ۇكىمەت وتىرىسىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا پرەمەر-مينيستر ءاليحان سمايىلوۆ باق الدىندا مالىمدەمە جاساپ, جانار-جاعارماي ماتەريالدارى باعاسىنىڭ كوتەرىلۋ سەبەبىن ءتۇسىندىردى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
«بۇل وڭاي شەشىم ەمەس, بىراق ونى قابىلداۋعا ءماجبۇرمىز. ەگەر قازىر مۇنداي شەشىمدى قابىلداماساق, وندا جاقىن ارادا جانارماي تاپشىلىعىنا تاپ بولامىز», دەدى ۇكىمەت باسشىسى.
ءاليحان سمايىلوۆ قازاقستاندا ديزەل مەن بەنزيننىڭ تۇتىنۋ دەڭگەيى ەڭ جوعارى ەكەنىن ايتتى, جىلىنا 1 ادامعا ديزەل 370 ليتردەن كەلەدى. مىسالى, رەسەيدە – 225 ليتر, قىرعىزستاندا – 98 ليتر, وزبەكستاندا – 44 ليتر. سونىمەن بىرگە تۇتىنۋ دەڭگەيى جوعارى قارقىنمەن ءوسىپ كەلەدى.
«مۇنداي جاعداي جانار-جاعارمايدىڭ كورشى ەلدەرگە ترانزيتتىك كولىكتەرمەن جانە «سۇر» ەكسپورت تۇرىندە شىعارىلۋىنىڭ ارتۋىنا بايلانىستى. ال ەكونوميكانىڭ نەگىزگى سالالارىندا ناقتى تۇتىنۋ كولەمى ايتارلىقتاي وزگەرگەن جوق», دەدى پرەمەر-مينيستر.
ۇكىمەت باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, مەملەكەت جانارماي ءوندىرىسىن ۇلعايتۋ ءۇشىن بارلىق شارانى قابىلداۋدا. مىسالى, وتكەن جىلى ديزەل وتىنىن ءوندىرۋ 5,2 ملن توننانى قۇراپ, رەكوردتىق دەڭگەيگە جەتتى. جالپى سوڭعى 5 جىلدا بەنزين ءوندىرىسى 70 پايىزعا, ديزەل ءوندىرىسى 33 پايىزعا ءوستى.
ء«بىزدىڭ وتاندىق مۇناي وڭدەۋ زاۋىتتارى ءوز مۇمكىندىكتەرىنىڭ ەڭ جوعارى شەگىندە جۇمىس ىستەپ جاتىر. الايدا جانارماي تاپشىلىعىنىڭ قاۋپى ازايار ەمەس. سىرتقا تاسىپ اكەتۋ مەن تاپشىلىقتىڭ نەگىزگى سەبەبى – قازاقستانداعى جانار-جاعارماي باعاسىنىڭ تومەندىگى بولىپ وتىر. مىسالى, رەسەيدە ديزەل وتىنى 45%-عا, قىرعىزستاندا 64%-عا, وزبەكستاندا 2 ەسە قىمبات. ناتيجەسىندە ارزان وتىن ءارتۇرلى جولدارمەن كورشى ەلدەرگە اكەتىلىپ جاتىر», دەدى ۇكىمەت باسشىسى.
ءاليحان سمايىلوۆ ناۋرىز ايىنىڭ وزىندە جانار-جاعارماي ماتەريالدارىن تۇتىنۋ كولەمى وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 15 پايىزعا وسكەنىن ايتتى. ەگەر رەسپۋبليكا باعا ايىرماشىلىعىن قىسقارتپاسا, وندا بيىل 850 مىڭ تونناعا دەيىن كولەمدە جانارماي تاپشىلىعىنا ۇرىنادى.
ء«بىزدىڭ ارزان وتىن ءوزىمىزدىڭ ۇلتتىق مۇددەلەرىمىزگە ەمەس, كورشى ەلدەردىڭ ەكونوميكاسىنا جۇمىس ىستەپ وتىر. سوندىقتان جانار-جاعارماي نارىعىنداعى جاعدايدى تۇراقتاندىرۋ ءۇشىن باعا ايىرماشىلىعىن تومەندەتۋ كەرەك. بۇل ەلدەن مۇناي ونىمدەرىنىڭ جاپپاي شىعارىلۋىن ازايتۋعا جانە ىشكى نارىقتى قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. بىزدە بۇدان باسقا جول جوق», دەدى ول.
وعان قوسا ۇكىمەت باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارىن وندىرۋشىلەرگە ارزانداتىلعان ديزەل تولىعىمەن ءبولىندى. ولارعا باعا 204 تەڭگە بولىپ قالا بەرەدى.
«ۇكىمەت وتىننىڭ ىشكى نارىعىن قولداۋ جانە زاڭسىز اكەتۋدىڭ جولىن كەسۋ ءۇشىن باسقا دا ءتيىستى شارالاردى قابىلدايدى», دەپ تۇيىندەدى ءاليحان سمايىلوۆ.