جاھاندىق ىسكەر ايەلدەر كەڭەسىنىڭ قورى قۇرىلادى. قور كاسىپكەر قىز-كەلىنشەكتەردىڭ مۇمكىندىكتەرىن ارتتىرۋعا, الەۋمەتتىك جوبالاردى قولداۋعا جانە ءارتۇرلى كاسىپورىنداردى قارجىلاندىرۋ ماسەلەسىن قاراستىرۋعا باعىتتالعان. بۇل تۋرالى ەلوردادا وتكەن «جاھاندىق ىسكەر ايەلدەر كەڭەسىنىڭ» پلەنارلىق وتىرىسىندا حابارلاندى.
جابىق فورماتتا ۇيىمداستىرىلعان ءىس-شارادا پرەزيدەنت اكىمشىلىگى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى ايدا بالاەۆا ايەلدەردىڭ قوعامعا ارالاسۋى تۇراقتى ەكونوميكالىق ءوسۋدى قامتاماسىز ەتەتىنىن ايتتى.
– ايەلدەر مەن قىزداردى قولداۋ جانە دامىتۋ جوباسىنا ينۆەستيتسيا سالۋ – ەلدەگى ازاماتتاردىڭ جاعدايىن جاقسارتۋدىڭ ەڭ سەنىمدى جولى. USAID قىزدار 10 پايىزعا كوبىرەك مەكتەپكە بارسا, ءىجو ورتا ەسەپپەن 3 پايىزعا وسەدى دەپ ەسەپتەيدى. ءبىلىمدى قىزدار بولاشاق تابىسىنىڭ 90 پايىزىن وتباسىنا قايتا سالادى, ال ۇلدار نەبارى 35 پايىزىن سالادى. زەرتتەۋلەر كورسەتكەندەي, از قامتىلعان وتباسىلارداعى قىزداردى الەۋمەتتىك قورعاۋدى كۇشەيتۋ جانە جوعارى ءبىلىم الۋ ءۇشىن جەڭىلدەتىلگەن نەسيە الۋعا قولداۋ كورسەتۋ نەگىزگى فاكتور. قازىر قازاقستاندا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان رەفورمالار كەشەنىندە ايەلدەردىڭ ەكونوميكالىق مۇمكىندىكتەرىن كەڭەيتۋ ماسەلەلەرى ەرەكشە ورىن الادى. ايەلدەر كاسىپكەرلىگىنىڭ سەرپىندى سەكتورى قالىپتاستى. ەلىمىزدەگى بارلىق جۇمىس ىستەپ تۇرعان شاعىن جانە ورتا بيزنەس سۋبەكتىلەرىنىڭ 43 پايىزىن ايەلدەر باسقارادى. ولار وسى سالاداعى بارلىق جۇمىس ورنىنىڭ ۇشتەن ءبىرىن قامتاماسىز ەتەدى, – دەدى ايدا بالاەۆا.
حالىقارالىق ساراپشىلار قاۋىمداستىعىنىڭ پىكىرىنشە, ەلىمىزدە قاراستىرىلعان كريتەريلەر اياسىنداعى ەڭ ۇلكەن جەتىستىك – ايەلدەر مەن ەرلەردىڭ مەكتەپكە جانە كاسىپتىك بىلىمگە قول جەتكىزۋدەگى تولىق تەڭدىگى. ياعني ەلدەگى ستۋدەنتتەر اراسىندا ايەلدەردىڭ ۇلەسى – 53,4, ماگيسترانتتار اراسىندا – 61, دوكتورانتتار اراسىندا 63 پايىزدى قۇرايدى. سونىمەن قاتار باسقارۋ دەڭگەيىندەگى جوعارى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىندە 21 پايىز قىز-كەلىنشەك بار. جيىن بارىسىندا ايدا بالاەۆا قازاقستاندا ايەلدەردىڭ كومەگىمەن جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان جوبالارعا كەڭىنەن توقتالدى.
– قازىر ەلدە جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان رەفورمالار كەشەنىندە ايەلدەردىڭ ەكونوميكالىق مۇمكىندىكتەرىن كەڭەيتۋ ماسەلەلەرى ەرەكشە ورىن الادى. ايەلدەر كاسىپكەرلىگىنىڭ سەرپىندى سەكتورى قالىپتاستى. ەلىمىزدەگى بارلىق جۇمىس ىستەپ تۇرعان شاعىن جانە ورتا بيزنەس سۋبەكتىلەرىنىڭ 43%-ىن ايەلدەر باسقارادى. ولار وسى سالاداعى بارلىق جۇمىس ورىندارىنىڭ ۇشتەن ءبىرىن قامتاماسىز ەتەدى. پرەزيدەنت جانىنداعى ايەلدەر ىستەرى جانە وتباسىلىق-دەموگرافيالىق ساياسات جونىندەگى ۇلتتىق كوميسسيانىڭ قاتىسۋىمەن ايەلدەردىڭ ساياسي جانە ەكونوميكالىق ىلگەرىلەۋىنە ارنالعان جوبالارعا توقتالعىم كەلەدى. «سامۇرىق-قازىنا» ۇلتتىق ءال-اۋقات قورى كومپانيالارىنىڭ ديرەكتورلار كەڭەسى, باقىلاۋ كەڭەستەرى مەن اتقارۋشى ورگاندارداعى ايەلدەر ۇلەسىن ارتتىرۋ ماقساتىندا «گەندەرلىك تەڭدىك» جوباسى باستالدى. بۇل ءىرى كومپانيالارداعى بيزنەستى باسقارۋدىڭ ەڭ جوعارى دەڭگەيى. ايەلدەر مەن قىزداردىڭ باسقارۋشىلىق الەۋەتىن جانە ساياسي مادەنيەتىن دامىتۋ ءۇشىن «توميريس» ۇزاقمەرزىمدى اقپاراتتىق-ءبىلىم بەرۋ جوباسى العاش رەت جۇزەگە اسىرىلىپ كەلەدى. جوبانىڭ باستى ماقساتتارىنىڭ ءبىرى – بەلسەندى ايەلدەردى ماقساتتى وقىتۋ ءۇشىن وڭىرلىك ساراپشىلار پۋلىن قۇرۋ, – دەدى ول.
جالپى, «جاھاندىق ىسكەر ايەلدەردىڭ كەڭەسى» – ايەلدەردىڭ بيزنەسى مەن ينۆەستيتسيالارىن كەڭەيتۋ مۇمكىندىكتەرىنە ارنالعان جاڭا ۇيىم. ونىڭ باستى ماقساتى – حالىقارالىق نارىقتارداعى مۇمكىندىكتەردى ۇسىنۋ, ينۆەستيتسيانى قامتاماسىز ەتۋ, ىسكەرلىك جانە ترانسشەكارالىق جوبالاردى كەڭەيتۋ, سەرىكتەستىك پەن جەلىنى دامىتۋعا جاردەمدەسۋ.
– ءبىز GBWC-دە بۇكىل الەم بويىنشا بيزنەس پەن ينۆەستيتسيالارداعى ايەل كوشباسشىلاردى بىرىكتىرۋگە باعىتتالعان حالىقارالىق ۇيىم رەتىندە بىرەگەيمىز. ماقساتىمىز – بۇكىل الەمدەگى كوشباسشىلاردى ءبىر شاڭىراق استىندا بىرىكتىرۋ. GBWC-ءتىڭ العاشقى پلەنارلىق وتىرىسى شەتەلدىك ينۆەستورلار كەڭەسىنىڭ 35-ءشى پلەنارلىق وتىرىسى اياسىندا وتەدى. FIC پلەنارلىق وتىرىسى الەمدىك كوشباسشىلار مەن ينۆەستورلاردى عانا ەمەس, ايەل كوشباسشىلاردى دا بىرىكتىرەدى. ول ءۇشىن ايەلدەردى وسى پلاتفورماعا تارتۋ كەرەك. وسىلايشا, ءبىز ىسكەرلىك جانە ينۆەستيتسيالىق جوبالاردا ءبىر-بىرىمىزبەن ىنتىماقتاسا الامىز. سوندىقتان ءبىز الەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن ايەلدەردى GBWC-گە قوسىلۋعا جانە قازاقستاننان باستاپ جاڭا نارىقتار مەن مۇمكىندىكتەردى زەرتتەۋگە شاقىرامىز, – دەدى جاھاندىق ىسكەر ايەلدەر كەڭەسىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى, «قازاقستاندىق شەتەلدىك ينۆەستورلار كەڭەسى» قاۋىمداستىعىنىڭ ديرەكتورى جاننا بايداشەۆا.
پلەنارلىق وتىرىستا پرەزيدەنت اكىمشىلىگى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى ايەلدەردى ساياسي مانساپ قۇرۋعا جانە ساياساتكەر ايەلدەردىڭ جاڭا بۋىنىن قالىپتاستىرۋعا دايىنداۋ بويىنشا جۇيەلى جۇمىس جۇرگىزىلىپ جاتقانىن دا اتاپ ءوتتى.
– ءبىلىم بەرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ, جىنىستىق تاربيە بەرۋ, سۋيتسيدتىك مىنەز-ق ۇلىقتىڭ الدىن الۋ, الەۋمەتتىك كاسىپكەرلىك داعدىلارىن دامىتۋ سالالارىندا قولايلى تسيفرلىق ورتانى قۇرۋ ۇدەرىسى ءجۇرىپ جاتىر. سونىمەن قاتار ۇلتتىق كوميسسيا «TechnoWoman» قاۋىمداستىعى جانە «BS Education» بىرلەسە وتىرىپ, ەلەكتروندى كوممەرتسيا مەكتەبىن اشۋعا جانە 1 400 قازاقستاندىق قولونەر شەبەرىنە حالىقارالىق جانە قازاقستاندىق نارىقتاردا ەلەكتروندى كوممەرتسيا ساتۋدى ۇيرەتۋ ءۇشىن تەگىن كۋرستار وتكىزۋگە ۇلەس قوستى, – دەدى ول.