ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ توراعاسى نۇرلان ءابدىروۆ پارلامەنت ءماجىلىسى جانە ءماسليحاتتار دەپۋتاتتارىنىڭ كەزەكتەن تىس سايلاۋىن ازىرلەۋ مەن وتكىزۋ شەڭبەرىندە ماڭعىستاۋ وبلىسىنا ينسپەكتسيالىق ساپارمەن باردى. ايماققا ساپارعا كوميسسيا مۇشەسى شاۆقات وتەمىسوۆ پەن ورتسايلاۋكوم اپپاراتىنىڭ قىزمەتكەرلەرى دە قاتىستى.
ءىس-شارا اياسىندا جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار, وبلىستىق پروكۋراتۋرا وكىلدەرى, اۋماقتىق سايلاۋ كوميسسيالارىنىڭ مۇشەلەرى, كانديداتتاردىڭ سايلاۋالدى شتابتارى وكىلدەرى ەقىۇ دياقب سايلاۋدى بايقاۋ جونىندەگى ۇزاقمەرزىمدى ميسسياسىنىڭ مۇشەلەرى سيمونە بروككي مەن ادام درەۆنوۆسكي, سونداي-اق باق وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن كەڭەس ءوتتى.
نۇرلان ءابدىروۆتىڭ توراعالىعىمەن وتكەن كەڭەستە ۋاكىلەتتى مەملەكەتتىك ورگاندار مەن وبلىستىق اۋماقتىق سايلاۋ كوميسسياسى وڭىردە سايلاۋشىلار تىزىمدەرى بويىنشا جۇرگىزىلىپ جاتقان جۇمىستار, سايلاۋدى ۇيىمداستىرۋشىلىق, ماتەريالدىق-تەحنيكالىق قامتاماسىز ەتۋ, مۇگەدەكتىگى بار ازاماتتار ءۇشىن سايلاۋ ۋچاسكەلەرىنىڭ فيزيكالىق قولجەتىمدىلىگى ءۇشىن قاجەتتى جاعدايلار جاساۋ, سايلاۋ بيۋللەتەندەرىن ۋچاسكەلەرگە ۋاقتىلى جەتكىزۋ جانە باسقا دا ماسەلەلەر تۋرالى باياندادى.
وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى ۇلىقبەك تناليەۆ وبلىستا بارلىعى 247 سايلاۋ ۋچاسكەسى بار ەكەنىن, ونىڭ ىشىندە 4 جاڭادان قۇرىلعان, 52 شەكاراسى وزگەرگەنىن حابارلادى. بارلىق سايلاۋ وكرۋگى مەن ۋچاسكەسى ماتەريالدىق-تەحنيكالىق جاعىنان قامتاماسىز ەتىلگەن. سايلاۋ كوميسسيالارى مۇشەلەرىنىڭ 81,2% سايلاۋ وتكىزۋ تاجىريبەسى بار. سونىمەن قاتار پرەزيدەنت جانىنداعى مەملەكەتتىك باسقارۋ اكادەمياسىنىڭ وڭىرلىك فيليالىنىڭ بازاسىندا سايلاۋ كوميسسيالارىنىڭ 650 قىزمەتكەرىن وقىتۋ جوسپارلانعان.
سايلاۋشىلاردىڭ بەلسەندىلىگىن ارتتىرۋ ماقساتىندا وبلىستىڭ قالالارى مەن اۋداندارىندا 100 اقپاراتتىق بيلبورد, 3 LED-ەكران جانە 6 لايتبوكس پايدالانىلادى. سونىمەن قاتار وبلىستا حالىقتى اقپاراتتاندىرۋ ءۇشىن ەكى تىلدە موتيۆاتسيالىق جانە اقپاراتتىق بەينە, اۋديو-روليكتەر كورسەتىلىمى ۇيىمداستىرىلدى. سونداي-اق الەۋمەتتىك جەلىلەردە بەلسەندى اقپاراتتىق جۇمىس جۇرگىزىلىپ, بارلىق جەردە Call-ورتالىقتار جۇمىس ىستەيدى. ونلاين-سەرۆيس جانە جەدەلحات-بوت ىسكە قوسىلدى, وندا تۇرعىندار سايلاۋشىلار تىزىمىندە وزدەرىن تەكسەرە الادى.
سونداي-اق كەڭەستە اتقارىلعان جۇمىستار تۋرالى وبلسايلاۋكوم توراعاسى ەلۋباي ءابىلوۆ بايانداپ, وبلىستا 8 اۋماقتىق, 121 اۋداندىق جانە 247 ۋچاسكەلىك سايلاۋ كوميسسياسى جۇمىس ىستەيتىنىن حابارلادى. بارلىعى 2291 كوميسسيا مۇشەسى جۇمىلدىرىلدى. وبلىستا سايلاۋشىلار سانى 418 330 ادامدى قۇرادى.
وبلىس بويىنشا سايلاۋ وكرۋگتەرىنىڭ ءتىزىمى, ولاردىڭ شەكارالارى مەن ورنالاسقان جەرلەرى, سايلاۋ ۋچاسكەلەرىنىڭ شەكارالارى جانە سايلاۋ كوميسسيالارىنىڭ قۇرامى تۋرالى مالىمەتتەر وبلىستىق گازەتتەردە جاريالاندى, ءتيىستى سايلاۋ كوميسسيالارىنىڭ ينتەرنەت-رەسۋرستارىندا ورنالاستىرىلدى.
اۋداندار مەن قالالاردىڭ اكىمدىكتەرىمەن بىرلەسىپ ۇگىتتىك باسپا ماتەريالدارىن ورنالاستىرۋ ءۇشىن 122 ورىن بەلگىلەندى, ولاردىڭ بارلىعى ستەندتەرمەن جانە قالقاندارمەن جابدىقتالعان. سونداي-اق كانديداتتاردىڭ سايلاۋشىلارمەن كەزدەسۋلەرىن وتكىزۋ ءۇشىن 57 ءۇي-جاي دايىندالدى. سونداي-اق ەلۋباي ءابىلوۆ 26 اقپاندا ءاربىر سايلاۋ ۋچاسكەسى بويىنشا سايلاۋشىلار ءتىزىمى ۋچاسكەلىك سايلاۋ كوميسسيالارىنا بەرىلەتىنىن حابارلادى.
كەڭەس بارىسىندا نۇرلان ءابدىروۆ اكىمدىك پەن اۋماقتىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ قىزمەتكەرلەرىنە ۇگىت ماتەريالدارىن ورنالاستىرۋ ءۇشىن ورىنداردىڭ رەزەرۆتىك سانىن قامتاماسىز ەتۋدى تاپسىردى جانە كانديداتتارعا ۇگىت جۇمىسى ءۇشىن تەڭ مۇمكىندىكتەردى قامتاماسىز ەتۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى.
سونداي-اق جۇمىسپەن قامتۋدى ۇيلەستىرۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالار باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى جايسانگۇل دوسپولوۆا وڭىردە سايلاۋعا قاتىساتىن مۇگەدەكتىگى بار 20 579 ازامات تىركەلگەنىن اتاپ ءوتتى. ەرەكشە قاجەتتىلىكتەرى بار ازاماتتاردىڭ سانى 4 باعىت بويىنشا 7 174 ادامدى قۇرايدى. ونىڭ ايتۋىنشا, 247 سايلاۋ ۋچاسكەسى 190 عيماراتتا ورنالاسقان. سايلاۋ كۇنى 15 «ينۆاتاكسي» جانە 13 ىم ءتىلى ماماندارى جۇمىس ىستەيتىن بولادى.
جيىندا نۇرلان ءابدىروۆ مۇگەدەكتىگى بار بارلىق ادام ءۇشىن داۋىس بەرۋ مۇمكىندىگى مەن شارتتارىن قامتاماسىز ەتۋ ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. قاجەت بولسا, ولاردى اقپاراتتاندىرۋعا جەكە قاراۋ كەرەك. سونداي-اق ەگەر جەكەلەگەن سايلاۋشىلار دەنساۋلىق جاعدايىنا بايلانىستى سايلاۋ ۋچاسكەسىنە كەلە الماسا, ۋچاسكەلىك سايلاۋ كوميسسياسى جازباشا ءوتىنىش بويىنشا وسى سايلاۋشىلاردىڭ ورنالاسقان جەرى بويىنشا داۋىس بەرۋدى ۇيىمداستىرۋى ءتيىس ەكەنىن اتاپ ءوتتى. مۇگەدەكتىگى بار ادامدارعا دا وسى قۇقىق تۋرالى حابارلاۋ قاجەت.
سونداي-اق سەمينار-كەڭەس اياسىندا وبلىس پروكۋرورى رۋفات قۇتتىقوۆ سايلاۋ ۇدەرىسىنە قاتىسۋشىلاردىڭ بارلىعىنىڭ زاڭنامانى ساقتاۋىن قاداعالاۋدى جۇزەگە اسىرۋ تۋرالى حاباردار ەتتى.
پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ وكىلىنە جولداعان سوزىندە ورتسايلاۋكوم باسشىسى سايلاۋ ناۋقانى كەزىندە قۇقىقتىق ءتارتىپ پەن زاڭدىلىقتى ساقتاۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى. كوميسسيا توراعاسى داۋىس بەرۋ كۇنى پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى سايلاۋ ۋچاسكەلەرىندە سەبەپسىز بولماۋعا ءتيىس ەكەنىن ەسكەرتتى.
سەمينار اياسىندا ورتسايلاۋكوم باسشىسى ەقىۇ دياقب-نىڭ سايلاۋدى بايقاۋ جونىندەگى ۇزاقمەرزىمدى ميسسياسىنىڭ وكىلدەرى سيمونە بروككي (يتاليا) جانە ادام درنوۆسكيمەن (چەحيا رەسپۋبليكاسى) كەزدەسىپ, كونستيتۋتسيالىق رەفورما مەن زاڭنامانىڭ وزگەرۋىنە بايلانىستى اعىمداعى ناۋقاننىڭ ەرەكشەلىكتەرىن تالقىلادى. ول پارلامەنت سايلاۋىنا ازىرلىك پەن ونى وتكىزۋ بارىسىندا حالىقارالىق بايقاۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى.
سەمينار-كەڭەستىڭ سوڭىندا وسك توراعاسى سايلاۋ كوميسسيالارى پارلامەنت ءماجىلىسى جانە ءماسليحاتتار دەپۋتاتتارىنىڭ كەزەكتەن تىس سايلاۋىن ازىرلەۋ مەن وتكىزۋ جونىندەگى بارلىق نەگىزگى ءىس-شارانى باقىلاۋدا ۇستاۋى جانە ەل ءۇشىن ماڭىزدى جانە جاۋاپتى وسى ناۋقاندى زاڭعا قاتاڭ سايكەس جۇرگىزۋگە دايىن بولۋى ءتيىس ەكەنىن اتاپ ءوتتى. سەمينار اياسىندا اۋماقتىق سايلاۋ كوميسسيالارى ءۇشىن ىسكەرلىك ويىن تۇرىندە ءۇش وقىتۋ ترەنينگى وتكىزىلدى.
ىسكەرلىك ويىننان كەيىن نۇرلان ءماجيت ۇلى اقتاۋ قالاسى مەن وبلىستىڭ تۇپقاراعان اۋدانىنداعى 6 وكرۋگتىك سايلاۋ كوميسسياسىنا باردى. وكرۋگتىك سايلاۋ كوميسسيالارىندا ول اعىمداعى ناۋقان اياسىندا كانديداتتاردى ۇسىنۋ جانە تىركەۋ كەزەڭدەرىندە تۋىنداعان پروبلەمالىق ماسەلەلەرگە قىزىعۋشىلىق تانىتتى.
كوميسسيا مۇشەلەرىمەن كەزدەسۋ بارىسىندا وسك توراعاسى ەلىمىزدىڭ سايلاۋ زاڭناماسى ايتارلىقتاي جاڭارعانىن, سوندىقتان كوميسسيا مۇشەلەرىن ساپالى, تولىققاندى جانە ۇزدىكسىز وقىتۋ قاجەتتىلىگى تۋىنداعانىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى. ول سايلاۋشىلاردىڭ سايلاۋالدى باعدارلامالارىن ورىنداماۋىنا بايلانىستى دەپۋتاتتىڭ مانداتىن قايتارىپ الۋ قۇقىعىنا يە بولۋىنا دايىن بولۋعا شاقىردى. بۇل جاعدايدا زاڭعا سايكەس جاڭا سايلاۋ تاعايىندالادى.
ينسپەكتسيالىق ساپار بارىسىندا مۇگەدەكتىگى بار ادامداردىڭ سايلاۋ قۇقىقتارىن قامتاماسىز ەتۋگە, ولاردى قولداۋدىڭ ءارتۇرلى نىساندارىنىڭ – كومپيۋتەرمەن, اۋديو جانە بەينە كونتەنتپەن, قۇلاققاپتارمەن, قوسىمشا جارىقتاندىرۋمەن, ۇلعايتقىشتارمەن جابدىقتالعان داۋىس بەرۋگە ارنالعان ءۇي-جايدا بۇرىشتاردىڭ بولۋىنا ەرەكشە نازار اۋدارىلدى.
ول سونداي-اق سايلاۋ ناۋقانى, ەڭ الدىمەن, ەلدىڭ وكىلدى ورگاندارىنا الداعى سايلاۋدىڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋگە ءتيىس سايلاۋ كوميسسيالارىنىڭ بارلىق مۇشەسىنەن جوعارى كاسىبيلىك پەن جاۋاپكەرشىلىكتى تالاپ ەتەتىنىن اتاپ ءوتتى.
وتكىزىلگەن كەزدەسۋلەر قورىتىندىسى بويىنشا نۇرلان ءابدىروۆ اۋماقتىق جانە وكرۋگتىك سايلاۋ كوميسسيالارىنىڭ توراعالارىنا بىرقاتار تاپسىرما بەردى.
ماڭعىستاۋ وبلىسى