«ارسەلورميتتال تەمىرتاۋ» اق مەتاللۋرگيالىق كومبيناتى وتكەن عاسىردىڭ ورتاسىندا سالىنعان. سول كەزدەگى تەحنيكالىق شەشىمدەر قازىرگى زامانداعىدان تەحنولوگيالىق ۇدەرىستەر, ەنەرگيا تيىمدىلىگى جانە قورشاعان ورتاعا اسەر ەتۋ دارەجەسى بويىنشا ەرەكشەلەنەدى. كومپانيا ءوز باسىمدىقتارىن ايقىنداي وتىرىپ, مەتاللۋرگيا كومبيناتىنىڭ وندىرىستىك جانە ەكولوگيالىق جابدىقتارىن جاڭعىرتۋ جۇمىستارىن جۇرگىزىپ جاتىر.
«Egemen Qazaqstan»-عا بەرگەن سۇحباتىندا «ارسەلورميتتال تەمىرتاۋ» اق تەحنيكالىق ديرەكتورى كونستانتين تسيمبال كومپانيانىڭ ەكولوگيالىق جوبالارى جايلى ايتىپ بەردى.
- كونستانتين گەورگيەۆيچ, وتكەن جىلى «ارسەلورميتتال تەمىرتاۋ» اق قانداي ەكولوگيالىق جوبالاردى اياقتادى؟
- كومپانيا بەكىتىلگەن جول كارتاسى مەن تابيعاتتى قورعاۋ ءىس-شارالارى جوسپارىنىڭ ورىندالۋىن مۇقيات قاداعالاپ وتىر. جاقىندا اياقتالعان جوبالاردىڭ ىشىندە:
- تىعىزداۋ ايماعىنىڭ سىرتىنداعى №5 اگلوماشينانىڭ توزاڭ تازالاۋ جابدىعىن ەلەكترسۇزگى ورناتا وتىرىپ رەكونسترۋكتسيالاۋ;
- اگلومەرات بۋنكەرلەرى كورپۋستارىنىڭ توزاڭ تازالاۋ جابدىقتارىن رەكونسترۋكتسيالاۋ;
- كونۆەرتەر تسەحىنىڭ ميكسەر بولىمشەسىندە جانە كوكس-حيميا ءوندىرىسىنىڭ كومىر دايىنداۋ تسەحىنىڭ № 31 قايتا تيەۋ تورابىندا جەڭقاپتى سۇزگىلەردى ورناتۋ ارقىلى رەكونسترۋكتسيالاۋ;
- كۇل-شلام جيناعىشتى ۇلعايتۋ;
- جىلۋ-ەلەكتر ورتالىعى – بۋ-اۋا ستانساسىنان شىعاتىن گازدارعا ارنالعان ءتۇتىن قۇبىرىن بولشەكتەۋ جانە مونتاجداۋ;
- اگلومەراتسيالىق تسەحتىڭ اق-4 شيحتالى بۋنكەرلەر كورپۋسىنىڭ توزاڭ تازالاۋ جابدىعىن جەڭقاپتى سۇزگىلەرىن ورناتا وتىرىپ رەكونسترۋكتسيالاۋ;
- №5 كوكس باتارەياسىنان شىعاتىن گازدار ءۇشىن ءتۇتىن قۇبىرىن بولشەكتەۋ جانە مونتاجداۋ;
- №1-4 كوكس باتارەيالارىن جوندەۋ;
- جەو-ابس, جەو-2 قازاندىق تسەحتارىنىڭ ساقينالى جانە باتارەيالىق ەمۋلگاتورلارىن, ەلەكترسۇزگىلەرىن كۇردەلى جانە اعىمداعى جوندەۋ;
- كۇكىرت مولشەرى جوعارى كەنتوبە كونتسەنتراتىنىڭ اگلومەراتسياسىنا كەن قوسپاسىنىڭ قۇرامىن تومەندەتۋ.
- بۇعان دەيىن كومپانيا كوكس باتارەيالارىن جاڭعىرتۋ بويىنشا ۇلكەن جۇمىس باستالعانىن مالىمدەگەن ەدى. وسى جوبا قالاي ىسكە اسىرىلۋدا؟
- №3, №4, №5 كوكس باتارەيالارىن كۇردەلى جوندەۋ ءساتتى اياقتالدى. وسى جۇمىس 2022 جىلى جانە 2023 جىلدىڭ I توقسانىندا اتقارىلدى. بۇل كوكس ءوندىرىسىن ۇلعايتۋعا جانە كوكس-حيميا ءوندىرىسىنىڭ اپاتتىلىعىن تومەندەتۋگە مۇمكىندىك بەردى. بۇعان قوسا, جىلىتۋ جۇيەسىنە شيكى كوكس گازىنىڭ سورىلۋىن بولدىرماۋ ارقىلى ءتۇتىن قۇبىرىنان شىعاتىن زياندى زاتتاردىڭ شىعارىندىلارى ازايتىلدى. قازىرگى ۋاقىتتا №7 كوكس باتارەياسىنىڭ 18 كامەراسىن كۇردەلى جوندەۋگە دايىندىق جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. بۇل جۇمىس 2023 جىلدىڭ ەكىنشى توقسانىندا كوكس باتارەيالارىن جوندەۋگە مامانداندىرىلعان حالىقارالىق كومپانيانىڭ سۋپەرۆيزياسى ارقىلى باستالادى.
وتكەن جىلدىڭ ءتورتىنشى توقسانىندا ەڭ ماڭىزدى جوبا – جوبالىق قۋاتى 1,5 ميلليون توننا كوكس ءوندىرۋ بولاتىن №8 جانە №9 جاڭا كوكس باتارەيالارىن سالۋ باستالدى. بۇل جوبا سونداي-اق كومىر دايىنداۋ تسەحىن, كوكس سۇرىپتاۋ ۋچاسكەسىن جاڭعىرتۋدى قامتيدى جانە ەكولوگيا سالاسىنداعى قولجەتىمدى تەحنولوگيالاردىڭ تالاپتارى مەن قازىرگى زامانعى نورمالارعا سايكەس كەلەدى. اتالعان جوبا جوسپار بويىنشا ىسكە اسىرىلۋدا جانە 2026 جىلى اياقتالادى. سودان كەيىن ەسكى كوكس باتارەيالارىن قولدانىستان كەزەڭ-كەزەڭمەن شىعارۋ جۇزەگە اسىرىلادى. بۇل كوكس-حيميا ءوندىرىسىنىڭ پەرسونالى ءۇشىن ەڭبەك جاعدايلارىن تۇبەگەيلى وزگەرتەدى جانە تەمىرتاۋداعى ەكولوگيالىق جاعدايدى جاقسارتادى. وسىنداعى كوكس-حيميا وندىرىسىندە شيكى كوكس گازىن كۇكىرتتەن, نافتاليننەن جانە اممياكتان ساپالى تازارتۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن جاڭا حيميالىق تۇتۋ تسەحىنىڭ قۇرىلىسى دا ءجۇرىپ جاتىر. بۇل جوبا ىسكە قوسىلعاننان كەيىن ەكولوگيا ايتارلىقتاي جاقسارۋعا ءتيىس.
- تاعى قانداي جوبالار جۇزەگە اسىرىلۋدا؟
- قازىردىڭ وزىندە كوپتەگەن ءىرى جوبا باستالىپ جاتىر. سونىڭ ىشىندە تەمىرتاۋداعى ەكولوگيالىق جۇكتەمەنى تومەندەتۋگە ىقپال ەتەتىندەرى دە بار. بۇل – ەڭ الدىمەن, جەو-باس-تاعى №1 قازاندىقتى جاڭعىرتۋ. جاڭا قازاندىقتىڭ كونسترۋكتسياسى جانۋ ۇدەرىسىنىڭ الدەقايدا جوعارى تيىمدىلىگىن جانە ەنەرگيا تيىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتەدى. شىعاتىن گازدار توزاڭ مەن كۇكىرت وكسيدتەرىنىڭ شىعارىندىلارىن ازايتۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن ەكى ساتىلى ەمۋلگاتورلاردىڭ كومەگىمەن تازارتىلادى.
جەو-2-دە №7 قازاندىقتىڭ قۇرىلىسى جالعاسۋدا, ول بيىل اياقتالادى. جاڭا قازاندىق كونسترۋكتسياسى جانۋ ۇدەرىسىنىڭ الدەقايدا جوعارى تيىمدىلىگىن, سونداي-اق ەنەرگيا تيىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتەدى, ال تازارتۋ جابدىقتارى اۋەگە شىعاتىن توزاڭ مەن كۇكىرت ديوكسيدىن ەداۋىر ازايتادى.
2023 جىلى ەكى ستانسادا دا قازاندىقتاردى كۇردەلى جوندەۋ جۇرگىزىلەدى. بۇل ولاردىڭ سەنىمدىلىگىن ارتتىرىپ, پايدالى اسەر كوەففيتسيەنتىن جانە وتىننىڭ جانۋ ۇدەرىسىن جاقسارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
- كوپتەگەن وقىرمان «ارسەلورميتتال تەمىرتاۋ» اق سۇزگىلەردى قاشان ورناتادى دەپ تاعاتسىزدانا سۇراپ جاتادى...
- اكتسيونەرلىك قوعامدا شىعارىندىلاردىڭ 212 كوزى توزاڭ-گاز تازارتۋ جابدىقتارىمەن جاراقتاندىرىلعان. كوپتەگەن ەميتتەر تسيكلوندارمەن جانە دىمقىل گازتازارتقىش سكرۋببەرلەرمەن جابدىقتالعان. ءبىز گازدى تازارتۋدىڭ نەعۇرلىم ءتيىمدى تەحنولوگيالارىن قولدانا وتىرىپ, ولاردى ودان ءارى جاڭعىرتامىز.
№ 2 كوكس سۇرىپتاۋ قوندىرعىسىندا جاڭا اسپيراتسيا جۇيەسىن ورناتۋ جوباسى ىسكە اسىرىلىپ جاتىر. بۇل جۇمىس كەڭىستىگىن زياندى شىعارىندىلاردان ءتيىمدى تازارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى جانە ەكولوگياعا عانا ەمەس, جۇمىسكەرلەردىڭ ەڭبەك جاعدايلارىنا دا وڭ اسەر ەتەدى.
بيىل ءبىز اكتاس كۇيدىرۋ تسەحىنىڭ №2 اينالمالى پەشىنە جاڭا ەلەكتر سۇزگىسىن ورناتامىز. اكتاس ۇساقتاۋ كورپۋسىنا جاڭا جەڭقاپتى سۇزگىلەر قويىلادى. بۇل سايىپ كەلگەندە, شىعارىندىلاردى تازارتۋدىڭ جاڭا دا الدەقايدا ءتيىمدى جۇيەسى مەن تەحنولوگياسىنا كوشۋ كەزەڭى بولادى.
- ءسىز ءتىزىپ ايتقان جوبالاردىڭ جالپى قۇنى قانشا؟
- «ارسەلورميتتال تەمىرتاۋداعى» اعىمداعى ەكولوگيالىق جوبالار مەن قورشاعان ورتانى قورعاۋ باستامالارىنا جۇمسالاتىن شىعىندار 500 ميلليون دوللاردان اسادى.
- جوعارىدا اتالعان جوبالاردى ىسكە اسىرعاننان كەيىن قانداي ەكولوگيالىق تيىمدىلىككە قول جەتكىزىلەدى؟
- ءبىزدىڭ ەسەپتەۋىمىز بويىنشا كومپانيانىڭ بولات دەپارتامەنتىنىڭ ەميسسيالارىنىڭ تومەندەۋى 2030 جىلعا قاراي 53 پايىزدى قۇرايدى.
- كومپانيا پارنيكتىك گازدار شىعارىندىلارىن ازايتۋ ءۇشىن نە ىستەپ جاتىر؟
- بۇل باعىتتاعى باستى ماقسات – كومىرتەگى بەيتاراپتىعىنا قول جەتكىزۋ. ەۋروپالىق ارىپتەستەرىمىزبەن بىرلەسىپ, ءوز ماقساتىمىزعا جاقىنداۋعا كومەكتەسەتىن بىرقاتار جوبانى پىسىقتاپ جاتىرمىز. ArcelorMittal توبى 2030 جىلعا قاراي سو2 شىعارىندىلارىن 35 پايىزعا ازايتىپ, 2050 جىلعا قاراي كومىرتەگىدەن بەيتاراپ بولۋ ماقساتىن العا قويىپ وتىر. «كومىرتەگى ءىزىن» تومەندەتۋ جونىندەگى جوبالار كومپانيانىڭ كاسىپورىندارىندا كەڭ اۋقىمدا ىسكە اسىرىلادى.
تەمىرتاۋدىڭ ەكولوگيالىق جاعدايىن جاقسارتۋ – ءبىزدىڭ ورتاق ءىسىمىز! سوندىقتان دا ءبىز قالا تۇرعىندارىمەن جانە ەكولوگيا بەلسەندىلەرىمەن باسىمدىقتاردى بىرلەسە ايقىنداۋ جانە شەشىمدەر ىزدەۋ ءۇشىن اشىق جۇمىس ىستەپ, تۋىنداعان ماسەلەلەردى تالقىلاپ ءجۇرمىز. ءبىز ديالوگ پەن كومپانيانىڭ جۇمىسىن جاقسارتۋ جونىندەگى ۇسىنىستارعا ءاردايىم اشىقپىز!
- اڭگىمەڭىزگە راقمەت!
اڭگىمەلەسكەن كارىباي مۇسىرمان,