ءور داۋىستى سۋرەتشى

ساۋلە سۇلەيمەنوۆانىڭ شىعار­ماشىلىعى ءتۇرلى رەڭكتەرگە تولى. استارى دا ىلعي قازىرگى قوعامنىڭ بەت-بەينەسىمەن ۇندەسىپ جاتادى. ەڭ باس­تىسى, سۋرەتشىنىڭ ءستيلى, ءادىسى بولەك. قازىرگى زاماناۋي ونەردى ول وزىنشە تۇسىنەدى ءھام وزىنشە جەتكىزەدى. ماسەلەن, اتالعان كورمەدە اۆتوردىڭ قايتا وڭدەلگەن پولي­ەتيلەننەن, پلاس­تيك پاكەتتەردەن جاسالعان «شىڭ­جاڭدى تازالاۋ», «قان­داستار تۋرالى داستان» سەرياسى, سونداي-اق قالىڭ قاعازعا بالاۋىزبەن باسىلعان «I love you», «Sunset Workers», «Kazakh cancan», «Green Bus», «Barakholka» سەريالارى بار «Bazar Busstop-1» تۋىندىلارى ۇسىنىلدى.

سۋرەتشى شىعارماشىلىقتاعى مۇن­داي ادىسكە تابيعات-اناعا دەگەن قوعامنىڭ كوزقاراسىنان كەلگەنىن ايتادى. ء«بىر جىلدارى استانا مەن الماتى اراسىندا پويىزبەن ءجيى ءجۇردىم. جازىق دالامەن ءارى-بەرى وت­كەندە قىزعالداقتار جايقا­لىپ وسە­تىن مەزگىلدى كورگىم كەلەتىن. بىراق قى­زىلدى-جاسىلدى جايقالعان دالا­دا پلاستيكالىق شولمەكتەر مەن پاكەت­تەر شاشىلىپ جاتقانىنا ءىشىم اشي­تىن. دالا – بۇل قازاقستاننىڭ ءرامىزى, ءبىزدىڭ ماقتانىشىمىز, ءتىپتى بار­لىق جەردە پلاستيكالىق قوقىس شاشىلىپ جاتسا دا, ءاربىرىمىز وسى دارقان دالامىزبەن ماقتانامىز. تسەللوفان قالتالار دالادا ۇشىپ ءجۇر, كوكتە قالقىپ, ءوسىپ تۇر­عان شوپتەر مەن اعاشتارعا ءىلىنىپ, جەر-جەردە جاتادى. ءبىر قىزىعى, ولار ەرىپ, جوق بولىپ تا كەتپەيدى. مىنە, بۇل ءبىزدىڭ ۋاقى­تىمىزدىڭ ءرامىزى», دەيدى ساۋلە سۇلەيمەنوۆا.

سونداي-اق ول وسىنداي ىشكى تولعا­نۋ­لاردىڭ ناتيجەسىندە ءوز ءۇنى ونەرىنە ۇلاسقانىن اتاپ ءوتتى.

«العاشقىدا, پاكەتتەردى قالاي قول­­دانۋعا بولاتىنىن ويلاستىرا باس­­تاعاندا وسى پلاستيكتىڭ ەش­تەڭە­­مەن دە جاپسىرىلمايتىنىن بايقا­دىم. ول تەك جوعارى تەمپەراتۋرادا ەرىتىلگەندە ­عانا ەكىنشى ءبىر پلاستيككە جابىسادى ­ەكەن. سوندىقتان ماعان كلەي پيستو­لەت پەن پوليگال (قالىڭ ءمولدىر پلاستيكا­لىق پاراقتار) قولدانۋعا تۋرا كەلدى. ءبىر جاعىنان, ول قوقىس, بىراق ونىڭ مۇلدەم جوق بو­لىپ كەتپەيتىنىنە زەر سالساق, پلاس­تيكتى قىمبات مەتالل نەمەسە مۇناي ءونىمىنىڭ, التىننىڭ ءبىر بولىگى دەپ قاراۋعا دا بولادى. پلاستيك پاكەتتەردەن ءمولدىر تۇستەن باستاپ, اق, ءتۇرلى-ءتۇستى كەمپىرقوساق سىندى, ءتىپتى قارا تۇسكە دەيىنگى بارلىق ءتۇستى تابۋعا بولادى. سول سەكىلدى, ونداعى جارنا­ما ماتىنىندە, برەند اتاۋىندا جانە باس­قا دا سىرتىندا باسىلعان اقپارات­تار­دا جازىلعان سوزدەردەن نەشە ءتۇرلى وي, پا­يىم بار. مۇنىڭ ءبارى تۋرا ءبىزدىڭ ءومىرىمىز سەكىلدى, قيلى-قيلى, اششى دا ءتاتتى, كۇلكىلى دە قورقىنىشتى, ادەمى ءارى سۇرىقسىز», دەيدى سۋرەتشى.

ءيا, اۆتوردىڭ سوزىمەن ايتقاندا, دالا ءومىر باستاۋىنىڭ, بيىكتىك پەن تومەندەۋدىڭ, اسپان مەن جەردىڭ سيمۆولى ىسپەتتى. سونداي-اق دالا كەز كەلگەن ۋاقىتتا قالاعا اينالۋى مۇمكىن.

ەرەكشە ستيلىمەن ەلدى ەلەڭ ەتكىز­گەن اۆتور بۇگىندە سۇرانىسقا يە قا­زاق­ستاندىق سۋرەتشىنىڭ ءبىرى بولىپ وتىر. ونىڭ جۇمىستارى Sharjah Art Foundation, Alain Servais كوللەكتسياسى, ەۋرازيالىق مادەني اليانس, ءا.قاستەەۆ ونەر مۇراجايى سياقتى ۇلكەن گالەرەيالاردا تۇر.

ايتا كەتەيىك, «Milestone» كورمەسى ساۋلە سۇلەيمەنوۆانىڭ ءححى عاسىردىڭ العاشقى ەكى ونجىلدىعىنداعى ءتۇر­لى كوركەمدىك تاجىريبەسىن قورىتىن­دىلايدى. سونىمەن قاتار كورەرمەنگە ۋاقىت لينزاسى, تەحنيكاسى, تاقىرىبى ارقىلى ونىڭ جۇمىسىنداعى رەسمي ءھام مازمۇندى وزگەرىستەرگە ەگجەي-تەگجەيلى قاراۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

سۋرەتشى كەسكىندەمە مەن گرافيكادان باستاپ قوعامدىق كەڭىستىكتەگى ونەرگە دەيىن ءتۇرلى تەحنيكامەن جۇمىس ىستەيدى. ءوز تاجىريبەسىندە ۇجىمدىق جادىنىڭ قۇرىلىمىن, مۇراعاتتاردى, فوتوسۋرەتتەردى, سونداي-اق وتكەن جانە قازىرگى قازاقستاندا بولىپ جاتقان تاريحي وقيعالاردى دا ارقاۋ ەتەدى. نەگىزگى ماتەريال رەتىندە پوليەتيلەن پاكەتتەرىن قولدانىپ جاساعان «تسەللوفان كەسكىندەمەسى» سەرياسىندا الەۋمەتتىك-ساياسي (اشارشىلىق, قارلاگ, قانداستار جانە جالپى ادام قۇقىقتارى) جانە جەكە تاقىرىپتاردى (وتباسى, گۇلدەر, ايالدامالار) زەرتتەگەن.

تاۋەلسىز ارت-كەڭەسشى جانە كورمە ۇيىمداستىرۋشىسى ۆلاديسلاۆ سلۋد­سكيدىڭ ايتۋىنشا, سۋرەتشىنىڭ تۋىندىلارى ءتۇرلى تاقىرىپتى قاۋزايدى.

«ول 1993 جىلدارداعى جاعداي, ناتيۋرمورت, گۇل, جەكە وقيعادان باستايدى دا ارۋاق, استانا لاين, ۋربانيزاتسيا, وتكەنىمىز بەن بولاشاعىمىز ارقىلى ساياسي, الەۋمەتتىك ماسەلەلەر­گە ويىسادى. ماسەلەن, سۋرەتشى قىتاي­داعى ۇيعىر گەنوتسيدى جايلى جازدى. ءوزىڭىز بىلەسىز, بۇل تاقىرىپ اشىق تال­قىلانا بەر­مەيدى. «جۇمىسشىلار» دەگەن كارتيناسىن الىپ قاراڭىز, ول جەردە دە قاراپايىم ادامداردىڭ ءومىرى سۋرەتتەلەدى. نەگىزى مۇنداي تاقىرىپقا كوپ سۋرەتشى بارا بەرمەيدى. ادەتتە, قازاق سۋرەت ونەرى با­تىر­لار مەن حاندارعا, تاريحقا نەمەسە كە­رىسىنشە, ەكسپو سىندى بولا­شاق­تىڭ تاقىرىبىنا توقتالادى. ال ساۋلە سۇلەيمەنوۆا ءسىز بەن ءبىز تۋرا­لى جازادى. «ارۋاقتار» دەگەن كار­تيناسى جەكەلە­گەن ادامدار مەن سايا­ساتتىڭ ورتاسىنداعى كوپىر دەپ ەسەپ­تەيمىن. سۋرەتشىنىڭ سايا­سي تاقى­رىپتاعى تۋىندىلارىن كو­رەر­­مەن جىلى قابىلدايدى. سونىمەن قا­تار شەنەۋنىك, بيلىك باسىنداعى­لار­دىڭ دا قىزىعۋشىلىعىن بايقادىم. بۇل جەردە ەرەكشە ەسكەرە كەتەتىن دۇ­نيە, سۇلەيمەنوۆانى ءوز جەرىندە عانا ەمەس, حالىقارالىق دەڭگەيدە دە جو­عارى باعالاپ ءجۇر. ءدال قازىر ونىڭ تۋىن­­دىلارى ديۋنكەرك قالاسىنداعى FRAC Grand Large – Hauts-de-France مۇراجايىندا ايدىك سۋرەتشىلەردىڭ ەڭ­بەگىمەن قاتار تۇر», دەيدى ول.

ساۋلە سۇلەيمەنوۆا گونكونگتاعى Sovereign Art prize اۋكتسيونىنىڭ بىر­نەشە مارتە ءفيناليسى اتانعان. ودان بولەك بىرقاتار رەسپۋبليكالىق, حالىق­ارالىق بايقاۋدا توپ جارىپ ءجۇر. 2015 جىلى «Why Self» جوباسى اياسىندا ۆەنەتسيا بيەننالەسىنىڭ پاراللەل باعدارلاماسىندا اۆتوردىڭ تسەللوفان كەسكىندەمە سەرياسى ۇسىنىلدى. ال 2021 جىلى اrt Dubai جارمەڭكەسى اياسىندا تسيفرلىق ونەر باعدارلاماسى­نا قاتىستى. بىلتىر الماتىدا وتكەن Qandy Qantar رەزونانستىق كورمەسىن­دە دە سۇلەيمەنوۆانىڭ ەڭبەكتەرى ۇسى­نىل­دى. مۇندا قاندى قىرعىننىڭ قالا تاريحىنداعى ورنى مەن تۇرعىنداردىڭ جادىندا قالعان اسەرى سۋرەتتەلگەن.

مادەني ءىس-شاراعا ونەرتانۋشى­­لار مەن جۋرناليستەر, سونداي-اق مادە­نيەت جانە سپورت ۆيتسە-ءمينيسترى ەرجان ەركىنباەۆ قاتىستى. كورمە 30 ناۋرىزعا دەيىن جالعاسادى