ءاليحان سمايىلوۆ جەتىسۋ وبلىسىنا جۇمىس ساپارىمەن باردى

تالدىقورعان اۋەجايىندا ۇكىمەت باسشىسىنا تالدىقورعان – قالباتاۋ – وسكەمەن, ءۇشارال – دوستىق, سارىوزەك – كوكتال, لەپسى – بالقاش اۆتوجولدارىن جانە ءۇشارال قالاسىنداعى اۋەجايدىڭ ۇشۋ-قونۋ جولاعىن قايتا جاڭارتۋ, سونداي-اق وبلىستىڭ الاكول اۋدانىندا ترانزيتتىك ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ تۋرالى بايانداما ۇسىنىلدى.

ءاليحان سمايىلوۆ قابىلدانىپ جاتقان شارالار مەن قالىپتاسىپ وتىرعان سىرتقى ەكونوميكالىق احۋالدىڭ ناتيجەسىندە قازاقستان ازيا مەن ەۋروپا اراسىنداعى ماڭىزدى قۇرلىق دالىزىنە جانە الەمدىك ماڭىزى بار كولىك-ترانزيتتىك توراپتاردىڭ بىرىنە اينالاتىنىن اتاپ ءوتتى.

«وبلىستا ترانزيتتىك الەۋەتتى دامىتۋ ءۇشىن بارلىق رەسۋرستار بار. ونىڭ اۋماعىندا «دوستىق» جانە «نۇر جولى» ەكى حالىقارالىق وتكىزۋ پۋنكتى, «دوستىق» جانە «التىنكول» شەكارالىق تەمىرجول ستانسالارى ورنالاسقان, حالىقارالىق ترانزيتتىك مارشرۋتتار وتەدى. ءوڭىردىڭ بارلىق مۇمكىندىكتەرىن كولىك-لوگيستيكالىق سالاعا تارتۋ قاجەت», دەدى ول.

ۇكىمەت باسشىسى بۇل باعىتتا دوستىق – مويىنتى ت/ج ۋچاسكەسىندە ەكىنشى جولداردىڭ قۇرىلىسى ۋاقتىلى باستالعانىن اتاپ ءوتتى. ويتكەنى قىتايدىڭ شەكتەۋلەردى الىپ تاستاۋى اياسىندا ەۋروپاعا جۇك تاسىمالداۋ قارقىندى ءوسىپ جاتىر.

ء«بىز بۇعان دايىن بولۋىمىز كەرەك», دەدى ءاليحان سمايىلوۆ.

پرەمەر-مينيستر سونىمەن قاتار ءۇشارال قالاسىنداعى اۋەجايدىڭ ۇشۋ-قونۋ جولاعىن قايتا جاڭارتۋدى اياقتاۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى, سونىڭ ارقاسىندا ۇلكەن فيۋزەلياجى بار اۋە كەمەلەرىن قابىلداۋ مۇمكىندىگى پايدا بولدى. ونىڭ ايتۋىنشا, جۇرگىزىلىپ جاتقان اۆتوجولداردى جاڭعىرتۋ جانە قوسىمشا پويىزداردى ىسكە قوسۋمەن بىرگە, بۇل الاكول جانە بالقاش كولدەرىنىڭ تۋريستىك ايماقتارىن دامىتۋعا ايتارلىقتاي اسەر ەتەدى.

ءاليحان سمايىلوۆ جالپى كولىك سالاسىندا زاماناۋي ينفراقۇرىلىمدى قۇرۋ ءۇشىن ۇكىمەت ءىرى حالىقارالىق سەرىكتەستەردى تارتاتىنىن ايتتى. اتاپ ايتقاندا, «دوستىق» ستانتسياسىندا كوپفۋنكتسيونالدى جۇك تاسىمالداۋ تەرمينالى سالىندى. جالپى جۇك اينالىمى جىلىنا 1 ملن توننادان استام, ينۆەستيتسيا سوماسى 3 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن قويما قۋاتىن ەنگىزۋ جوسپارلانعان. سونداي-اق 500-1000 بىرلىككە ارنالعان ەۋروفۋر جەكە پاركىن قالىپتاستىرۋ جوسپارلانۋدا. باستاپقى كەزەڭدە مۇندا ينۆەستيتسيالاردىڭ جالپى كولەمى 5 ملرد تەڭگەدەن اسادى.

بۇدان ءارى پرەمەر-مينيستر بىرنەشە جىل بۇرىن اۋقىمدى جاڭعىرتۋدان وتكەن كوكسۋ قانت زاۋىتىنا باردى. كاسىپورىندا جوعارى ساپالى شەتەلدىك جابدىقتار ورناتىلدى, جىلۋمەن جابدىقتاۋ گازعا اۋىستىرىلدى جانە جاڭا تەحنيكا ساتىپ الىندى. وتكەن جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا زاۋىت 70 مىڭ تونناعا جۋىق قانت شىعاردى, 2023 جىلعا ارنالعان جوسپار – 92 مىڭ توننا.

ءاليحان سمايىلوۆ مەملەكەت اق قانت وندىرۋشىلەرىنە, ونىڭ ىشىندە «اينالىم سحەماسى» شەڭبەرىندە بۇرىن-سوڭدى بولماعان قولداۋ شارالارىن كورسەتىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى. سونداي-اق قانت قىزىلشاسىنىڭ ەگىس القاپتارىن 15 مىڭ گەكتارعا دەيىن كەزەڭ-كەزەڭىمەن ۇلعايتۋدى كوزدەيتىن قانت سالاسىن دامىتۋدىڭ كەشەندى جوسپارى قابىلداندى. اتاپ ايتقاندا, جەتىسۋ وبلىسىندا 2026 جىلعا قاراي جالپى جينالعان ءونىم شامامەن 525 مىڭ توننانى قۇرايتىن بولادى.

«وسىعان بايلانىستى جاڭا القاپتاردى وڭدەپ, سۋارمالى جەرلەردى قالپىنا كەلتىرۋ بويىنشا شارالار قابىلداۋ ماڭىزدى. سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ بولىگىندە سۋ شارۋاشىلىعى وبەكتىلەرىن رەكونسترۋكتسيالاۋ جونىندەگى شارالار كوزدەلگەن. قانت زاۋىتتارى دا جاڭعىرتىلىپ, 2026 جىلعا قاراي وندىرىلەتىن اق قانت كولەمىن 180 مىڭ تونناعا دەيىن جەتكىزۋ قاجەت», دەدى ول.

مۇندا ۇكىمەت باسشىسى ءوڭىردىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى قۇرىلىمدارىنىڭ باسشىلارىمەن كەزدەسۋ وتكىزدى, وندا سۋبسيديالاۋ, جەر القاپتارىنىڭ قولجەتىمدىلىگى, باسقا دا قولداۋ شارالارىن ۇسىنۋ جانە ت. ب. ماسەلەلەر كوتەرىلدى. 

ءاليحان سمايىلوۆ اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنە كوتەرىلگەن پروبلەمالاردى تالداۋ جانە ولاردى شەشۋ بويىنشا ناقتى ۇسىنىستار ەنگىزۋدى تاپسىرىپ, وتكەن جىلى مەملەكەت سالانى قارجىلاندىرۋدى ەكى ەسەگە ارتتىرعانىن جانە وسى كولەمدى وسى جىلى دا ساقتاپ قالعانىن ايتتى.

پرەمەر-مينيستر ساپار اياسىندا «كاريموۆ» جك ءسۇت-تاۋار فەرماسىنىڭ قىزمەتىمەن تانىستى. ول 2022 جىلى جەرگىلىكتى ءسۇت وڭدەۋ زاۋىتتارىنىڭ جۇكتەمەسىن قامتاماسىز ەتۋ جانە ءسۇت ونىمدەرىنىڭ يمپورتىن ازايتۋ ءۇشىن ايتارلىقتاي كەڭەيتىلدى. قازىر كاسىپورىندا 900-گە جۋىق ءىرى قارا مال باسى بار.

شارۋاشىلىق باسشىسى راحىم كارىموۆ ۇكىمەت باسشىسىنا ءوندىرىستىڭ شىعىندارىن ازايتۋ جانە ونىڭ ونىمدىلىگىن ارتتىرۋ ءۇشىن شاعىن جانە ورتا وتباسىلىق فەرمالارعا قاتىستى قولداۋ شارالارىن كەڭەيتۋ مۇمكىندىگىن قاراستىرۋ تۋرالى ءوتىنىشىن ءبىلدىردى.

«ماسەلەنى شەشۋدىڭ بىردەن ءبىر جولى اۋىل شارۋاشىلىعى كووپەراتسياسىنىڭ مۇمكىندىكتەرىن پايدالانۋ بولۋى مۇمكىن. قازىر بۇل باعىتقا مەملەكەت تاراپىنان ۇلكەن كوڭىل بولىنۋدە. ەگەر ەكى-ءۇش شارۋا قوجالىعى كۇش بىرىكتىرۋدى ۇيعارسا, ولاردىڭ ءوندىرىس شىعىندارى تومەندەپ, پايدا ۇلەسى ارتادى. بۇل رەتتە ىرىلەندىرۋ ەسەبىنەن وسى اوك سۋبەكتىسىن ينۆەستيتسيالىق سۋبسيديالاۋمەن قامتۋ مۇمكىندىگى پايدا بولادى», دەپ جاۋاپ بەردى ءاليحان سمايىلوۆ.

جالپى پرەمەر-ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, بۇگىنگى تاڭدا ءسۇت باعىتىن مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارى سالانى ايتارلىقتاي تەحنولوگيالىق جاڭعىرتۋعا مۇمكىندىك بەردى. تەك سوڭعى بەس جىلدا ءسۇت شارۋاشىلىعىن قولداۋعا 82 ملرد تەڭگە باعىتتالدى.

«بيىل بۇكىل رەسپۋبليكا بويىنشا سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ تاجىريبەسىن تاراتۋ جوسپارلانۋدا, وندا قىسقا مەرزىم ىشىندە ءسۇت-تاۋار فەرمالارىن قۇرۋ بويىنشا 21 جوبا ىسكە اسىرىلدى. بۇل جۇمىستى ەرەكشە باقىلاۋعا الۋ قاجەت», دەدى ءاليحان سمايىلوۆ.