«بازار بارساڭ – باقىر بار, بارساڭ باقىر تۇگىل تاقىر جوقتىڭ» كەرى. قازىر ينتەرنەت ارقىلى جالعان جۇمىس, وتىرىك ۆاكانسيا ۇسىناتىن كومپانيالاردىڭ, ءوز پايداسىنا جەگىپ قوياتىن جەلىلىك بيزنەستىڭ قارا ءتىزىمىن وڭاي تاۋىپ الۋعا بولادى. جۇمىسپەن جارىلقاۋشىلاردىڭ قارا ءتىزىمىن جاساۋعا سەپتەسىپ وتىرعاندار دا سول – سەكتا سياقتى «سەتەۆيكتەردىڭ» ايلاسىنان ارەڭ سىتىلىپ شىققاندار. وكىنىشكە قاراي, كوپ ادام وسىنى ءوز باسىنان وتكەرمەي تۇسىنە بەرمەيتىندىكتەن, ءۇش كۇنى قور بولعان جىگىتتىڭ مىسالىن بايانداپ كورەلىك.
جالاقىسى جوعارى جۇمىس تابامىن, بايلىققا باتىپ قالامىن دەپ ءجۇرىپ, كەرىسىنشە قۇلدىققا دۋشار بولعان, ياكي بۇكىل جيعان-تەرگەنىنەن ايىرىلىپ, ءومىرىنىڭ سوڭىنا دەيىن قۇتىلا المايتىن قارىزعا باتىپ قالعاندار دا جوق ەمەس.
سونىمەن, الەۋمەتتىك جەلىدە ادىلبەك نۇرىمبەت دەگەن ازامات: «جاقىندا جۇمىس ىزدەپ گۋگل اقتارىپ وتىرىپ «دارىگەرلىك جۇمىس, جوعارى جالاقى جانە قوسىمشا بونۋسى بار» دەگەن جارناماعا حابارلاسقانمىن. تەلەفوننىڭ ارعى جاعىنداعى جىگىت: «وفيسكە كەل, سويلەسەمىز», دەدى. كەڭسەلەرىنە شاۋىپ بارسام, كىرەبەرىستە ۇلكەن حولل بار ەكەن. ادام كوپ, ءار جەرگە وتىرا قالىپ, ءبارى بىرنارسە جازىپ جاتىر. مەن دە كىرەبەرىستەگى كىسىگە ءجونىمدى ايتتىم. «انكەتا تولتىرىڭىز» دەدى. سويتسەم, ءبارى انكەتا تولتىرىپ وتىر ەكەن. مەن دە نە دەگەن قىرعىن جۇمىس ورنى دەپ ويلادىم دا, تولتىرا بەردىم. انكەتاسىن وتكىزگەندەردى كەزەگىمەن شاقىرىپ جاتىر. كەزەك ماعان دا جەتتى. مەنى قابىلداعان جىگىت: ء«بىز كوتەرمە ساۋدامەن اينالىسامىز. ءسىز دارىگەر بولعاندىقتان بىزدەگى دارىلەر مەن مەديتسينالىق اپپاراتتار جونىندەگى اقپاراتتاردى كليەنتتەر مەن ءوز قىزمەتكەرلەرىمىزگە تۇسىندىرەسىز. قازاقستان ىشىندە, كەيدە جاقىن شەتەلدەرگە كونفەرەنتسيالارعا باراسىز, جالاقىڭىز وتە جوعارى بولادى», دەي كەلە, ەكى كۇن تاعىلىمدامادان ءوتۋ كەرەكتىگىن, ودان ءساتتى وتسەم, ءارى قاراي جۇمىس ىستەيتىنىمدى حابارلايتىنىن ايتتى. كەشكە تاعى ءبىر جىگىت قوڭىراۋ شالىپ: «قۇتتىقتايمىن, ءسىزدىڭ كانديداتۋراڭىز ءوتتى, ەرتەڭ ساعات 11.30-دا كەلىڭىز», دەگەندە قۋانىپ قالدىم.
ەرتەڭىنە ايتقان ۋاقىتىندا جەتىپ باردىم. سودان ءبارىمىزدى ءبىر ءماجىلىس زالىنا كىرگىزىپ, بيزنەس جايىندا, روبەرت كيوساكيدىڭ كۆادراتى سياقتى ءۇش ساعات ءدارىس وقىدى. ونىڭ ەرتەسىنە اركىم ءوز سالاسى بويىنشا اقپارات الاتىنىن, ۇيگە العا قويعان 50 ماقساتىڭدى جازىپ كەلىڭدەر دەپ جىبەردى. ەرتەڭىنە ءبىزدى بولمەدى. كەشەگى كەلگەندەردىڭ ءبارىن قايتادان سول جەرگە جيناپ, كومپانيا, اناۋ-مىناۋ جايىندا ايتا كەلىپ, ەڭ سوڭىندا بۇل جەلىلىك ماركەتينگ تيانشي بولىپ شىقتى. زايا بولعان ءۇش كۇنىمدى ايتسايشى!؟ بۇل از دەگەندەي تاعى 160 مىڭ تەڭگەگە ءتيانشيدىڭ ونىمدەرىن ساتىپ الىپ, ونىمەن دە قويماي ارتىمىزدان ادام شاقىرادى ەكەنبىز. ايىنا 1 ملن تەڭگە الىپ ءجۇر دەپ, ءبىر جىگىتتى مىسالعا كەلتىردى. قانشا جىلدا جەتتى دەسەك, 4 جىلدا دەيدى. قانىم باسىما شاپتى. ء«ۇش كۇن ۋاقىتىمدى العانشا بىردەن ايتپايسىڭدار ما؟» دەسەم, ء«بىر كۇندە ايتىپ تاستاساق, ميىڭا سالماق ءتۇسىپ كەتەدى», دەپ قاراپ وتىر. «كەشەگى ايتقان ۋادەلەرىڭ قايدا؟» دەسەم, «وسى پاكەتتى ساتىپ الساڭ, ءبىز ساعان جارناما جاساۋدى ۇيرەتەمىز عوي», دەيدى تاعى دا ۇيالماستان. ءتىپتى وسىدان كەيىن بىردەن «جەلىلىك ماركەتينگ» دەپ باسىن اشىپ ايتىپ, سويلەسۋگە بارعان ءبىرىنشى كۇنى ءبارىن ءتۇسىندىرىپ تاستايتىنداردى جاقسى كورىپ كەتتىم. ناعىز الاياقتار وسىندا ەكەن. گۋگلعا جالاقىسى جوعارى دەپ حابارلاما قويىپ, حابارلاسقاندا «سۋريكوۆ كوشەسى 55/1-گە شاقىرسا», وندا ول – ءتيانشيدىڭ جەلىلىك ماركەتينگى. كومپانيانىڭ ءونىمى تۋرالى ەشنارسە ايتپايمىن. ويتكەنى بىلمەيمىن. بىراق ادامدى ءتىپتى الاياقتىقپەن شاقىرۋى – شەكتەن شىققاندىق», دەپ ءوز باسىنان وتكەن وقيعانى بۇگە-شىگەسىنە دەيىن ەرىنبەي جازىپتى.
بۇل جازبانىڭ ءبىزدى ويلانتقان تۇسى, وسى تەكتەس وقيعالار جازباعا پىكىر قالدىرعانداردىڭ كوپشىلىگىنە تاڭسىق ەمەس, تالايىنىڭ باسىنان وتكەن, اۋزى دا اقشاسى دا كۇيگەن. «جولاپ كەتسەڭ قىر سوڭىڭنان قالمايتىن, قادالعان جەرىنەن قان الماي قويمايتىن «سەتەۆيك» تۋىسقان مەن تانىستان قۇتىلۋدىڭ جالعىز جولى – ارالاسپاي قويۋ» دەگەن اقىل دا ءجۇر اراسىندا. «جاي ەدەن جۋاتىن جۇمىس ىزدەسەڭ دە جەلىلىك بيزنەستىڭ ەسىگىن قاعىپ تۇراسىڭ», دەيدى ەندى ءبىرى.
راسىندا, بۇگىندە ەكىنىڭ ءبىرى وسى بيزنەستىڭ جەتەگىندە ءجۇر. وكىنىشتىسى, ولاردىڭ اراسىندا جوعارى ءبىلىمدى ماماندار, تۇسىندىرگەندە نەبىر ءسوزدىڭ ءتۇبىن تۇسىرەتىن «دارىندىلارى» دا بار. سوزدەرىنە قۇلاق سالساڭ, جازىلمايتىن اۋرۋ, كەتىرمەيتىن كەسەلى جوق. وزدەرى دە سەنەدى, جۇرتتى دا سەندىرەدى.
ەگەر بۇل ونىمدەردىڭ بارلىعى كەرەمەت بولسا, وندا نەگە اۋرۋحانا تولى اۋرۋ-سىرقاۋ دەگەن ساۋالدى وزىڭىزگە قويىپ كورىڭىزشى. وسى جولداردى جازىپ وتىرعاندا دا قانداي جەلىلىك بيزنەس شىقسا, ءبىرىنشى بولىپ كىرىپ الاتىن «تاتەمنەن» جارناما توپەلەپ ءتۇسىپ جاتىر...