كەشە «ريكسوس» قوناقۇيىندە نۇرسۇلتان نازارباەۆ پەن پاك كىن حە قازاق-كورەي بيزنەس فورۋمىنىڭ اشىلۋ راسىمىنە قاتىستى
ەلىمىزدىڭ يندۋستريا جانە جاڭا تەحنولوگيالار مينيسترلىگىنىڭ, قازاقستان ساۋدا-ونەركاسىپ پالاتاسىنىڭ جانە كورەيا ونەركاسىبى فەدەراتسياسىنىڭ ۇيىتقى بولۋىمەن ۇيىمداستىرىلعان بيزنەس-فورۋم اياسىندا تۋريزم, ءبىلىم, كولىك پەن لوگيستيكا, اۋىل شارۋاشىلىعى, تاماق ونەركاسىبى, بانك, فارماتسەۆتيكا, ەنەرگەتيكالىق سەكتور سالالارىنداعى ەكىجاقتى قارىم-قاتىناستار ماسەلەلەرى تالقىلاندى. بۇل كۇنگى اۋقىمدى شاراعا قاتىسقان قازاقستاندىق بيزنەس-دەلەگاتسياسىن دا, كورەيالىق بيزنەس-دەلەگاتسياسىن دا 150-گە جۋىق كومپانيا وكىلدەرى قۇرادى.
ەكىجاقتى ارىپتەستىكتى دامىتۋ ماسەلەلەرىن قاراستىراتىن بيزنەس-فورۋمدى قازاقستان پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى – يندۋستريا جانە جاڭا تەحنولوگيالار ءمينيسترى اسەت يسەكەشەۆ اشتى. ول ءوز كەزەگىندە قوس مەملەكەتتىڭ ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىعىنا ايرىقشا نازار اۋدارعاندارى ءۇشىن فورۋمعا قاتىسۋشىلارعا العىسىن ءبىلدىردى. بۇگىنگى بيزنەس-فورۋمعا 300-دەن استام قازاقستاندىق جانە كورەيالىق كومپانيالار قاتىسىپ وتىر. بۇل ەكى مەملەكەتتىڭ ىسكەرلىك كەڭەسىنىڭ ءوزارا ارىپتەستىك بايلانىستى دامىتۋعا دەگەن ىنتا-ىقىلاسىن كورسەتەدى. سول سەبەپتى, سىزدەر وسى جيىنعا قاتىسۋ ارقىلى ساۋدا-ەكونوميكالىق ىقپالداستىقتى جانداندىرۋعا جانە ورىستەتۋگە سەرپىن بەرەدى دەپ ويلايمىز, دەدى ول.
مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ قازاقستان-كورەيا بيزنەس-فورۋمى ەكى ەلدىڭ ىنتىماقتاستىعى مەن ىقپالداستىعىنىڭ ايقىن كورىنىسى بولىپ تابىلاتىنىن جەتكىزدى. ەگەر, تاريحتىڭ تامىرىنا ۇڭىلەر بولساق, قازاق جانە كورەي حالىقتارى باۋىرلاسىپ, تاريحتىڭ اۋىر سىناعىنا قارسى تۇرىپ, قيىندىقتاردى بىرگە وتكەرە ءبىلدى. قازاقستان وتكەن عاسىردىڭ 30-جىلدارىندا 100 مىڭنان استام جەر اۋدارىلعان كورەيالىقتىڭ ەكىنشى وتانىنا اينالدى. ءبىز سول ءبىر قيىن-قىستاۋ كەزەڭنىڭ اۋىرتپالىعىن بىرگە ەڭسەردىك. قازىر قازاقستانداعى كورەيلىك دياسپورا ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ دامۋىنا ايتارلىقتاي ۇلەس قوسۋدا. سەبەبى, قازاقستان – ولاردىڭ وتانى, دەدى مەملەكەت باسشىسى.
ءوز سوزىندە نۇرسۇلتان نازارباەۆ كورەيا رەسپۋبليكاسىنىڭ ەلىمىزدىڭ ءىرى بيزنەس-سەرىكتەسى ەكەنىنە توقتالدى. كورەيا – قازاقستاننىڭ ازياداعى بەلسەندى بيزنەس-سەرىكتەستەرىنىڭ ءبىرى. وتكەن جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ءبىزدىڭ ەلدەرىمىزدىڭ اراسىنداعى تاۋار اينالىمى 1,5 ملرد. اقش دوللارىن قۇرادى. بۇل 2012 جىلمەن سالىستىرعاندا 9,5 پايىزعا ارتىق. سوڭعى 20 جىلدا ەلىمىزگە تىكەلەي قۇيىلعان وڭتۇستىككورەيالىق ينۆەستيتسيانىڭ كولەمى 5 ملرد. اقش دوللارىنا جەتتى. ءبىزدىڭ ەلىمىزدە قازىرگى تاڭدا كورەيالىق كاپيتالدىڭ قاتىسۋىمەن 800-دەن استام كاسىپورىن جۇمىس ىستەيدى. بۇعان قوسا, بۇگىندە جالپى قۇنى 22 ملرد. اقش دوللارىن قۇرايتىن 15 بىرلەسكەن جوبا ازىرلەنۋدە. تاعى 8 جوبا پىسىقتالىپ جاتىر. ماشينا جاساۋ, تاماق جانە حيميا ونەركاسىبى, ەنەرگەتيكا جانە مەتاللۋرگيا سەكىلدى سالالاردا ىنتىماقتاستىعىمىز دامۋدا, دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.
قازاقستان باسشىسى قازىرگى كەزدە ەلىمىزدە كورەي بيزنەسىنىڭ ءىرى كومپانيالارى بار ەكەنىنە, سونىمەن بىرگە, شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىكتىڭ دە بولۋى ماڭىزدى ەكەندىگىنە نازار اۋداردى. بۇل تۋرالى ەلباسى بىلاي دەدى: «ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىققا قاجەتتى الەۋەت تۇگەسىلگەن جوق. ءبىز ەلىمىزدىڭ ەكونوميكاسىنا كورەيلىك ينۆەستيتسيالاردىڭ ءالى دە تارتىلعانىن قالايمىز. قازاقستان – ەكونوميكالىق دامۋ جونىنەن ورتالىق ازياداعى كوشباسشى ەل. رەسپۋبليكامىزدىڭ ءىجو-ءسى بارلىق ورتالىق ازيا ەلدەرىن قوسا العانداعى ءىجو-دەن ەكى ەسە اسىپ تۇسەدى. تەك بىلتىردىڭ وزىندە قازاقستانعا تارتىلعان تىكەلەي شەتەلدىك ينۆەستيتسيالار 18 ميلليارد دوللاردى قۇرادى, بۇل ءوڭىردىڭ وزگە رەسپۋبليكالارىنا تارتىلعان جالپى ينۆەستيتسيادان 4 ەسە كوپ».
سونىمەن قاتار, قازاقستان پرەزيدەنتى رەسەي جانە بەلارۋسپەن بىرلەسىپ قۇرىلاتىن ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق بيزنەستىڭ مۇمكىندىكتەرىن كەڭەيتەتىندىگىن اتاپ ءوتتى. قازاقستان ينۆەستورلاردىڭ ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق نارىعىنا كىرۋى ءۇشىن ءتيىمدى باستاپقى الاڭ بولىپ تابىلادى. ينۆەستيتسيالىق كوشباسشى ءمارتەبەسىن نىعايتا ءتۇسۋ ءۇشىن تاياۋدا عانا ءبىز ينۆەستورلارعا ارنالعان ىنتالاندىرۋ مەن پرەفەرەنتسيالاردىڭ تۇتاس ءبىر جاڭا جيىنتىعىن قابىلدادىق. ءبىز, سونداي-اق, قازاقستاننىڭ ينۆەستيتسيالىق تارتىمدىلىعىن كوتەرۋگە قوسىمشا سەرپىن بەرەتىن دۇنيەجۇزىلىك ساۋدا ۇيىمىنا كىرۋ نيەتىندەمىز, دەدى قازاقستان باسشىسى.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ قازاقستان ەلدى يندۋستريالاندىرۋ باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرىپ جاتقانىن, ونىڭ ەكىنشى كەزەڭى وڭدەۋشى ونەركاسىپتى, يننوۆاتسيالىق جانە سەرۆيستىك سالالاردى دامىتۋعا باعىتتالاتىنىن دا اتاپ ءوتتى. بۇل ورايدا, ءبىز ءۇشىن وڭتۇستىك كورەيانىڭ تاجىريبەسى قىزىقتى ءارى ماڭىزدى. ءبىز ءسىزدىڭ ەلمەن ىنتىماقتاسۋعا نيەتتىمىز جانە سەرىكتەستىكتىڭ بۇل باعىتتا ءتيىمدى بولاتىنىنا سەنىمدىمىز, دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى ءوز سوزىندە.
ءسوزىنىڭ سوڭىندا نۇرسۇلتان نازارباەۆ قازاقستانعا ساپارمەن كەلگەنى ءۇشىن پاك كىن حەگە ريزاشىلىعىن ءبىلدىرىپ, وعان جانە بارشا وڭتۇستىك كورەيا حالقىنا تابىس پەن يگىلىك تىلەدى.
قازاقستان پرەزيدەنتىنەن كەيىن ءسوز العان كورەيا رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى قاتىسۋشىلاردى بيزنەس-فورۋمنىڭ اشىلۋىمەن قۇتتىقتاپ, بۇل جيىننىڭ ەكى ەل ەكونوميكاسىن بىرلەسە دامىتۋ جانە جانداندىرۋ جونىندەگى شارالاردى تالقىلاۋعا مۇمكىندىك بەرەتىنىنە توقتالىپ ءوتتى. جاھاندىق قارجى داعدارىسىنا قاراماستان, قازاقستان ەكونوميكا ءوسىمىنىڭ جوعارى قارقىنىن ساقتاپ, ورتالىق ازياداعى باي ءارى ەڭ قولايلى بيزنەس احۋالعا يە ەل رەتىندە مويىندالىپ وتىر. بولاشاقتا ەكى ەلدىڭ ەكونوميكالىق سەرىكتەستىگىن ەكونوميكانى ەنەرگەتيكا جانە وزگە دە سالالاردا مەيلىنشە تەڭگەرمەلى دامىتۋدى كوزدەيتىن قازاقستاننىڭ ۇلتتىق ستراتەگياسىنا سايكەس ءارتاراپتاندىرۋ قاجەت. بۇل ورايدا, «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى ەلدى ودان ءارى دامىتۋدىڭ وتە دۇرىس تاڭدالعان جولى بولىپ تابىلادى, دەدى كورەيا رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى.
سونداي-اق, پاك كىن حە كونە زامانداردان بەرى ەۋرازيا ءوڭىرى ۇلى جىبەك جولى ەلدەرىنىڭ الماسۋىن, ىنتىماقتاستىعىن جانە جاقىنداسۋىن ىلگەرىلەتە وتىرىپ, وركەنيەتتىڭ دامۋىندا ماڭىزدى ءرول اتقارىپ كەلگەنىن دە تىلگە تيەك ەتتى. بىلتىرعى قازان ايىندا مەن «ەۋرازيالىق باستاما» تۇجىرىمداماسىن ۇسىندىم, ونىڭ ماقساتى – ەۋرازيانى بىرىكتىرۋ جانە ونى بۇكىل حالىقارالىق قوعامداستىقتىڭ ءوسىپ-وركەندەۋ ورتالىعى رەتىندە دامىتۋ. قازاقستان ەۋرازيانىڭ ءدال ورتالىعىندا بريكس ەلدەرىمەن, سونىڭ ىشىندە رەسەي, ءۇندىستان جانە قىتايمەن ىرگەلەس ورنالاسقان. سوندىقتان ول ەۋروپا مەن ازيا اراسىن جالعاستىرۋشى بۋىن قىزمەتىن اتقارادى. قازاقستان مەن كورەيا ءارتۇرلى سالالارداعى بىرلەسكەن جوبالاردى ىلگەرىلەتە وتىرىپ, ورتاق كۇش-جىگەر ارقىلى بەيبىت ءارى وركەندەگەن ەۋرازيا ءداۋىرىنىڭ باستالۋىندا نەگىزگى ءرول اتقاراتىن بولادى دەپ ۇمىتتەنەمىن. بۇل رەتتە, ەكى ەل كاسىپكەرلەرىنەن وسى ماقساتتىڭ ناتيجەلى جۇزەگە اسىرىلۋىنا ءبىرلەسە كۇش-جىگەر جۇمساۋلارىن وتىنەمىن, دەدى كورەيا رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى.
پاك كىن حە قازاقستان جەرىندە ەلدىڭ بولاشاق دامۋى جولىندا بىرلەسە 100-دەن استام ۇلتتىڭ وكىلى ءومىر ءسۇرىپ, ەڭبەك ەتىپ جاتقانىنا دا نازار اۋداردى. بۇل ورايدا, ول: «وتكەن عاسىردا قازاقتار قيىن-قىستاۋ كەزەڭدى باستان وتكەرىپ جاتقانىنا قاراماستان, ورتالىق ازياعا كۇشتەپ قونىستاندىرىلعان كورەيلەرگە ۇلكەن كومەك جانە بارىنشا قولداۋ كورسەتتى. ال قازىر كورەيلەر قازاقستان قوعامىنىڭ بولىنبەس بولشەگىنە اينالىپ وتىر. ەگەر قازاقستاندىقتاردىڭ سول اشىق-جارقىن مىنەزى كورەيلەردىڭ ەكونوميكالىق دامۋداعى تاجىريبەسىمەن ۇشتاسسا, ءبىز ەلدەرىمىزدىڭ بولاشاقتاعى ءوسىپ-وركەندەۋىن جاقىنداتا الار ەدىك», دەي كەلە, بيزنەس-فورۋمعا قاتىسۋشىلارعا مىقتى دەنساۋلىق جانە باق-بەرەكە تىلەدى.
بۇل كۇنى قازاق-كورەي بيزنەس-فورۋمى اياسىندا ىسكەرلەر كەڭەسىنىڭ مۇشەلەرى ءسوز الىپ, قوس مەملەكەت اراسىنداعى ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتى جانداندىرۋعا قاتىستى وي-پايىمدارىن جەتكىزدى. بيزنەس-فورۋمعا قاتىسۋشىلاردىڭ باسىن قوسقان كەزدەسۋدى قازاقستاننىڭ ساۋدا-ونەركاسىپ پالاتاسىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى ا.ەرەنوۆ اشىپ, العاشقى ءسوزدى قازاقستان-كورەيا ىسكەرلەر كەڭەسىنىڭ قازاقستاندىق تاراپتان تەڭ توراعاسى, «سامۇرىق-ەنەرگو» اق ۇلتتىق كومپانياسىنىڭ باسقارما توراعاسى الماسادام ساتقاليەۆكە بەردى. ول قوس مەملەكەتتىڭ ىسكەرلەر توبىنىڭ بەلسەندىلىگى ارقاسىندا جاڭا بيزنەس باستامالاردىڭ جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقانىنا, استاناداعى بيزنەس-فورۋم وسىنىڭ ءبىر دالەلى ەكەندىگىنە توقتالدى.
جىل سايىن قازاقستان مەن كورەيا اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋ ءۇشىن ەكى ەلدىڭ ىسكەرلەر كەڭەسىنىڭ كەزدەسۋى وتەدى. وعان حالىقارالىق كومپانيالار ءجانە ەكى ەل ۇكىمەتىنىڭ وكىلدەرى قاتىسادى. بۇل كەڭەستىڭ قىزمەتى ەكى ەل اراسىنداعى ۇزدىكسىز ۇنقاتىسۋدى قامتاماسىز ەتۋگە جانە حالىقارالىق تۇرعىدا ىقپالداسۋعا باعىتتالعان. سونداي-اق, ول ءبىزدىڭ ەلدەرىمىزدىڭ اراسىنداعى ىسكەرلىك بايلانىستى بەكىتۋگە, بيزنەسمەندەر اراسىندا تىكەلەي ءارىپتەستىكتى ورناتۋعا, سونىمەن قاتار, ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى دامىتۋ جولدارىن قاراستىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ماسەلەن, ەلدەرىمىز اراسىنداعى بىرلەسكەن قۇجاتتارعا سايكەس, ەلىمىز ەكونوميكاسىنىڭ ءتۇرلى سالالارى بويىنشا ينۆەستيتسيالىق جوبالار ازىرلەنىپ, ىسكە اسىرىلۋدا, دەدى ول ءوز سوزىندە.
سونداي-اق, ول جىل وتكەن سايىن قوس مەملەكەت اراسىنداعى تاۋار اينالىمى كولەمىنىڭ ءوسىپ, 1,5 ملرد. اقش دوللارىنا جەتكەنىن, ال 1993 جانە 2013 جىلدار ارالىعىندا ەلىمىزگە كەلگەن وڭتۇستىككورەيالىق ينۆەستيتسيانىڭ كولەمى 5 ملرد. اقش دوللارىن قۇراعانىن اتاپ ءوتتى. الداعى ۋاقىتتا تىعىز ەكىجاقتى ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق ەكى ەلدىڭ بيزنەس احۋالىن ودان ءارى جاقسارتۋعا جول اشاتىنىنا سەنىمىن ءبىلدىردى.
بۇدان كەيىن ءسوز العان قازاقستان-كورەيا ىسكەرلەر كەڭەسىنىڭ كورەي تاراپىنان تەڭ توراعاسى كيم شين قازاق حالقىنا بيزنەس-فورۋمعا قاتىسۋشىلارعا كورسەتكەن قوناقجايلىعى ءۇشىن ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى. بۇگىندە كورەي بيزنەس وكىلدەرى ەكى ەل ەكونوميكاسىنىڭ جاڭا ساپالى دەڭگەيگە كوتەرىلۋىن نازاردا ۇستاپ كەلەدى. ماسەلەن, ەكى ەل پرەزيدەنتتەرىنىڭ استاناداعى بيزنەس-فورۋمعا قاتىسۋى ونىڭ ماڭىزىن تاعى ءبىر ايعاقتاي ءتۇستى. قازاقستان مەن كورەيا اراسىنداعى ديپلوماتيالىق بايلانىس ورناعان كۇننەن بەرى نەبارى 22 جىل ءوتىپتى.سوعان قاراماستان, ەكونوميكالىق بايلانىس كۇن وتكەن سايىن نىعايىپ كەلەدى. 1990-جىلداردىڭ باسىندا ءبىز ءوزىمىزدىڭ ارىپتەستىگىمىزدى ەنەرگيا رەسۋرستار سالاسى بويىنشا ىقپالداستىقتان باستاعان ەدىك. ال قازىر ءبىز ەكىجاقتى ارىپتەستىگىمىزدى ءتۇرلى باعىتتا كەڭەيتىپ كەلەمىز. وعان مۇناي-حيميا ونەركاسىبى, ەلەكتر ەنەرگياسى, قۇرىلىس ينفراقۇرىلىمى, قارجى, ت.ب سالالار بويىنشا ىقپالداستىقتى جاتقىزۋعا بولادى. سوڭعى ۋاقىتتا جاڭارمالى ەنەرگيا كوزدەرى بويىنشا دا ارىپتەستىك ورناتىپ كەلەمىز. ال وسىنداي بايلانىستاردى ىلگەرىلەتۋدە قازاقستان-كورەيا ىسكەرلەر كەڭەسى ءسوزسىز ءۇلكەن ءرول اتقارادى. دەمەك, ءبىز الداعى ۋاقىتتا ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى نىعايتۋ باعىتىندا بىرلەسە جۇمىس اتقارۋىمىز كەرەك, دەدى كيم شين ءوز سوزىندە.
سونداي-اق, بيزنەس-فورۋم اياسىندا «يندۋستريانى دامىتۋدىڭ قازاقستاندىق ينستيتۋتى» اق باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى سەيىتقالي عاليەۆ, كورەيا مەردىگەرلەر اسسوتسياتسياسى دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى شين سامساپ, «Daesing Energy» كومپانياسىنىڭ ديرەكتورى پاك مۋن حي, «استانا–ەكسپو-2017» كومپانياسىنىڭ حالىقارالىق قاتىناستار دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى نۇربەك ەرگەشباەۆ تا ءسوز الىپ, قوس مەملەكەتتىڭ ەكونوميكانىڭ سان سالاسى بويىنشا بايلانىستارى تۋراسىندا اڭگىمە قوزعادى.
ماسەلەن, س.عاليەۆ «ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ 2015-2019 جىلدار ارالىعىن قامتيتىن ەكىنشى بەسجىلدىعى تۋراسىندا اڭگىمەلەپ بەردى. ونىڭ ايتۋىنشا, قازىرگى تاڭدا اتالعان باعدارلامانىڭ العاشقى بەسجىلدىعىنىڭ قورىتىندىسى شىعارىلىپ, ەكىنشى بەسجىلدىقتىڭ نەگىزى قۇرىلىمى مەن تەتىكتەرى جاسالىپ كەلەدى. قازىرگى تاڭدا باعدارلامانى جۇزەگە اسىرۋعا ۇكىمەت جانە وتاندىق بيزنەس وكىلدەرى عانا ەمەس, شەتەلدىك بيزنەس قاۋىمداستىق تا ايتارلىقتاي ۇلەس قوستى. دەمەك, بۇل ەلىمىز ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىنا ىقپال ەتەتىن وسىنداي ماڭىزدى باعدارلامانى جۇزەگە اسىرۋدا شەتەلدىك كومپانيالاردىڭ, ولاردىڭ ينۆەستيتسيالارىنىڭ ۇلكەن ءرول اتقاراتىنىن كورسەتەدى. بۇگىنگى فورۋم وسىنىڭ ايقىن ءبىر مىسالى بولا الادى, دەدى ول ءوز سوزىندە. ال شين سامساپ قازاقستان مەن كورەيا اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى دامىتۋعا قاتىستى ءسوز قوزعاسا, پاك مۋن حي قوس مەملەكەتتىڭ جاڭا جانە جاڭارمالى ەنەرگيا كوزدەرى سالاسى بويىنشا ىقپالداستىعىنا قاتىستى ءوزىنىڭ پىكىرىن ءبىلدىردى. ءوز سوزىندە شين سامساپ كورەيا قازاقستاننىڭ سەرىكتەسى رەتىندە ءوزارا ىقپالداستىققا ايرىقشا ءمان بەرىپ وتىرعانىن جەتكىزدى. ماسەلەن, ءبىز قۇرىلىس ينفراقۇرىلىمى, جاڭا تەحنولوگيالار سالالارى بويىنشا ارىپتەستىكتى نازاردا ۇستاپ كەلەمىز. بولاشاقتا ەكى ەلدىڭ بۇل سالالار بويىنشا ىنتىماقتاستىعى جاڭا ساپالى دەڭگەيگە كوتەرىلەدى دەپ ويلايمىن, دەدى بۇل ورايدا ول. جيىنعا قاتىسىپ, ءسوز سويلەگەن باسقا دا بيزنەس-وكىلدەرى دە ينۆەستيتسيالىق احۋالدى جاقسارتۋ, ءتيىمدى بايلانىستار ورناتۋ تۇرعىسىندا ءوز ويلارىن ورتاعا سالدى.
جيىندى قورىتىندىلاعان ا.ساتقاليەۆ: «بيىلعى بيزنەس-فورۋمنىڭ ماڭىزىن ەكى ەل پرەزيدەنتتەرىنىڭ قاتىسۋى ارتتىرا ءتۇستى. ءبىز فورۋم اياسىندا بىرلەسكەن ينۆەستيتسيالىق جوبالار جايىن تالقىلادىق. بولاشاقتا بۇل جوبالار ءوزارا ىقپالداستىقتى بۇدان دا جوعارى دەڭگەيگە كوتەرەدى. ال ەكى ەل اراسىنداعى الىس اراقاشىقتىق بۇعان ەش كەدەرگى بولا المايدى دەپ ويلايمىز», دەسە, كيم شين: «بيزنەس-فورۋم اياسىندا ءتۇرلى تاقىرىپتاردى تالقىلادىق. الداعى ۋاقىتتا وسى جيىندا ايتىلعان وي-پىكىرلەر جۇزەگە اسىپ, ءوز ناتيجەسىن بەرەدى دەپ سەنەمىز. بۇل رەتتە, ىسكەرلەر كەڭەسى ەكى ەل اراسىنداعى ۇنقاتىسۋعا سەرپىن بەرەتىن بولادى. ال ىسكەرلەر كەڭەسىنىڭ كەلەسى بيزنەس-فورۋمىن سەۋلدە وتكىزۋدى كوزدەپ وتىرمىز, دەگەن ويىن جەتكىزدى.
استاناداعى بيزنەس-فورۋم اياسىندا, سونداي-اق, بىرنەشە ەكىجاقتى كەلىسىمشارت جاسالدى. ماسەلەن, «قازگەولوگيا» اق باسقارما توراعاسى عالىم نۇرجانوۆ پەن «KOREA RESOURES CORPORATION» (KORES) كومپانياسىنىڭ پرەزيدەنتى كو دجونگ سيك ەلىمىزدىڭ قاراعاندى وبلىسىنداعى دۇيسەنباي ۋچاسكەسىن گەولوگيالىق بارلاۋ جوباسىن جۇزەگە اسىرۋ تۋرالى كەلىسىمگە قول قويدى. بۇل راسىمگە قازاقستان پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى–يندۋستريا جانە جاڭا تەحنولوگيالار ءمينيسترى اسەت يسەكەشەۆ پەن كورەيانىڭ ساۋدا, يندۋستريا, ەنەرگەتيكا ءمينيسترى يۋن سانگ دجيك قاتىستى. سونداي-اق, فورۋم كەزىندە دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا «KAZNEX INVEST», «كورمەد» اق, «كازمەدپريبور» جشس اراسىندا, ءدال وسى سالادا «KAZNEX INVEST» جانە «كورمەد» اق اراسىندا ىنتىماقتاستىق جانە ءوزارا تۇسىنىستىك تۋرالى مەموراندۋم جاسالدى. سونداي-اق, اۋىل شارۋاشىلىعىنا قاجەتتى تراكتور ءوندىرىسى بويىنشا «KAZNEX INVEST» پەن Daedong Industrial Co. Ltd كومپانيالارى اراسىندا, قازاقستاندىق ەكسپورتتى كورەيا نارىعىنا ىلگەرىلەتۋ بويىنشا «KAZNEX INVEST» پەن «KorealmportersAssociation» (KOIMA) اراسىندا, ءبىلىم سالاسىندا كورەيا ونەركاسىبى فەدەراتسياسى مەن «NazarbayevUniversity» اق جانە ءال-فارابي اتىنداعى قازمۋ مەن ەنسە ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ كاننام سەۆەرانس كلينيكاسى اراسىندا كەلىسىم جاسالدى. بۇل كۇنى اۆياتسيا سالاسىندا ەير استانا مەن Asiana Airlines اراسىندا دا مەموراندۋم جاسالدى.
بۇل كۇنى بيزنەس-فورۋمنىڭ اشىلۋىنان كەيىن مەملەكەتتەر باسشىلارى نۇرسۇلتان نازارباەۆ پەن پاك كىن حە ەلوردانىڭ بىرقاتار كورنەكتى جەرلەرى مەن نىساندارىن ارالادى.
ءلايلا ەدىلقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان».