ەرتەرەكتە ۇلى بالعا, قىزى ينە ۇستاپ كورمەگەن قالادا وسكەن ۇرپاقتى اقساۋساق دەپ ءاجۋالاۋشى ەدى. بۇگىن اۋىلدا وسكەن بالا دا شارۋاعا قىرسىز بولىپ بارا جاتىر. ەڭبەككە تاربيەلەۋدىڭ استارىندا ەشكىمگە ماسىل بولماي, ءوز كۇنىن ءوزى كورىپ, قوعام بايلىعىن ەسەلەۋ جاتىر.
ءبىر كەزدە وقۋشىلار جازعى دەمالىسقا شىعىپ, ارقا-باسى كەڭىگەن كەزدە وندىرىستىك بريگادالاردا جۇمىس ىستەيتىن. ادام ايتقىسىز ءتيىمدى بولدى. بىرىنشىدەن, جاس ۇرپاق قۇربىلارىمەن بىرگە ەڭبەك الىپپەسىن اشىپ, قارا جۇمىس ىستەپ ۇيرەندى. بۇرىنعىلاردىڭ «ۇيرەنگەنىڭ وزىڭە جاقسى, ىستەگەنىڭ بىزگە جاقسى» دەيتىنى وسى جەر.
– 1979 جىلى كوكشەتاۋ اۋداندىق اتقارۋ كوميتەتىنىڭ قاۋلىسىمەن كپسس ءححىV سەزى اتىنداعى كەڭشاردىڭ اباي ورتا مەكتەبى جانىنان وقۋشىلاردىڭ وندىرىستىك بريگاداسى قۇرىلدى, – دەيدى سول كەزدەگى كەڭشار ديرەكتورى جەڭىس شۇيكەنوۆ. – ءبىزدىڭ توڭىرەكتە كارتوپ, كوكونىس وسىرەتىن وسى ءتارىزدى بريگادالار ۆاسيلكوۆكا, قونىسباي اۋىلدارىندا بۇرىننان بار ەدى. مەملەكەتتىك دەڭگەيدە جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان ءىس-شارا بولعاندىقتان, ءبىز بۇل شارۋاعا ايرىقشا ءمان بەردىك. التىباي اۋىلىن جاناي وتەتىن قىلشاقتى وزەنىنىڭ جاعاسىندا ءۇش ءۇي سالدىق. العاشقى ەكەۋى ەر جانە قىز بالالارعا ارنالعان جاتاقحانا, ال ءۇشىنشى ۇيدە اسحانا, دەمالىس بولمەسى ورنالاستىرىلدى. ادەمى الاڭقايعا سپورت الاڭىن جابدىقتادىق. وقۋشىلار بريگاداسىنا ارنايى تەحنيكا دا ءبولىنىپ, بىلىكتى ماماندار تالىمگەر رەتىندە بەكىتىلدى. كىلەڭ وزدەرىندەي جاسوسپىرىمدەر جۇرگەننەن كەيىن بريگادا باسىنداعى ۋاقىتتارى دا مەيلىنشە قىزىقتى وتەتىن. ول كەزدەگى بالالار ەڭبەك دەسە جانىپ تۇراتىن. جاستىق جىگەرمەن كىرىسكەننەن كەيىن جاپىرىپ جىبەرەدى ەمەس پە؟ كۇزدە مول ءونىم جينايتىن. اتقارعان جۇمىستارىنا وراي ەڭبەكاقى دا تولەدىك. جينالعان ونىممەن مەكتەپتىڭ اسحاناسى قامتاماسىز ەتىلدى. ارتىلعانىن مەملەكەتكە وتكىزدىك. بريگادا مۇشەلەرى – نەگىزىنەن جوعارى سىنىپتىڭ وقۋشىلارى. ايتپاقشى, اشىلۋ سالتاناتىنا سول كەزدەگى قازاق كسر-ءىنىڭ ءبىلىم ءمينيسترى قاجاحمەت بالاحمەتوۆ, وبلىس, اۋدان باسشىلارى دا قاتىستى. دوڭگىلاعاش, ۆاسيلكوۆكا, قىزىل جۇلدىز اۋىلدارىنىڭ وقۋشىلارىنان قۇرالعان وندىرىستىك بريگادا بىرنەشە جىل جۇمىس ىستەدى. وقۋشىلار مەن مۇعالىمدەردى تاسىمالداۋ ءۇشىن ارنايى اۆتوبۋستار بولدىك. بريگادانىڭ كەيبىر مۇشەلەرى كۇزگى ۋاقىتتا اكەلەرىمەن بىرگە ەگىن جيناۋ ناۋقانىنان دا قاتىستى. وسىلايشا, ەڭبەك ءداستۇرى قالىپتاستى. بالالار بويكۇيەز بولماي جۇمىسقا بەيىمدەلدى. ساتىمەن ساباقتالعان ءىستىڭ ارقاسىندا ەڭبەككە قۇمار, جۇمىسىنا تياناقتى ءبىر بۋىن قالىپتاستى. بۇگىنگى كۇنى وكىنىشكە قاراي, بالالار ەڭبەكتىڭ قادىرىن بىلمەيدى.
ەل اعاسىنىڭ ەستى اڭگىمەسىن كوكىرەگىمىزگە توقىپ وتىرىپ, ايتقان پىكىرىنە قوس قولىمىزدى كوتەرىپ قوسىلاتىندىعىمىزدى بىلدىردىك. شىنىندا دا قوعامدا وسى ءبىر ماسەلەگە جەتكىلىكتى ءمان بەرىلمەي جاتىر. بالكىم جاڭادان ەشتەڭە ويلاپ شىعارۋدىڭ دا قاجەتى جوق شىعار. بۇرىنعى سىناقتان وتكەن, تيىمدىلىگى دالەلدەنگەن تاجىريبەنى قايتا جاڭعىرتساق جەتىپ جاتىر.
– كوكشەتاۋ اۋداندىق ءبىلىم بولىمىنە باسشىلىق جاساپ جۇرگەن كەزىمدە مەكتەپ وقۋشىلارىن ەڭبەككە تاربيەلەۋ ماسەلەسىنە كوپ كوڭىل ءبولۋشى ەدىك, – دەيدى كوكشەتاۋ قالالىق ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى شياپ اليەۆ. – اۋداندا بىرنەشە وقۋشىلاردىڭ وندىرىستىك بريگادالارى جۇمىس ىستەدى. بۇل ەكى جاققا بىردەي ءتيىمدى ءىس بولاتىن. بىرىنشىدەن, مەكتەپ وقۋشىلارى جۇمىس ىستەپ توسەلسە, ەكىنشى جاعىنان وزدەرىنىڭ ءبىلىم وشاقتارىن قاجەتتى ازىق-ت ۇلىكپەن قامتاماسىز ەتەتىن. جالعىز وندىرىستىك بريگادالار عانا ەمەس جاس جەتكىنشەكتەردى پايدالى ەڭبەككە تاربيەلەۋدىڭ تارماقتارى وتە كوپ بولدى. ماسەلەن, ءبىلىم وشاقتارىندا ەڭبەك ارداگەرلەرىمەن كەزدەسۋ وتكىزۋ, ولاردىڭ پورترەتتەرىن قالانىڭ كورنەكتى جەرلەرىنە ءىلىپ قويۋ ءتارىزدى ونەگەلى ىستەر اتقاراتىن. ءاربىر ەڭبەك ۇجىمدارىندا ەڭبەك وزاتتارىنىڭ ەسىمدەرى ماقتانىشپەن اتالىپ, قۇرمەت تاقتاسىنا قويىلاتىن. قوعامدا قاراپايىم ەڭبەك ادامدارى قانشالىقتى قادىرلەنەتىنىن كورىپ وسكەن كەيىنگى بۋىن ۇقساپ باعۋعا تىرىساتىن. بۇگىنگى كۇنى ءبىز وسى ۇلاعاتتى ۇردىستەن ايىرىلىپ قالدىق. قازىر كەيبىر اۋىلداردا مال باقپايتىن, باقشا ەكپەيتىن ادامدار بار. سونىڭ بارلىعى ەڭبەككە دۇرىس تاربيەلەنبەگەندىكتەن. ايتپەسە, اۋىلدا تۇرىپ تا باقۋاتتى تۇرمىس كەشۋگە بولادى.
الدىڭعى بۋىننىڭ كوڭىلگە قونىمدى پىكىرلەرىن اقىل تارازىسىنا سالا وتىرىپ, بۇل تاراپتاعى جاۋاپتى مەكەمەلەردىڭ ەسىنە تەتىگى بوساعان تاربيە جۇمىسىن تاعى ءبىر سالا كەتسەك, ارتىقتىعى بولماس دەپ ويلايمىز. ءتىپتى قيىن ەشتەڭەسى جوق. قازىر ءىرى اۋىل شارۋاشىلىعى قۇرىلىمدارى جەتىپ ارتىلادى. سولاردىڭ باسشىلارىمەن كەلىسىم جاساسا بولعانى. جەرمەن اينالىساتىن اگروقۇرىلىمدار ءۇشىن وقۋشىلاردىڭ وندىرىستىك بريگاداسىنا جەر ءبولۋ, جاتاقحانا سالۋ, سپورت الاڭدارىن جابدىقتاۋ ايتارلىقتاي جۇك بولماسا كەرەك. وبلىستىق ءبىلىم باسقارمالارى وسىنداي وڭدى شارۋانى قولعا السا, ەڭبەككە تاربيەلەۋ ەسكەرىلەر ەدى.
اقمولا وبلىسى