اتامىز قازاق «بىرلىك بار جەردە – بەرەكە بار» دەپ تەگىن ايتپاعان. سول سياقتى ويشىل-كەمەڭگەر اباي اتامىز ءوزىنىڭ التىنشى قاراسوزىندە, «بىرلىك دەگەنىمىز – مالعا (دۇنيەگە) بىرلىك ەمەس, اقىلعا بىرلىك» دەگەن كورەگەن تۇجىرىمىن ايتا وتىرىپ: «بىرلىك مالعا ساتىلسا, ناعىز انتۇرعاندىقتىڭ باسى وسى», دەيدى. ال اتاقتى بۇقار جىراۋ بابامىز, التى الاشتىڭ بالاسىن بەرەكە-بىرلىككە شاقىرىپ: «اينالا الماي ات ءولسىن, ايىرا الماي جات ءولسىن, جات بويىنان ءتۇڭىلسىن, ءبارىڭىز ءبىر ەنەدەن تۋعانداي بولىڭىز!», – دەپ تولعاسا, شىعىس حالىقتارى كوپ ايتاتىن: «بىرلىگى مىعىم ساۋىسقان – بۇعى اۋلايدى», دەگەن ءتامسىلدىڭ دە ماڭىزى زور.
جالپى, كەز كەلگەن قوعام بىرلىك پەن بەرەكەگە توقتايدى. قازاقتىڭ ۇلكەن قالامگەرى ءابىش كەكىلباي ۇلى: «قۇدايدىڭ ءوزى بەرەكەسى بەكەم, بىرلىگى مىعىم قاۋىمعا الدىمەن كومەكتەسەدى», دەگەن تەرەڭ پايىمىن بىلگەن سوڭ, سەزگەن سوڭ ايتقانى انىق. ياعني بىرلىك پەن بەرەكە – ءبىزدىڭ باستى قۇندىلىعىمىز. بۇل – ءبىز ءۇشىن التىننان دا قىمبات قازىنا. ەل ىرگەسى ءبۇتىن, شاڭىراعى بيىك, كەرەگەسى كەڭ بولۋى ەلىمىزدەگى تاتۋلىق پەن دوستىقتىڭ شىنايى كورىنىسى ەكەنى شىندىق. وسى تاتۋلىق پەن تۇراقتىلىق ماڭگى سالتانات قۇرسىن دەسەك, ءبارىمىز ءبىر اتانىڭ بالاسىنداي تاتۋ-ءتاتتى ءومىر ءسۇرۋىمىز كەرەك.
وسى ورايدا بىرلىك پەن بەرەكەنىڭ قادىرىن ايگىلەپ, بۇل قۇندىلىقتار جوعالعان جەردە قاۋىمنىڭ حال-احۋالى قالاي بولارىن, قانداي كۇيگە دۋشار بولارىن اڭىز ارقىلى تۇسىندىرەتىن مىنا ءبىر بىرلىك تۋرالى ءاپساناسىن ۇسىنىپ وتىرمىز.
ەرتەدە سالقار جازيرالى, كەڭ القاپتا ءبىر قاۋىم ءومىر ءسۇرىپتى. القاپ ۇلكەن تاۋلارمەن قورشالعان. ول تاۋلارعا قار نەمەسە جاڭبىر جاۋىپ, تازا سۋدان قۇرالعان وزەندەر اعادى. قاۋىم وسى وزەننىڭ سۋىن ءىشىپ, تاماقتارىن دايارلاپ, مالدارىن دا, ەگىندەرىن دە وسى سۋمەن سۋارادى. تاپ-تازا سۋدى قولدانعان قاۋىمنىڭ قۋاتى اسىپ, وندا ءارتۇرلى اۋرۋ-ىندەتتەر بولمايدى.
تازا سۋدان ءنار العان قاۋىمنىڭ قۋاتى ارتىق ەكەنىن بىلەتىن كورشىلەرى ولاردان سەسكەنىپ, قۇرمەتتەپ, شابۋىل جاساۋدى ءتىپتى جوسپارلامايدى دا. سوندىقتان دا قاۋىم تازا, تۇنىق-ءمولدىر سۋدى ومىرلەرىنىڭ ءمانى دەپ ءبىلىپ, ەشقاشان لاس نارسە تاستامايدى ەكەن.
ۋاقىت ءوتىپ, ۇرپاق الماسىپ, جاڭا بۋىن وزدەرىنىڭ بابالارى قالدىرىپ كەتكەن وسيەتتەرىن ۇمىتا باستايدى. وسيەتتى ساقتاپ, الىپ جۇرۋشىلەر بارعان سايىن ازايا بەرەدى. كەيىن وسى قاۋىمنىڭ ءبىر وكىلى ءوزىنىڭ سالاقتىعىنان نەمەسە ۇمىتشاقتىعىنان تازا وزەنگە ءبىر لاس زاتتى تاستاي سالادى. ءارى وعان ەشكىم تىيىم سالمايدى. ءسويتىپ, قاۋىمدا وزەنگە لاس زات تاستايتىن ادەت قالىپتاسادى. وزەن لاستانۋى وسىلاي باستالادى.
كۇن وتكەن سايىن ادامدار وزەنگە قوقىس, ولەكسە, لاس نارسەلەردى ءتىپتى وزدەرىنىڭ ناجىستەرىن دە تاستاي باستايدى. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, الگى تاپ-تازا ءمولدىر سۋ كۇرەسىنگە اينالىپ تىنادى. بىراق تاڭعالارلىق جاعداي الگى قاۋىم لاس وزەننەن سۋ الىپ ىشە بەرەدى. وسى سۋدان تاماق دايارلايدى, مالىن سۋارادى, ەگىنىنە سۋ جىبەرەدى.
ءومىر وسىلاي جالعاسا بەرەدى. اقىرىندا ارام سۋ ىشكەن قاۋىم اراسىندا جۇقپالى ىندەت تارايدى. حالقىن اۋرۋ-سىرقاۋ مەڭدەيدى. ءارى ولاردىڭ وسىنداي اۋرۋ-سىرقاۋعا ۇشىراعان السىزدىگىن بىلگەن كورشىلەرى شابۋىل جاسايدى. باعىندىرىپ الادى. قاۋىم كورشى تايپانىڭ كۇشتى بولعانىنان ەمەس, وزدەرىنىڭ السىزدىگىنەن جەڭىلەدى. بيلىكتى قولىنا العان باسقىنشىلار (وتارلاۋشىلار) قاۋىمدى قورلايدى. جەر-سۋ اتتارىن وزگەرتەدى. انا تىلىندە سويلەۋگە تىيىم سالادى. باسقىنشىلاردىڭ تىلىندە سويلەپ, سولاردىڭ داستۇرىمەن ءومىر ءسۇرۋىن تالاپ ەتەدى.
كۇندەردىڭ ءبىر كۇنىندە جەڭىلگەن قاۋىمنىڭ ادامدارى جينالىپ بۇل قالگە قالاي جەتكەنىن, نەدەن بولعانىن تالقىلاماققا باس قوسادى. باياعىداعىداي ەل بولۋدى اڭسايدى. ءسويتىپ, جيىن باستالادى. جاستار ء«بىزدى مۇنداي كۇيگە ۇشىراتقان كورشىلەر ولارمەن سوعىسۋىمىز كەرەك», دەيدى. ورتا جاستاعىلار ء«بىز ولارمەن سوعىسا المايمىز, ويتكەنى, جاپپاي اۋرۋعا شالدىقتىق ءارى ءالسىزبىز. ەمدەلۋىمىز كەرەك, ءدارى-دارمەك قابىلداۋىمىز كەرەك. ساقايىپ الايىق, قالعانىن سوسىن كورەمىز», دەيدى.
سوڭىندا دانا حاكىمدەردەن قۇرىلعان ءۇشىنشى توپ: ء«بىز ولارمەن ءوزىمىزدىڭ السىزدىگىمىزدەن سوعىسا المايمىز. بىزگە ءدارى ءىشۋدىڭ دە پايداسى جوق. ويتكەنى اۋرۋىمىزدىڭ سەبەبى ءوزىمىزدىڭ لاستانعان وزەنىمىزدەن بولدى. وزەنىمىزدى تازالامايىنشا جازىلمايمىز. سەبەبى ءبىز ىشەتىن اسىمىزدى دايارلايتىن, مالدارىمىز بەن ەگىندەرىمىزدى سۋاراتىن وزەن ارام. سول سۋدى ىشكەن مالىمىزدىڭ ءسۇتى مەن ەتى ارامدالدى, وزەندى تازالاساق قانا بابالارىمىزدا بولعان كۇش پەن قۋات قايتا ورالادى», دەيدى.
بۇدان نە تۇيەمىز؟ وزەن دەگەنىمىز – ءبىزدىڭ بىرلىگىمىز. بىرلىكتى بۇزاتىن نە, ول – بەرەكەسىزدىك. بەرەكەسىز ارەكەتتەر كوبەيسە, بىرلىك السىرەيدى, جۇرەكتەگى ادامگەرشىلىك جوعالادى. بۇل قاسيەتىن جوعالقان قاۋىمدى كىم كورىنگەن جاۋلاپ الادى. مۇنداي قاۋىمعا ەشكىم كومەكتەسپەيدى دە.