جاقىندا استاناعا حالىقارالىق اۋەسقوي بوكس فەدەراتسياسىنىڭ پرەزيدەنتى چينگ ۆۋ كەلىپ, ەلىمىزدە سپورتتىڭ وسى ءتۇرىن دامىتۋدا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستارمەن تانىسۋ ءۇشىن قازاقستان بوكس فەدەراتسياسىنىڭ باسشىسى تيمۋر ق ۇلىباەۆپەن, بىلعارى قولعاپ ونەرىنىڭ بەدەلدى ماماندارىمەن كەزدەسكەنى بەلگىلى. وسى جۇزدەسۋلەردە ايبا پرەزيدەنتى بوكستان ايەلدەر اراسىندا وتكەن ازيا چەمپيوناتىنىڭ ۇيىمداستىرىلۋىن, وعان قازاقستانمەن قاتار وزگە دە ەلدەردىڭ جاقسى دايىندىقپەن كەلگەندەرىن, ەلىمىزدە بوكستى دامىتۋدا ىستەلىنىپ جاتقان جۇمىستارعا بايلانىستى ءوز پىكىرىن بىلدىرگەن بولاتىن. سول كەزدەسۋلەردەن كەيىن چينگ ۆۋدى قازاق بوكسى مەن وتاندىق فەدەراتسيانىڭ ونى دامىتۋداعى جۇمىستارىنا بايلانىستى پىكىرىن ءبىلۋ ءۇشىن اڭگىمەگە تارتقان ەدىك.
– بۇل ءسىزدىڭ ەلىمىزگە جاساپ وتىرعان العاشقى ساپارىڭىز ەمەس. قازاق بوكسىمەن ءسىز جاقسى تانىسسىز. ونىڭ قازىرگى دامۋ دەڭگەيى جونىندە نە ايتا الاسىز؟
– بۇل مەنىڭ استاناعا جاساپ وتىرعان ءۇشىنشى ساپارىم. مەن وسىندا كەلگەن سايىن ۇلكەن وزگەرىستەرگە كۋا بولۋدامىن. استانا وسىنداي قارقىنمەن دامي بەرسە, ول بولاشاقتا الەمنىڭ ەڭ ادەمى قالالارىنىڭ ءبىرى بولاتىنىنا سەنىمدىمىن. جاقىن ارادا استانانىڭ تۋعان كۇنى بولادى ەكەن. وسى مۇمكىندىكتى پايدالانا وتىرىپ, بارلىق قازاقستاندىقتاردى, ونىڭ ىشىندە استانالىقتاردى كەلە جاتقان قالا كۇنىمەن قۇتتىقتايمىن! بارلىق جاقسىلىقتى تىلەيمىن! ال ەندى بوكسقا كەلەر بولسام, سىزدەردە ەڭ باستىسى, ءبارى دە بوكستى جاقسى كورەدى, ونى قىزىعا تاماشالايدى. قازاق بوكسىنىڭ تاريحىمەن تانىسقانىمدا كوپ ادامداردىڭ ونى دامىتۋعا ەڭبەك سىڭىرگەنىنە كوز جەتكىزدىم. سونىڭ ءناتيجەسىندە, قازىر وليمپيادا مەن الەم, ازيا چەمپيوناتتارىندا قازاق بوكسىشىلارى ۇنەمى قۇرمەت تۇعىرىنىڭ ەڭ بيىك ساتىسىنان كورىنىپ ءجۇر.
– قازاق بوكسشىلارى ىشىندە كىمدى ايتا الاسىز؟
– ولاردىڭ ءبارىن ايتا المايمىن. سىزدەردەن شىققان وليمپيادا, الەم, ازيا چەمپيوندارىنىڭ ءبارى تالانتتى, دارىندى. جاقىندا بوكستان ايەلدەر اراسىندا وتكەن قۇرلىقتىق چەمپيوناتتا بەيجىڭ وليمپياداسىنىڭ چەمپيونى اتانعان بوكسشىمەن كەزدەستىم. وتە تالانتتى, ءوز ىسىنە بەرىلگەن بوكسشى. ونىڭ سۇيىكتى ىسىنە قايتىپ كەلگەنىنە قۋانىشتىمىن. قازىر ايبا اياسىندا دۇنيەجۇزىلىك WSB ليگاسى قۇرىلعانى بەلگىلى. ەندى قازاقستان بوكسشىلارى وسى كاسىپقوي ليگادا ونەر كورسەتىپ, وليمپيادا جولداماسىن ساراپقا سالا الادى.
– قازاقستان بوكس فەدەراتسياسى ەلىمىزدە سپورتتىڭ وسى ءتۇرىن دامىتۋدا بارلىق جاعداي جاساپ وتىر. وسى جولعى ساپارىڭىزدا قانداي وزگەرىستەردى بايقادىڭىز؟
– قازىر فەدەراتسياعا جاڭا پرەزيدەنت, ۆيتسە-پرەزيدەنتتەر, جاڭا اتقارۋشى كوميتەت, اپپارات جەتەكشىسى كەلىپ وتىر. بىزگە بوكس فەدەراتسياسىنىڭ جۇمىس ىستەۋ ءستيلى ۇنايدى. فەدەراتسياعا جاڭا باسشىلىق كەلگەلى بەرى ولار ءبىزبەن تىعىز بايلانىس ورناتۋعا كوپ ءمان بەرۋدە. بىزگە وسى جاعى ۇنادى. بۇگىندە ايبا بارلىق ەلدەردىڭ فەدەراتسيالارىمەن تىعىز قارىم-قاتىناستا جۇمىس ىستەۋدە. وسىندا وتكەن ازيا چەمپيوناتى كەزىندە قازاقستان بوكس فەدەراتسياسىنىڭ پرەزيدەنتى تيمۋر قۇلىباەۆپەن كەزدەسىپ, ەكى جاقتى ىنتىماقتاستىق ماسەلەلەرىن تالقىلادىق. وندا بيىل ايبا اتقارۋشى كوميتەتىندە وتكىزىلەتىن سايلاۋ جونىندە دە اڭگىمەلەستىك. ءبىزدىڭ ويىمىزشا, قازاقستاننىڭ اتقارۋشى كوميتەتىنە وكىلىن سايلاۋعا مۇمكىندىگى كوپ.
– ەلىمىزدە تۇڭعىش رەت بوكستان وتكەن ايەلدەر اراسىنداعى ازيا چەمپيوناتىن ءوز كوزىڭىزبەن كوردىڭىز. پىكىرىڭىز قانداي؟
– بوكس فەدەراتسياسى چەمپيوناتتى جاقسى وتكىزدى. بارلىق ەلدەر وعان جاقسى دايىندالىپ كەلىپتى. ءتورت التىن, ءبىر كۇمىس, ءۇش قولا مەدال – ەل ءۇشىن ۇلكەن جەتىستىك. جالپى, قازىر بۇكىل دۇنيە جۇزىندە ايەلدەر بوكسىنا كوزقاراس بۇرىنعىدان وزگەشە بولىپ وتىر. ويتكەنى, ايەلدەر بوكسى وليمپيا ويىندارىنىڭ باعدارلاماسىنا ەنگەن سپورتتىڭ ءتۇرى بولعاندىقتان بارلىق ەلدەر ءوز فەدەراتسيالارىن اشىپ, بوكستى دامىتۋعا باسا ءمان بەرىپ كەلەدى. وسى جەردە ايەلدەر بوكسىنىڭ وليمپياداعا ەنۋى وڭاي بولماعانىن اتاپ وتكىم كەلەدى. كەزىندە حوك بىزگە مىناداي تالاپ قويعان بولاتىن. ولار بىزگە وليمپيا ويىندارىنا 286 سپورتشى عانا قاتىساتىنىن ايتىپ, بوكس باسەكەسىنە قاتىساتىن سپورتشىلاردىڭ سانىن ازايتۋدى ۇسىندى. ءسويتىپ, ءبىز امال بولماعان سوڭ, ەرلەر اراسىندا وتەتىن جارىستارداعى سالماق دارەجەلەرىن 10-عا قىسقارتىپ, ايەلدەر بوكسىنا 3 سالماق قوسۋ كەرەك دەگەن شەشىم قابىلدادىق. مۇنىڭ الدىندا ەرلەر جارىستارى 13 سالماقتا وتەتىن. ەندى ايەلدەر اراسىندا قاي ەلدىڭ قۇرامالارىنىڭ وليمپياداعا قاتىساتىنى 2012 جىلى وتەتىن الەم چەمپيوناتىندا بەلگىلى بولادى. وسى باسەكەدە چەمپيون اتانعان بوكسشىلار وليمپيادادا 51, 60 جانە 75 كيلوعا دەيىنگى سالماق دارەجەسىندە كۇش سىناسادى. ءار سالماقتا 12 بوكسشىدان بولادى. الەم چەمپيوناتىنىڭ قايدا بولاتىنىن الداعى شىلدە ايىندا ماروككودا وتەتىن ايبا-نىڭ كەزەكتەن تىس وتىرىسىندا شەشەتىن بولامىز.
– ايبا-نىڭ پرەزيدەنتى رەتىندە بوكستىڭ قازىرگى دامۋ دەڭگەيىنە كوڭىلىڭىز تولا ما؟
– ەكى جەتى بۇرىن زامبيانىڭ استاناسى لۋساكادا ايبا-نىڭ بوكس جونىندەگى وقۋ ورتالىعى اشىلدى. ول افريكادا سپورتتىڭ وسى ءتۇرىن دامىتۋمەن اينالىساتىن بولادى. مۇنداي ورتالىقتى ءبىز العاش رەت كانادانىڭ كۆەبەك پروۆينتسياسىندا اشقان بولاتىنبىز. ەندى قازىر بوكس وردالارىن بارلىق قۇرلىقتاردا اشۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. ال ازياعا كەلەر بولسام, بۇگىندە قازاقستان, قىتاي, وزبەكستان, ءۇندىستان, موڭعوليا ەلدەرىندە بوكستى دامىتۋعا باسا ءمان بەرىلۋدە. قازاقستاندى ءوز باسىم بوكس دەرجاۆاسى دەپ ەسەپتەيمىن.
اڭگىمەلەسكەن داستان كەنجالين.