انە-مىنە دەگەنشە جاز دا كەلدى. وقۋ جىلىنىڭ اياقتالۋىنا ساناۋلى كۇن قالدى. ەندى بالالار ساباقتان ارقا-باسى بوساپ, كانيكۋلعا شىعادى. بۇل رەتتە جەتكىنشەكتەردىڭ جازعى دەمالىسى مەن بوس ۋاقىتىن ءتيىمدى ۇيىمداستىرۋ ماڭىزدى.
وقۋ-اعارتۋ ءمينيسترى عاني بەيسەمباەۆتىڭ ايتۋىنشا, ۆەدومستۆونىڭ الدىندا تۇرعان ماڭىزدى مىندەتتىڭ ءبىرى – بالالاردىڭ جازعى ساۋىقتىرۋ دەمالىسىن ساپالى ۇيىمداستىرىپ, قاۋىپسىزدىگىن تولىق قامتاماسىز ەتۋ.
– بيىل جازعى ساۋىقتىرۋ دەمالىسىمەن 1-10 سىنىپ ارالىعىنداعى بالالاردىڭ 85,3 پايىزى قامتىلادى. بۇل دەگەنىمىز – 2 ملن 800 بالا. ونىڭ ىشىندە 500 مىڭ جەكەلەگەن ساناتتاعى وتباسى بالالارى بار. بۇل جەتكىنشەكتەر الدىڭعى كەزەكتە جەرگىلىكتى بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبىنەن ساۋىقتىرۋ دەمالىسىمەن قامتاماسىز ەتىلەدى. ءوڭىر اكىمدىكتەرىنىڭ اقپاراتىنا سايكەس, وسى جىلى اتالعان ماقساتقا 5,8 ملرد تەڭگە قارىستىرىلعان, – دەدى مينيستر.
ع.بەيسەمباەۆتىڭ ايتۋىنشا, ەلىمىزدە 218 قالا سىرتىنداعى جانە 10 مىڭنان اسا مەكتەپ جانىنداعى, پروفيلدىك جانە شاتىرلى لاگەر قىزمەت كورسەتەدى. لاگەر سانى جاعىنان باتىس قازاقستان, شىعىس قازاقستان وبلىستارى مەن الماتى قالاسى الدا تۇر. ال ەلوردادا قالا سىرتىنداعى لاگەر ەكەۋ عانا. قازىر دەمالىس ورىندارىندا بالالاردى قابىلداۋعا دايىندىق جۇمىستارى اياقتالۋعا جاقىن. بيىل وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگىنىڭ ۇسىنىسىمەن «قازاقستان حالقىنا» قورى ەسەبىنەن وقۋدا وزات, تالانتتى دەگەن 20 مىڭ اۋىل بالاسى ەلىمىزدەگى ۇزدىك ساۋىقتىرۋ ورتالىقتارىندا دەمالادى.
مەملەكەت باسشىسى جەتكىنشەكتەردىڭ قالا سىرتىنداعى ورتالىقتا دەمالۋىن قولجەتىمدى ەتۋ ماقساتىندا ۇكىمەت پەن ءوڭىر اكىمدەرىنە 50 بالالار ساۋىقتىرۋ ورتالىعىن قۇرۋ تۋرالى تاپسىرما بەرگەن ەدى. بۇگىندە وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگى وسى 50 ورتالىقتىڭ 20-سىن وقۋ-ساۋىقتىرۋ ۇدەرىسىمەن قامتيتىن جىل بويى قىزمەت كورسەتەتىن ورتالىق ەتىپ, ال 30-ىن ماۋسىمدىق ساۋىقتىرۋ ورتالىعى رەتىندە قۇرۋدى كوزدەيتىن جول كارتاسىن ازىرلەدى. بۇل جوبا 2026 جىلعا دەيىن ىسكە اسادى.
جازعى كانيكۋلدى بالالاردىڭ ءبارى اسىعا كۇتىپ جۇرگەنى انىق. ولار دەمالىس قىزىققا تولى, كوڭىلدى بولسا دەپ تىلەيدى. بۇل جاعىنان تانىمدىق دۇنيەلەر كوبىرەك ويلاستىرىلعان. بيىل جازعى لاگەرلەر ارنايى تاقىرىپتارمەن جۇمىس ىستەيدى. ماسەلەن, ءبىلىم ۇيىمدارىنداعى جازعى ساۋىقتىرۋ مەن مەكتەپ جانىنداعى لاگەرلەردە ء«تۇرلى كوزقاراس, بىراق ءبىرتۇتاس ۇلت», «بىرلىگىمىز ارالۋاندىقتا» اتتى تاقىرىپتىق سمەنالاردى ۇيىمداستىرۋ جوسپارلانعان. اسىرەسە بالالار شىعارماشىلىعىن دامىتۋعا ايرىقشا كوڭىل ءبولىنىپ وتىر. سونداي-اق وقۋشىلارعا ۇلتتىق قۇندىلىقتار مەن سالت-ءداستۇرىمىزدى دارىپتەيتىن «ەتنواۋىل» جوباسى اياسىندا سۇلەيمەن دەميرەل ۋنيۆەرسيتەتى, نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتى, ش.ەسەنوۆ اتىنداعى ۋنيۆەرسيتەت جانىندا جازعى مەكتەپ قىزمەت اتقارادى. وسى باعىتتا «جازدىق جولداما» جوباسىن ىسكە اسىرۋ كوزدەلگەن.
– كانيكۋلدا بالالار دەمالىسىن كوڭىلدى وتكىزۋ وتە ماڭىزدى. ءبىزدىڭ مىندەتىمىز – جازعى دەمالىستا جەتكىنشەكتەردىڭ بويى عانا ەمەس, ويى دا وسەتىندەي ەتىپ ۇيىمداستىرۋ. ماسەلەن, «بالداۋرەن» وقۋ-ساۋىقتىرۋ ورتالىعىندا «سانالى ۇرپاق» اتتى رەسپۋبليكالىق دەبات ءتۋرنيرىن وتكىزەمىز. ءىس-شارانىڭ ماقساتى – ءبىلىم الۋشىلاردىڭ بويىنا رۋحاني-ادامگەرشىلىك مادەنيەتىن دامىتىپ, ەستەتيكالىق, پاتريوتتىق تاربيە بەرىپ, ەلدىڭ مادەني مۇراسى مەن وتباسىلىق ءداستۇرىن ساقتاۋدى دارىپتەۋ. ءبىلىم ۇيىمدارىندا 700 مىڭ بالانى قامتيتىن ارنايى عىلىمي-تەحنيكالىق, مۋزىكالىق, كوركەمدىك, ەكولوگيالىق, تۋريستىك جانە باسقا دا باعىتتاعى 11 مىڭ ۇيىرمە مەن سەكتسيا جۇمىس ىستەيدى, – دەدى وقۋ-اعارتۋ ءمينيسترى.
سونىمەن قاتار دەمالىس ورىندارىنان باسقا جەتكىنشەكتەردىڭ بوس ۋاقىتىن ءتيىمدى وتكىزۋدىڭ وزگە جولدارى قولعا الىنعان. ايتالىق, 352 مىڭ جوعارعى سىنىپ وقۋشىسى «جاسىل ەل» باعدارلاماسى اياسىندا كوگالداندىرۋمەن شۇعىلدانسا, 188 مىڭنان اسا بالا ەلىمىزدىڭ كيەلى جەرلەرىنە ساياحاتتايدى. ال 25 مىڭ جەتكىنشەك سپورتتىق جاتتىقتىرۋ جيىندارىنا قاتىسىپ, 211 مىڭ وقۋشى تىلدىك كۋرستارمەن قامتىلادى. وسى ءىس-شارالاردىڭ ورىندالۋىنا جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن جالپى سوماسى 94 ملرد تەڭگە قارجى قاراستىرىلعان.
بۇل مىندەتتەردى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن 2020 جىلى 14 قاڭتاردا ءۇش جىلعا ارنالعان ۇكىمەت باسشىسىنىڭ «كانيكۋل كەزەڭىندە بالالاردى ساۋىقتىرۋ دەمالىسىن, ولاردىڭ بوس ۋاقىتىن جانە جۇمىسپەن اينالىسۋىن ۇيىمداستىرۋ تۋرالى» ارنايى وكىمى قابىلداندى. وسى وكىمدە بالالاردىڭ تۇلعالىق, الەۋمەتتىك, شىعارماشىلىق دامۋى جانە كانيكۋل كەزەڭىندە قۇقىق بۇزۋشىلىقتىڭ الدىن الۋ ءۇشىن ورتالىق مەملەكەتتىك ورگاندار مەن وڭىرلەردىڭ نەگىزگى مىندەتتەرى ايقىندالعان.
سونداي-اق قالا سىرتىنداعى بالالاردى ساۋىقتىرۋ ۇيىمدارىنىڭ قىزمەتىن ۇيىمداستىرىپ, ونى بىلىكتى كادرلارمەن قامتاماسىز ەتىپ, جەلىسىن كەڭەيتۋ جانە شىعىنى از دەمالىس ۇيىمدارىنىڭ (شاتىرلى, كيىز ءۇي, وتباسىلىق لاگەرلەر, كۇندىزگى ورتالىقتار, تۋريستىك جورىقتار, ارحەولوگيالىق جانە ولكەتانۋ ەكسپەديتسيالارى) ۇلەسىن كوبەيتۋ جونىندە شارالار قابىلداۋ ءوڭىر اكىمدىكتەرىنە مىندەتتەلگەن. بۇل جۇمىستارعا وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگىمەن بىرگە, دەنساۋلىق ساقتاۋ, ىشكى ىستەر, توتەنشە جاعدايلار مينيسترلىكتەرى مەن بارلىق اكىمدىك جۇمىلدىرىلعان. اسىرەسە جەتكىنشەكتەردىڭ جازعى دەمالىسىن ساپالى جانە قاۋىپسىز جاعدايدا وتكىزۋ وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگىنىڭ ەرەكشە نازارىندا ەكەنىن ايتا كەتەيىك. «جازعى دەمالىس كەزىندەگى بالالاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋدە پەداگوگتەر, قۇزىرلى سالا ماماندارىمەن بىرگە اتا-انالاردىڭ دا جاۋاپكەرشىلىگى جوعارى بولۋ كەرەك. بارشا اتا-انانى ءاردايىم بالالار قاۋىپسىزدىگىنە مۇقيات بولۋعا شاقىرامىن», دەدى ع.بەيسەمباەۆ.
سونىمەن بىرگە مينيستر بالالاردىڭ قاۋىپسىزدىگى ءۇشىن ساۋىقتىرۋ ورتالىقتارىنا ولاردى جەتكىزۋ جانە قايتارۋعا جاۋاپتى ادامداردىڭ بەلگىلەنەتىنىن ايتتى. وقۋشىلاردىڭ دەمالىسى ءتيىستى ورگاندارمەن تەكسەرۋدەن ءوتىپ, سول ءىس-شارانى ۇيىمداستىرۋعا قۇقىلى مەكەمەلەردە عانا بولعاندىقتان قاۋىپسىزدىك قاتاڭ باقىلانادى. ۇكىمەت وتىرىسىندا دا وسى ماسەلە تالقىلانىپ, مەملەكەتتىك ورگاندار مەن اكىمدەرگە ءتيىستى تاپسىرما بەرىلدى.