جۋىردا وتكەن قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ XXXII سەسسياسىندا پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ جالپىۇلتتىق بىرەگەيلىكتى, مەملەكەتتىك ءتىل مارتەبەسىن, ەتنومادەني بىرلەستىكتەردىڭ الداعى جۇمىسىن ايقىنداپ بەرگەن ەدى. وسى ورايدا, مەملەكەت باسشىسى كوتەرگەن ماسەلەلەردىڭ باعىت-باعدارىن قالىپتاستىرۋ ماقساتىندا جاۋاپتى مەكەمە وكىلدەرى «كوزقاراس» الاڭىندا باس قوستى.
ءىس-شاراعا اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ ءمينيسترى دارحان قىدىرالى, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى مارات ءازىلحانوۆ, قحا عىلىمي-ساراپتامالىق كەڭەسى مەن قحا كافەدرالار قاۋىمداستىعىنىڭ مۇشەلەرى, ساراپشىلار قاتىستى. جيىندا العاش بولىپ ءسوز العان دارحان قىدىرالى الدىمەن القالى جيىندا پرەزيدەنت جۇكتەگەن مىندەتتەرگە توقتالدى.
– تاۋەلسىزدىگىمىزگە قول جەتكىزگەلى ورتاق يدەالدار مەن قۇندىلىقتار, بىرىكتىرىلگەن ازاماتتار قوعامى, ءبىرتۇتاس وتباسى ءبىر ەل رەتىندە قالىپتاسىپ كەلەدى. وسى ورايدا مەملەكەت باسشىسى بىرقاتار مىندەتتى جۇكتەدى. ءبىرىنشىسى, حالىق اراسىندا اقپاراتتىق ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن ءتيىمدى جۇرگىزۋ, مەملەكەتتىك ورگاندار اراسىندا جاڭاشا تاسىلدەردى ەنگىزۋ. ەتنومادەني بىرلەستىكتەر الەۋەتىن ءتيىمدى پايدالانۋ دا ماڭىزدى. سوندا عانا ءار ازامات ءوزىن ءبىرتۇتاس ەلدىڭ اجىراماس بولىگى رەتىندە سەزىنەدى. ال جالپىازاماتتىق بىرەگەيلىكتى نىعايتۋ فاكتورى دەگەنىمىز – بۇل مەملەكەتتىك ءتىلدى دامىتۋ دەگەن ءسوز. بارلىق ازاماتتىڭ مەملەكەتتىك ءتىلدى نىعايتۋ ماسەلەسى – ەلدەگى باسىم باعىتتاردىڭ ءبىرى. مەملەكەتتىك ءتىل جالپى ازاماتتىق ينتەگراتسيانىڭ, عىلىمي پروگرەسس پەن ءبىلىمنىڭ وزىق جەتىستىكتەرىنە جول اشاتىن ءتيىمدى قۇرالعا اينالىپ كەلەدى. بۇل ماسەلەگە پرەزيدەنت تە ايرىقشا توقتالدى. سول سەبەپتى دە مەملەكەتتىك ءتىلدى وقىتۋ ادىستەمەسىن جەتىلدىرىپ, تاربيە جانە ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىندە قازاق ءتىلىن وقىتۋ ساپاسىن ارتتىرۋ, جالپى ەتنو-مادەني بىرلەستىكتەردىڭ, جاستاردىڭ جۇمىسىن جۇرگىزۋ بارىسىندا قازاق ءتىلىن ناسيحاتتاۋ ماسەلەسى بۇگىنگى كۇن تارتىبىندە. سونداي-اق قوعامدىق كەلىسىمدى نىعايتۋ مەن جالپىۇلتتىق بىرەگەيلىكتى قالىپتاستىرۋدا باق-تىڭ ءرولىن كۇشەيتۋ دە وتە ماڭىزدى, – دەدى دارحان قىدىرالى ءوز سوزىندە.
سونداي-اق مينيستر ۇلتتىق بىرەگەيلىكتى قالىپتاستىرۋدا جاڭا كوممۋنيكاتسيا مەن ماسس-مەديانىڭ ءرولى ەرەكشە ەكەنىنە توقتالدى. ول اقپاراتتىق كەڭىستىكتى ۇتىمدى پايدالانۋ ارقىلى مەملەكەتتىك ءتىلدى قولدانۋ اياسىن كەڭەيتىپ, ەتنوستار اراسىندا قازاق تىلىنە دەگەن قىزىعۋشىلىقتى ارتتىرۋعا بولاتىنىن دا العا تارتتى. بۇعان قوسا الاڭدا ەتنوستىق باق-تاردى دامىتۋ جانە ەتنوساياساتتىڭ ءبىرتۇتاس بولىپ, دايەكتى تۇردە جۇرگىزىلۋىندەگى عىلىمنىڭ ءرولى تۋرالى ءسوز قوزعالدى. ال ساراپشىلار «ۇلت» ۇعىمىنىڭ ءمانىسىن ءجىتى ءتۇسىندىرىپ بەردى.
– ساراپشىلار قاۋىمداستىعى بۇل باعىتتا پىكىر الماسقان كەزدە, جاڭا ۇلتتىڭ پايدا بولۋى, ۇلتتىڭ جاڭاشىل سيپاتىن ەنگىزۋ جونىندە ۇسىنىس قوزعالمادى. عىلىمي تۇرعىدا «ۇلت» ۇعىمىن انىقتايتىن ەكى ءتاسىل بار. ءبىرىنشىسى, ەتنوستىق ۇلت تۇرعىسىنان بولسا, ەكىنشىسى ساياسي ۇلت دەپ قاراستىرۋ. «ەتنوستىق ۇلت» دەگەنىمىز شىعۋ تەگىڭىزبەن تىكەلەي بايلانىستى. ۇلت ەتنوستىڭ اياسىندا قالىپتاسادى. «ساياسي» ۇلت ۇعىمى دەگەنىمىز ازاماتتىق كەلىسىم ارقىلى قانداي دا ءبىر يگىلىكتەرگە قول جەتكىزىپ وتىرعان ءبىر ەلدە تۇراتىن ادامداردىڭ توبىنا اينالادى. بىرەگەي قازاق ۇلتى دەپ اتالۋ ءبىر ۇلتتى ساياسي ۇلت تۇرعىسىنان تۇسىرەدى. «ساياسي ۇلت» ۇعىمى وتە تەرەڭ. ەتنوس, ازامات ۇعىمىنان دا كەڭ. قازاق جەرىندە تۇراتىن بارلىق ازامات بىرەگەي ساياسي قازاق ۇلتى بولىپ سانالادى. قازاقستاندا تۇراتىن ورىستار دا, كارىستەر تاعى باسقالارى بەس ميلليون سەگىز ءجۇز مىڭ ادام ساياسي ۇلت. ولاردىڭ بارلىعىن شەتەلدە جۇرگەندە, قازاق دەپ بەكەردەن-بەكەر اتامايدى. دەمەك, ساياسي ۇلت كاتەگورياسىنىڭ سيپاتىنان ايتادى, – دەدى مارات ءازىلحانوۆ.
جيىندا «قوعامدىق كەلىسىم» مەكەمەسىنىڭ ديرەكتورى ەلينا پاۋلي ەلىمىزدەگى «دوستىق ۇيلەرى» تەك سالتاناتتى ءىس-شارا وتكىزەتىن ورىن ەمەس, زاماناۋي كوۆوركينگ ورتالىعى بولۋى كەرەك دەگەن پىكىرىن جەتكىزدى. سونداي-اق باسقوسۋدا عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترلىگى ءتىل ساياساتى كوميتەتىنىڭ توراعاسى ەربول تىلەشوۆ, «Qazaqstan» رەسپۋبليكالىق تەلەراديوكورپوراتسياسى باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى يلحام يبراگيم, جوشى ۇلىسىن زەرتتەۋ عىلىمي ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى, PhD جاقسىلىق ءسابيتوۆ, حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسىنىڭ ساراپشىسى, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى تيمۋر كوزىرەۆ ءسوز سويلەپ, عىلىمي-ساراپتامالىق ۇسىنىس-پىكىرلەرىن ورتاعا سالدى.