اماندىق اۋىلىندا تەزەكباي اقىننىڭ كوشەسى بار ەكەن. «نەگە وعان كوشە اتاۋى بەرىلگەن؟ جالپى, تەزەكباي دەگەن كىم, قاي عاسىردا عۇمىر كەشكەن؟» – وسىنداي سۇراقتار تۋادى. ارينە, وتكەندى ءبىلۋ, ونىڭ ىشكى-سىرتقى سىر-سيپاتىنا تەرەڭ بويلاۋ اسا قاجەت دەر ەدىك.
تەزەكباي اقىن قازىرگى سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنداعى تايىنشا اۋدانىنا قاراستى اماندىق اۋىلىنىڭ ماڭىندا دۇنيەگە كەلگەن. ونى زامانىندا سوزدەن بىردە-ءبىر قارسىلاسى جەڭە الماعان دەسەدى. مولدانىڭ الدىن كورمەسە دە, شاريعات جايىندا ءۇتىر-نۇكتەسىنە دەيىن بىلگەن. سودان بولۋى كەرەك, «اكۋم» اتاعى بەرىلگەن. بىزدىڭشە, «حالىق اقىنى» دەگەن ءسوز. بۇل كىسى تۋرالى دەرەكتەردىڭ كوبى ەل اۋزىندا ساقتالعان. بىرگە تۋعان ءىنىسى جارىلعاس ۇرپاقتارى ارقىلى دا بەرتىنگە جەتكەن.
بىردە قىزىلجار قالاسىندا ءالىباي قاجىنىڭ ۇيىندە ۇلكەن اس بەرىلىپ, سوندا ورىنباي مەن تەزەكباي اقىندار كەزدەسىپ, ءسوز قاعىستىرىپتى:
«شوقتىباي – مەنىڭ اكەم, اتىم – تەزەك,
قىلىشتاي قىزىل ءتىلدى ءجۇرمىن بەزەپ.
ينشاللا, جۇمباعىڭدى مەن شەشەمىن,
ايتىپ كور حيكاياڭدى كەزەك-كەزەك»,
دەگەندە
ورىنباي:
«ورەكەڭ بۇل ءسوزىڭدى بۇرىن بىلگەن,
اكەسى توي, شەشەسى جيىن كورگەن.
ءتىل بايگەسىن كورىپ جۇرگەن جىگىت بولساڭ,
بار ما ەكەن ءبىر قۇدايدىڭ ءۇيىن كورگەن؟»,
دەيدى.
سوندا تەزەكباي:
«مۇسا ايتقان: اللا قايدا ءۇيىڭ دەگەن,
پەندەگە مۇنى ءبىلۋ قيىن دەگەن.
جۇرەگى كىمنىڭ ادال, تازا بولسا,
اللا ايتقان وسى مەنىڭ ءۇيىم دەگەن»,
دەيدى.
ءسويتىپ ورىنباي اقىننىڭ جۇمباعىن تابان استىندا شەشىپ, باتاسىن الىپتى.
بىردە اۋىلىنىڭ ۇستىنەن ءوتىپ بارا جاتقان ءجۇسىپ دەگەن كىسى تەزەكەڭنىڭ: «ۇيگە ءتۇس», دەگەنىنە قاراماي كەتىپ قالادى. سوندا ول:
ء«جۇسىپجان, كىمگە جولداس بۇل دۇنيە بوق,
جەلكەگە تاياپ تۇر عوي اجالدى وق.
ۇيگە ءتۇس, اسىقپا, ءدام تاتىپ كەت,
كەلگەنشە قايتا اينالىپ كىم بار, كىم جوق»,
دەيدى.
بىرەر كۇننەن سوڭ ءجۇسىپ تەزەكباي اقىننىڭ ءسوزىن ەسىنە الىپ ۇيىنە سوقسا, و دۇنيەلىك بولىپ كەتكەن ەكەن.
ساۋلە سىزدىقوۆا,
زەينەتكەر
استانا