احمەت بايتۇرسىن ۇلىنىڭ «بالام دەيتىن جۇرت بولماسا, جۇرتىم دەيتىن بالا قايدان شىقسىن؟!» دەگەن ءسوزى قاي ۋاقىتتا دا ماڭىزىن جوعالتپايدى. بۇگىنگى زاماندا ەل قورعايتىن ەرلەردىڭ العى شەبىندە اسكەري قىزمەتشىلەرىمىز جۇرەدى دەسەك, قاتەلەسپەيمىز.
سول سەبەپتى دە ولاردىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىنا قارايلاسۋ, اسىرەسە وتباسى مۇشەلەرىمەن جۇمىس ىستەپ, بالا-شاعاسىنىڭ ەل قاتارلى ءوسىپ-جەتىلۋىنە جاعداي جاساۋ, وتباسىنداعى مورالدىق-پسيحولوگيالىق احۋالدى جاقسارتۋ – ماڭىزدى مىندەت. وسى ماقساتتا ەلىمىزدىڭ قورعانىس مينيسترلىگى قۇرامىندا قارۋلى كۇشتەر اسكەري قىزمەتشىلەرىنىڭ وتباسى مۇشەلەرىمەن جۇمىستى ۇيىمداستىرۋ ءبولىمى جۇمىس ىستەيدى. ءبولىم باستىعى تاتتىگۇل سماعۇلوۆانىڭ ايتۋىنشا, اسكەري بولىمگە جاڭادان قىزمەتكە كەلىپ جاتقان اسكەري قىزمەتشىنىڭ جاڭا جەرگە بەيىمدەلۋىنە, بالالارىنىڭ بالاباقشاعا, مەكتەپكە ورنالاسۋىنا كومەكتەسۋ, اۋرۋ-سىرقاۋ بالالارى بولسا, ولاردى ەسەپكە الۋ, باسقا دا الەۋمەتتىك جاعدايلارىنا كومەك بەرۋ, سونى اسكەري ءبولىم كومانديرلەرىنە, تاربيە جۇمىسى بويىنشا ورىنباسارلارىنا جەتكىزۋ ماقساتىندا ۇيىمداستىرىلعان بۇل ءبولىمنىڭ اتقارار شارۋاسى سان-سالالى.
سونىڭ ءبىر باعىتى – اسكەري قىزمەتشىلەردىڭ بالالارىمەن جۇمىس. جىلداعى ءداستۇر بويىنشا 1 ماۋسىم – حالىقارالىق بالالاردى قورعاۋ كۇنى قارساڭىندا بۇلدىرشىندەر اراسىندا ءتۇرلى بايقاۋ, كورمە ۇيىمداستىرۋ بيىل دا بەلسەندى قولعا الىنعان. اتاپ ايتقاندا, قارۋلى كۇشتەردەگى اسكەري قىزمەتشىلەردىڭ 5-14 جاس ارالىعىنداعى بالالارى قاتىسقان «وتان وتباسىنان باستالادى» دەگەن تاقىرىپتاعى سۋرەت بايقاۋىن ايتۋعا بولادى. بيىل شىعارماشىلىق سايىس «قازاقستان – بەيبىتشىلىك مەكەنى», «مەنىڭ اكەم – وتان قورعاۋشى», «باتىرلار ەرلىگى ماڭگى ەسىمدە» دەگەن ءۇش نوميناتسيا بويىنشا وتكەن.
– بايقاۋعا ەلىمىزدىڭ بارلىق ايماعىنداعى اسكەري قىزمەتشىلەردىڭ بالالارى بەلسەندى تۇردە قاتىسىپ, وزدەرىنىڭ قىلقالامىنان شىققان تۋىندىلارىن جولدادى. ارنايى قۇرىلعان كوميسسيا جەڭىمپازداردى انىقتادى. ولارعا قورعانىس ءمينيسترىنىڭ تاربيە جانە يدەولوگيا جۇمىستارى جونىندەگى ورىنباسارى, گەنەرال-لەيتەنانت سۇلتان كامالەتدينوۆتىڭ قولى قويىلعان ارنايى ديپلومدار دايىندالدى. بالالاردى قورعاۋ كۇنى قارساڭىندا جالپى سانى 49 ديپلوم يەلەرىنە جولداندى, – دەيدى تاتتىگۇل سماعۇلوۆا.
1 ماۋسىم قارساڭىندا قولعا الىنعان تاعى ءبىر ءىس-شارا – «اسكەري قىزمەتشىنىڭ وتباسىنداعى باقىتتى ساتتەر» تاقىرىبىنداعى فوتوكوللاج بايقاۋى. بۇنداعى ماقسات – اسكەريلەردىڭ وتباسىنداعى تاسپاعا باسىلعان ايرىقشا, تارتىمدى ساتتەردى كوپشىلىك نازارىنا ۇسىنۋ. بۇل بايقاۋعا دا ەلىمىزدىڭ بارلىق اۋماعىنداعى اسكەري بولىمدەردەن ادەمى فوتوكوللاجدار ۇسىنىلعان.
– ءبىز بۇل سىنعا قاتىسقان بالالارعا ارنايى ورىندار بەرگەنىمىز جوق. ويتكەنى بىرەۋ باقىتتى, ەكىنشىسى ودان باقىتتىراق دەپ ءبولىپ-جارا المايمىز. ءار بالانىڭ ۇسىنعان فوتوكوللاجى ءبىر-بىرىنەن وتكەن تارتىمدى. سوندىقتان وسى ءىس-شاراعا قاتىسقان بارلىق ۇمىتكەردى سەرتيفيكاتپەن ماراپاتتاۋ تۋرالى شەشىم قابىلداندى. قورعانىس مينيسترلىگى تاربيە جانە يدەولوگيالىق جۇمىس دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى, پولكوۆنيك ت.باسقوجاەۆ قول قويعان سەرتيفيكاتتار ءار بالاعا تابىستالادى, – دەيدى قارۋلى كۇشتەر اسكەري قىزمەتشىلەرىنىڭ وتباسى مۇشەلەرىمەن جۇمىستى ۇيىمداستىرۋ ءبولىمىنىڭ باسشىسى تاتتىگۇل سماعۇلوۆا.
ونىڭ ايتۋىنشا, حالىقارالىق بالالاردى قورعاۋ كۇنى, ياعني بۇگىن ەلورداداعى ۇلتتىق اسكەري-پاتريوتتىق ورتالىقتا اسكەري قىزمەتشىلەردىڭ جانە ولاردىڭ بالالارىنىڭ قاتىسۋىمەن بىرقاتار ءىس-شارا وتپەك. اتاپ ايتقاندا, ويىندار, فلەشموبتار, انيماتورلاردىڭ قاتىسۋىمەن ارنايى سۋرەت الاڭدارى, بالالار دايىنداعان كونتسەرتتەر بولادى. سونىمەن قاتار جوعارىدا ايتىپ وتكەن ءۇش نوميناتسيا بويىنشا جەڭىمپاز اتانعان ۇزدىك سۋرەتتەر كورەرمەن نازارىنا قويىلماق. ءاربىر ەلوردالىق تۇرعىن بالالار قولىنان شىققان تاماشا تۋىندىلاردى كورىپ, ءوز باعاسىن بەرە الادى.
تاتتىگۇل سماعۇلوۆا جازعى دەمالىس كەزىندە اسكەري قىزمەتشىلەردىڭ بالالارىنىڭ بوس ۋاقىتتارىن پايدالى وتكىزۋ ماقساتىندا لاگەرلەر ۇيىمداستىرۋ جوسپاردا تۇرعانىن ايتىپ ءوتتى. بالانىڭ دەربەس ومىرگە بەيىمدەلۋىنە, پايدالى ءتالىم-تاربيە الۋىنا جانە جاڭا دوستار تابۋىنا لاگەردىڭ ىقپالى وراسان زور. وسى ماقساتتا قوناەۆ گارنيزونى الماتى توڭىرەگىندە, ەلوردالىق گارنيزون بۋرابايدا لاگەر ۇيىمداستىرۋدى جوسپارلاپ وتىر.
جالپى, ءاربىر اسكەري بولىمدە قىزمەتكەرلەردىڭ بالالارىنا بارلىق جاعدايدى جاساۋ ءۇشىن ۇيىرمەلەر اشىلعانىن ايتا كەتۋ كەرەك. ودان بولەك, بالالارعا ارنالعان كىتاپحانالار جۇمىس ىستەيدى. ال جۋىردا جىلداعى داستۇرگە ساي بالالار قاراعاندى وبلىسىنداعى سپاسسك پوليگونىندا وتەتىن «ايبىن» اسكەري پاتريوتتىق جيىنىنا دايىندالىپ جاتىر.
وسى ورايدا اسكەري قىزمەتشىلەر بالالارىنىڭ جەتىستىكتەرىن دە ايتا كەتۋ ورىندى. ماسەلەن, الماتى قالاسىندا وتكەن «تايجارىس-تالانت» حالىقارالىق بايقاۋىندا ابايلىق اسكەري قىزمەتشىنىڭ قىزى ءمولدىر مەيرامباەۆا باس جۇلدەگە يە بولدى.
تۋعان جەرىندە جاس تالانتتى اباي گارنيزونىنىڭ اسكەري قىزمەتشىلەرى اسا قۋانىشپەن قارسى الدى. ءمولدىر بەس جاسىنان ءان ايتىپ ءجۇر. ونەر ولكەسىنە قانات باسقان ول ۆوكال اتالىمى بويىنشا باس جۇلدەنى جەڭىپ الدى. جاس ورەن سايىستان ۇزدىك شىعاتىنىنا سەنىمدى بولىپتى.
– مەن بۇل جارىستا ءبىرىنشى ورىن الاتىنىما سەنىمدى بولدىم. سەبەبى جارىسقا ۇزاق دايىندالدىم. شىعارماشىلىق باعىتتاعى ۇستازدارىم دا ماعان قاتتى كوڭىل ءبولدى. مىنە, بۇگىن ولاردىڭ ءۇمىتىن اقتادىم. وتە قۋانىشتىمىن, – دەيدى جەڭىمپاز جاس. سەگىزىنشى سىنىپتا وقيتىن ءانشى قىز اسكەري قىزمەتتەگى اكەسىن ۇلگى تۇتادى. جارىستارعا بارار الدىندا ودان كەڭەس سۇرايدى.
– حالىقارالىق بايقاۋدا سەمەيدىڭ عانا ەمەس, قازاقستاننىڭ نامىسىن قورعاعان قىزىمىزدى تەمىرجول ۆوكزالىنان سالتاناتتى تۇردە كۇتىپ الدىق. ءمولدىردىڭ اكەسى دە قىزمەتىندە بەلسەندى. اسىرەسە, جاۋىنگەرلىك جانە مەملەكەتتىك قۇقىقتىق دايىندىق جۇمىستار جاعىنان وتە زەرەك. ونەرپازعا تولاعاي شىعارماشىلىق تابىستار تىلەيمىز, – دەيدى 54770 اسكەري ءبولىمىنىڭ ينجەنەرلىك-ساپەرلىك باتالون كومانديرىنىڭ تاربيە جانە يدەولوگيالىق جۇمىستار جونىندەگى ورىنباسارى, اعا لەيتەنانت باقبەرگەن بۋراتاەۆ.
ءمولدىر بۇل جەتىستىگىمەن شەكتەلمەك ەمەس. ونى شىلدە ايىندا استانا قالاسىندا وتەتىن تاعى ءبىر جوعارى دەڭگەيدەگى ءان بايقاۋى كۇتىپ تۇر. قارشاداي قىز اكە ءۇمىتىن اقتاۋعا نيەتتى.