كىتاپسۇيەر قاۋىمنىڭ ىقىلاسىنا بولەنىپ, ەلوردادا وتكەن «Eurasian Book Fair-2023» كورمەسى اياسىندا بەلگىلى قالامگەر بايانعالي ءالىمجانوۆتىڭ «400 ءتاتتى تاقپاق» اتتى بالالارعا ارنالعان جاڭا جيناعىنىڭ تۇساۋى كەسىلدى.
مازمۇنعا باي جيناقتا بالالارعا ارنالعان ءارتۇرلى تاقىرىپتار قامتىلعان. وتان, وتباسى, انا ءتىلى, وقۋ-ءبىلىم, ءان-كۇي, ادامگەرشىلىك قۇندىلىقتارى, مەرەكەلەر, قازاقتىڭ تىيىم سوزدەرى سىندى تاقىرىپتار سوزىمىزگە دالەل.
ۇلتتىق سالت-ءداستۇر, سالت-ساناعا سۋارىلعان ولەڭدەر بالا ۇعىمىنا لايىقتالىپ, كوركەم ناقىشپەن بەدەرلەنگەن. سونىمەن بىرگە كەستەلى سۋرەتتەرمەن بەزەندىرىلگەن اۋقىمدى جيناق بالالاردىڭ انا تىلىنە دەگەن سۇيىسپەنشىلىگىن ارتتىرىپ قانا قويماي, ەڭبەكقورلىققا شاقىراتىنى ايقىن.
– جيناق اتا-انالارعا, بالاباقشا تاربيەشىلەرىنە جانە باستاۋىش سىنىپ مۇعالىمدەرىنە ارنالعان تاپتىرماس كومەكشى قۇرال. «400 ءتاتتى تاقپاق» كىتابىنىڭ ەرەكشەلىگى بالالارعا قاجەتتى بارلىق تاقىرىپ قامتىلعان. بۇل – بالالار ءۇشىن رۋحاني ازىق. باستاۋىشتان باستاپ 5-سىنىپقا دەيىنگى بالالار وقي الادى. انا ءتىلىمىزدى بالالاردىڭ ساناسىنا ءسىڭىرىپ, ونىڭ قاسيەتىن سەزىنىپ وسۋىنە وتە پايدالى كىتاپ, – دەيدى اقىن بايانعالي ءالىمجانوۆ.
كىتاپقا ەنگەن ولەڭدەردىڭ ۇستىنى بەرىك بولعاسىن, ءاربىر ولەڭ ىرگەلى, مازمۇندى. ماسەلەن, ء«بىلىم – كۇش» اتتى ولەڭدە:
«مىقتى بولسا بىلەگىڭ,
كۇرەسكەندە جىعارسىڭ.
بىراق ءبىلىم بارىنەن,
كۇشتى ەكەنىن ۇعارسىڭ.
ءبىلىم شەكسىز قازىنا,
قۇمارلانىپ, قۇرمەتتە.
ۇمتىلا بەر توقتاۋسىز,
بىلگەن سايىن بىلمەككە!»
– دەيدى اقىن.
جيناققا ەنگىزىلگەن ولەڭدەر ۇعىمعا جەڭىل, جاتتاۋعا ىڭعايلى, ويدا تەز قالادى. ءار شۋماقتان ۇلتتىق ءتالىم-تاربيەنىڭ ءيىسى بۇرقىراپ تۇر.
ءسىرا, بالالار الەمى كوزگە جەڭىل, وڭاي كورىنگەنىمەن, بالالار پوەزياسى كۇرمەۋى قيىن, كۇردەلى جانر. ول ءۇشىن بالا بولىپ ويلانىپ, بالا بولىپ تولعانۋىڭىز قاجەت. ال بالالىق اسپانىنان ۇزاپ, جان دۇنيەسى سابيلىك سامالدان ۇزاقتاعاندار ءۇشىن بالالارشا ويلانۋ مۇمكىن ەمەس.
بۇل تۇرعىدان كەلگەندە «400 ءتاتتى تاقپاق» – اۋەزى كوركەم, ۇعىنىقتى, قىسقا دا نۇسقا تارتىمدى ەڭبەك. بالدىرعانداردىڭ وتباسىن, قاسيەتتى وتانىن, انا سۇتىمەن بەرىلگەن تۋعان ءتىلىن سۇيۋگە ۇندەيتىن كىتاپ. جيناقتىڭ العاشقى بەتىندە-اق مەنمۇندالاپ كوزگە تۇسەتىن «مەن – قازاقتىڭ بالاسى» اتتى تاقپاقتا ءبۇي دەيدى.
«بايتاق جاتقان دالاسى,
باتىر بولعان باباسى.
اقپەيىلدى, اقىلدى,
مەن – قازاقتىڭ بالاسى!
اتىن جاتتاپ وسەمىن,
اڭىزىمەن اتانىڭ.
دارقان دالا, كەڭ دالا,
مەنىڭ تۋعان وتانىم!»
جۇرەككە جىلى تيگەن وسى قوس شۋماقتا ۇلتتىق رۋح, ەل ۇلاعاتى, بابا تاعىلىمى كورىنىس تابادى.
سونىمەن بىرگە جيناقتا «تاقيا», «تىماق», «بەسىك», «سابا ميەن تابا», «قارا قازان» سەكىلدى قۇندىلىقتارىمىزعا سۋارىلعان جىرلار بار. اقىن جيناعى تەك بۇگىنگى ۋاقىتقا عانا ەمەس, بولاشاق ۇرپاققا دا قىزمەت ەتەرى ءسوزسىز.
قورىتا ايتقانداي, بالالارعا بازارلىق رەتىندە ۇسىنىلعان «400 ءتاتتى تاقپاق» جيناعى بالدىرعانداردىڭ بالاڭ كوڭىلىن, تازا ساناسىن جاقسىلىققا ۇندەپ, جاماندىقتان جيرەندىرىپ, وتانسۇيگىشتىككە, ادالدىققا, ادامگەرشىلىككە شاقىراتىن, ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىزدىڭ ءمانىن ۇعۋعا تاربيەلەيتىن ەرەكشە كىتاپ. بۇل جيناق اۆتوردىڭ رياسىز پەيىلمەن بالالارىمىزعا جاساعان كەرەمەت بازارلىعى, تاماشا سىيلىعى بولدى دەپ سەنىممەن ايتا الامىز.