ەلىمىزدە «Jasyl el» جاساعى جاساقتالىپ جاتىر. 19 جىل قاتارىنان ۇيىمداستىرىلىپ كەلە جاتقان باعدارلاما كومەگىمەن 14 پەن 35 جاس ارالىعىنداعى جاستار جۇمىسقا قابىلدانادى. وسىلايشا ەلىمىزدەگى 30 مىڭنان اسا ازامات ەڭبەككە ارالاسادى.
ەلىمىزدە 2005 جىلدان بەرى «Jasyl el» باعدارلاماسى تۇراقتى ىسكە اسىرىلىپ كەلەدى. بىلتىر ىلكىمدى ءىستىڭ يگىلىگىن استانا قالاسى بويىنشا 4 208 جاس كورسە, بيىل 4 200 ەلوردالىق ەڭبەككە ارالاسادى. ءبىر ايتا كەتەرلىگى بۇل جوبا كومەگىمەن قازىر 21-35 جاس ارالىعىنداعى جۇمىسسىز جاستار عانا ەمەس, مەكتەپ وقۋشىلارى دا تابىس تابا الادى.
– «Jasyl el» جوباسى – مەملەكەتتىڭ ەل ەرتەڭىنە دەگەن ۇلكەن قامقورلىعى. باعدارلاما باستاۋ العالى ميلليونداعان جاسىل جەلەك وتىرعىزىلدى. ەلىمىز ءالى دە جاسىل جەلەككە ورانا بەرەدى. بىزدە 14 جاستاعى بالا كامەلەتتىك جاسقا تولماعاندىقتان, ەڭبەك كودەكسىنە سايكەس 4 ساعات جۇمىس ىستەيدى. جوباعا قاتىساتىن جاستاردىڭ بارلىعى جابدىقتارمەن قامتاماسىز ەتىلەدى. ودان بولەك, اي سايىن 65 مىڭ تەڭگە جالاقى تولەنەدى. جىل سايىن «Jasyl el» ساربازدارى قاتارىندا جۇمىس ىستەۋگە قىزىعۋشىلىق تانىتقان جاستاردىڭ سانى ارتىپ كەلەدى. ولار قالامىزدىڭ قۇرىلىس نىسانىندا ءارتۇرلى ساناتتاعى شەبەرلەردىڭ (قۇرىلىس ينجەنەرلەرى, تەحنولوگتار, مونتاج-قۇرىلىس جۇمىستارىنىڭ شەبەرلەرى) كومەكشىسى قىزمەتتەرىن, قالا ماڭىنداعى «جاسىل بەلدەۋدە» اعاش وتىرعىزۋ, تالدار مەن كوشەتتەردى قوپسىتۋ جانە سۋارۋ (سۇيەلدى قايىڭ, ۇساق جاپىراقتى شەگىرشىن, كادىمگى قاراعاي, كودە, بوز جيدە, تەرەك), اعاشتار مەن كوشەتتەرگە كۇتىم جاساۋ جۇمىستارى ارقىلى تابيعات پەن قالا كەلبەتى ۇندەستىك تاپقان بىرەگەي ەكوجۇيەنىڭ قالىپتاسۋىنا جانە قالا ساياباقتارىنىڭ جاسىل جەلەگىنىڭ كۇتىمىمەن اينالىسىپ, تازالىق جۇمىستارىن جۇرگىزەدى, – دەدى استانا قالاسى جاستار ساياساتى ماسەلەلەرى باسقارماسىنىڭ باسشىسى قايرات قامباروۆ.
«Jasyl el» جاساعى قاتارىندا كوپبالالى وتباسىنان شىققان, الەۋمەتتىك از قامتىلعان وتباسىنىڭ بالالارى جانە اتا-اناسىنىڭ قامقورلىعىنسىز قالعان جەتكىنشەكتەر دە بار. ال جۇمىسسىز جاستار قۇرىلىس كومپانيالارىنا ورنالاسسا, سول جەردەن جالاقى الادى. وعان قوسىمشا جوبا اياسىندا 65 مىڭ تەڭگە كولەمىندە سىياقى تاعايىندالادى. جالپى, جۇمىس ۋاقىتى 8 ساعاتتى قۇرايدى. قاتىسۋشىلاردىڭ ءبىرى يسلام ايتقاليەۆتىڭ سوزىنشە, باعدارلاما تەك تابىس تاۋىپ قانا قويماي, ءوز ورتاڭدى تابۋعا كومەكتەسەدى.
– «Jasyl el» باعدارلاماسى بويىنشا بيىل وسىمەن ەكىنشى رەت جۇمىس ىستەپ جاتىرمىن. مۇندا جاڭا ورتا تاپتىم جانە جاڭا دوستارمەن تانىستىم. تاپقان تابىسىمدى كۇندەلىكتى قاجەتتىلىككە جۇمسادىم. سونداي-اق ءبىر بولىگىنە اتا-اناما سىيلىقتار ساتىپ الدىم. جاز مەزگىلىمەن قوسا كۇزدە دە جۇمىس ىستەدىم. كۇزدە وقۋمەن قاتار الىپ جۇرۋگە بولادى, – دەدى 1-كۋرس ستۋدەنتى.
قازىر باعدارلاما اياسىندا استانا قالاسى بويىنشا 2400 جۋىق جاس ەڭبەك ەتىپ ءجۇر. ونىڭ ىشىندە 1560 وقۋشى, 721 ستۋدەنت, 36 جۇمىسسىز جاس بار. بيىل جازعى ماۋسىمدا ازاماتتاردى جۇمىسپەن قامتۋعا «بازيس-ا» قۇرىلىس كومپانياسى, «استانا كوگالداندىرۋ قۇرىلىسى» اق, «استانا ورمانى» جشس, 100-دەن استام ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرى, 20-عا جۋىق كوللەدج جانە 10-نان استام جوعارى وقۋ ورىندارى سەرىكتەس بولۋعا كەلىسىم بەرگەن.
الماتىدا دا «Jasyl el» جوباسى اياسىندا 2 مىڭنان استام جاس جۇمىسپەن قامتىلادى. جوبانىڭ اشىلۋ سالتاناتى قالاداعى دەمالىس ساياباعىنىڭ بىرىندە ءوتتى. ەسترادا جۇلدىزدارىنىڭ قاتىسۋىمەن وتكەن كونتسەرتتىك باعدارلامادان كەيىن, «Jasyl el» ەڭبەك جاساعىنىڭ قاتىسۋشىلارى سول اۋماقتى تازارتۋعا بىردەن كىرىستى.
– «Jasyl el» جوباسى جاز مەزگىلىندە جۇرگىزىلەدى. ماۋسىم, شىلدە, تامىز ايلارىندا قاتىسۋشىلار ەڭبەك ەتەدى. 2022 جىلى ەلىمىزدەگى ەڭ تومەنگى جالاقى مولشەرى – 60 مىڭ تەڭگە تولەندى. بيىل جالاقى 70 مىڭ تەڭگەگە كوتەرىلىپ وتىر. ءوتىنىم قابىلداۋ كەزىندە بالانىڭ جەكە كۋالىك كوشىرمەسى نەمەسە تۋ تۋرالى كۋالىك كوشىرمەسى, ەسەپشوت يەسىنىڭ جەكە كۋالىك كوشىرمەسى, 20 ساندىق ەسەپ شوت تۋرالى انىقتاما, الەۋمەتتىك جاعدايىن راستايتىن قۇجات (كوپبالالى ەكەندىگى تۋرالى كۋالىك, الەۋمەتتىك از قامتىلعان وتباسىلار ءۇشىن اتاۋلى الەۋمەتتىك تولەم تۋرالى انىقتاماسى), بالادان جانە زاڭدى وكىلىنەن ءوتىنىش الىندى, – دەدى «Jasyl el» ماۋسىمدىق جۇمىسقا ورنالاستىرۋ جوباسىنىڭ جەتەكشىسى زۋحرا يمانباەۆا.
جوبا جەتەكشىسىنىڭ سوزىنشە, وتكەن جىلى باعدارلاماعا 1900 الماتىلىق قاتىسسا, بيىل ولاردىڭ سانى 2000-نان اسقان. قاتىسۋشىلار ەكولوگيالىق رەيدكە شىعىپ, قۇقىق بۇزۋشىلىقتىڭ دا الدىن الادى.
– بيىل جوباعا ءتورتىنشى رەت قاتىسىپ وتىرمىن. جاڭا تانىس, ورتا تابامىز. بەلسەندىلىگىمىزدى ارتتىرامىز. جاتاقحانانىڭ تەگىن بولۋى جاستارعا ۇلكەن كومەك, ەكىنشى جاعىنان, 70 مىڭ تەڭگە ايلىق بار. وندا قينالىپ كىرپىش تاسىمايمىز, ءۇي سالمايمىز. تابيعاتقا جاناشىرلىعىمىزدى كورسەتەمىز, – دەيدى جوباعا قاتىسۋشى دانا بىلدەباەۆا.
مۇنايلى ولكە اتىراۋعا دا باعدارلاما ءوز سەپتىگىن تيگىزبەك. ول وبلىستىڭ جەتى اۋدانىندا جانە قالاعا قاراستى 7 اۋىلدىق وكرۋگ (اقساي, ەركىنقالا, دامبى, قايىرشاقتى, اتىراۋ, المالى, كەڭوزەك) اۋماعىنا جۇمىسقا قابىلدايدى. شاھاردا «Jasyl el» جوباسىمەن جاستاردى تەك 1 اي عانا ەڭبەككە باۋليدى. ءبىر ەسكەرە كەتەرلىگى, ماۋسىم ايىندا جۇمىس ىستەگەن سارباز شىلدە, تامىز ايلارىنا قابىلدانا المايدى. سونداي-اق, بيىل جىل سايىن بولىنەتىن كۆوتادان بولەك, «Jasyl el» جوباسى اياسىندا 14 پەن 29 جاس ارالىعىنداعى جەتىم جانە اتا-انا قامقورلىعىنسىز قالعان بالالارعا جەكە ورىندار قاراستىرىلعان.
«Jasyl el» باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ – مەملەكەتتىك جاستار ساياساتىنىڭ نەگىزگى باسىم باعىتى. جوبا ەلىمىزدى كوگالداندىرۋ, اباتتاندىرۋ ارقىلى جاستاردى جۇمىسپەن قامتۋدى ماقسات ەتەدى. سونىمەن قاتار تەك جۇمىسسىزدىق دەڭگەيىن تومەندەتىپ قويماي, جاستاردىڭ تۋعان جەرگە, تابيعاتقا, وتانعا دەگەن پاتريوتتىق سەزىمىن وياتادى.
ايتا كەتەيىك, مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ تا جاستاردىڭ ەكولوگيالىق ءىس-شارالارعا قاتىسۋىنا ۇنەمى ءمان بەرەدى. ءوزى دە استانا قالاسىنداعى لينەينىي ساياباعىندا «جاسىل استانا» اكتسياسى اياسىندا 30-عا جۋىق بەلسەندىلەرمەن بىرگە اعاش وتىرعىزۋعا قاتىسقان ەدى. ءىس-شارا بارىسىندا جاستارعا ءوز تىلەكتەرىن جەتكىزىپ, ەلوردانى كوركەيتۋگە باعىتتالعان جوسپارلارمەن تانىسقان-دى.