسەلەن, 2021 جىلى – 1600, بىلتىر – 1900, ال بيىلعى بەس ايدىڭ وزىندە ناقتى 2200 سايت بۇعاتتالدى. بۇل – كوبىنەسە تەلەگرامنان باسقا كانالدار. ەسىرتكى ساۋداگەرلەرىمەن ناقتى كۇرەس جۇرگىزۋ ءۇشىن وزگە دە جۇيەلى ءىس-شارالاردى قولعا الۋ ماقساتىندا جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ جاۋاپكەرشىلىكتەرى كۇشەيتىلگەن, – دەدى ءىىم ەسىرتكى قىلمىسىنا قارسى ءىس-قيمىل دەپارتامەنتى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى باقىتجان ءامىرحانوۆ.
مامانداردىڭ ايتۋىنشا, زاڭسىز اينالىمنان 2,5 مىڭ توننادان اسا سينتەتيكالىق ءونىم تاركىلەنگەن. ونىڭ باسىم بولىگى – ماريحۋانا. سونداي-اق 30 جاسىرىن لابوراتوريانىڭ جولى كەسىلگەن.
– ەسىرتكىگە قارسى كۇرەستە بارلىق ازاماتتىق قوعام ينستيتۋتى مەن جاستار ۇيىمىن بەلسەندى تارتا وتىرىپ, جۇمىستى كۇشەيتۋ قاجەت. باستىسى – وسى پرەپاراتتاردى تاراتاتىندار مەن ولاردى وندىرەتىندەرگە توسقاۋىل قويۋ. سونداي-اق ەسىرتكىگە تاۋەلدى ادامداردى مەديتسينالىق جانە الەۋمەتتىك وڭالتۋ جۇمىستارىن دا جانداندىرۋ ماڭىزدى, – دەدى پرەزيدەنت جانىنداعى ادام قۇقىقتارى جونىندەگى كوميسسيانىڭ توراعاسى يگور روگوۆ.
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تاپسىرماسىمەن ەسىرتكىگە ەلىككەندەرمەن جۇمىستى كۇشەيتۋ ماقساتىندا كەشەندى جوسپار ازىرلەنگەن. 2023-2025 جىلدارعا ارنالعان باعدارلاما نەگىزىندە ادامنىڭ ساناسىن ۋلاپ, بولاشاعىنا بالتا شاباتىندارعا قارسى كۇرەستە قۇزىرلى ورگاننىڭ تەحنيكالىق بازاسىن جاڭارتۋ كوزدەلىپ وتىر.
باسقوسۋدا كوميسسيا مۇشەلەرى ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىندە ناشاقورلىق پەن ەسىرتكى قىلمىسىنا قارسى ءىس-قيمىلعا باعىتتالعان مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ قىزمەتىن ۇيلەستىرۋ جونىندەگى وڭىرلىك ۆەدومستۆوارالىق شتابتىڭ جۇمىسىن جانداندىرۋ قاجەت ەكەنىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى. بۇعان قوسا پروفيلاكتيكالىق جۇمىس شەڭبەرىندە بارلىق دەڭگەيدەگى اكىمدەردىڭ, ءبىلىم بەرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ, مادەنيەت جانە سپورت مەكەمەلەرى باسشىلارىنىڭ نازارىن بالالاردىڭ, جاسوسپىرىمدەر مەن جاستاردىڭ بوس ۋاقىتىن ءتيىمدى ۇيىمداستىرۋعا زەيىنىن اۋداردى. بۇل رەتتە 12 جاسقا تولماعان, الەۋمەتتىك از قامتىلعان وتباسىلاردا تاربيەلەنگەن بالالارعا دەنە شىنىقتىرۋ جانە سپورتپەن اينالىسۋعا ارنالعان تەگىن سەكتسيالار, كلۋبتار جانە جازعى دەمالىس لاگەرلەرىنىڭ جەلىسىن دامىتۋ ۇسىنىلدى. وتىرىستا ەسىرتكى تارالۋىنىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا مەملەكەتتىك تسيفرلىق جۇيەلەردىڭ, اتاپ ايتقاندا, «وتباسىنىڭ تسيفرلىق كارتاسىنىڭ» الەۋەتىن پايدالانۋ دا ءسوز بولدى. سونداي-اق قاتىسۋشىلار جەكە سوت ورىنداۋشىلارىنىڭ كادرلىق قۇرامىن جاقسارتۋ بويىنشا جۇيەلى جۇمىس جۇرگىزۋدى, بالالارعا اليمەنت ءوندىرىپ الۋدىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ بويىنشا جۇيەلى ءىس-شارالار قابىلداۋدى اتاپ ءوتتى.