ەلىمىزدە قاي سالانىڭ دا دامۋىنا كەدەرگىسىن كەلتىرىپ كەلە جاتقان ەڭ ۇلكەن ماسەلە سىبايلاس جەمقورلىق ەكەنى انىق. بۇل «كەسەل» ءبىلىم بەرۋ سالاسىن دا ءبىراز بىلىققا باتىرعانى جاسىرىن ەمەس. وسى تۇرعىدان كەلگەندە مەملەكەت تاراپىنان سىبايلاس جەمقورلىقتىڭ تامىرىن قياتىن ءتۇرلى تەتىكتەر قولعا الىنىپ جاتىر. ماسەلەن, ءبىلىم سالاسىندا مەكتەپ ديرەكتورلارىن باسقا ءبىلىم ۇياسىنا باسشىلىققا اۋىستىرۋ تاجىريبەسى ەلىمىزدە كەيىنگى ءبىر-ەكى جىلدىڭ بەدەرىندە قارقىندى جۇزەگە اسىپ كەلەدى.
بۇل جوبانىڭ كوزدەگەن ماقساتى – ديرەكتورلىق قىزمەتتە كوپ جىل وتىرعان مەكتەپتىڭ ءبىرىنشى باسشىلارىن سول لاۋازىم بويىنشا باسقا ءبىلىم مەكەمەسىنە جىبەرۋ, ءسويتىپ سول ارقىلى ءبىلىم سالاسىندا جەمقورلىقتىڭ تامىر جايۋىنا توسقاۋىل قويۋ. ويتكەنى جاسىراتىنى جوق, ەلىمىزدە پاراقورلىق جايلاعان ەڭ كوپ سالانىڭ ىشىندە وسى ءبىلىم سالاسى اتالاتىن. ءبىلىم بەرۋمەن قاتار ۇرپاق تاربيەسىنە جاۋاپتى سالانى جەمقورلىق بىلىعىنا باتىرماۋدىڭ امال-ايلاسى رەتىندە وسى روتاتسيالاۋ ءىس-شاراسى ەنگىزىلدى.
وسى ورايدا ءبىز شىمكەنت قالالىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ باسشىسى جانات تاجيەۆادان ديرەكتورلاردى ءبىر-بىرىمەن الماستىرۋ ءىسىنىڭ قالاي اتقارىلىپ جاتقانى جانە ناتيجەسى جونىندە سۇراپ بىلگەن ەدىك. ونىڭ ايتۋىنشا, مەگاپوليستىڭ ءبىلىم باسقارماسى اعارتۋ سالاسىنا جاۋاپتى مينيسترلىكتىڭ روتاتسيالاۋعا قاتىستى بەكىتكەن جوسپارىن ورىنداۋدا ۇلكەن ناتيجە كورسەتكەن. مۇنداي باستامانىڭ ەلىمىزدە قولعا الىنعانى قۇپتارلىق ءىس بولعانىن ايتادى. سەبەبى ءبىر مەكەمەنى ۇزاق جىل باسقارۋ تامىر-تانىستىقتىڭ جايلاۋىنا, جەمقورلىقتىڭ بەلەڭ الۋىنا اكەلەتىنى انىق. وسى رەتتە شىمكەنتتەگى كەيبىر ءبىلىم ۇيالارىندا 20 جىلدان اسا ۋاقىت ءبىر ورنىندا تاپجىلماي وتىرعان ديرەكتورلار بولعان. سوندىقتان دا باسقارما باسشىسى روتاتسيالاۋ شاراسىنىڭ ەنگىزىلۋىن تولىقتاي قولدايتىنىن جەتكىزدى. ونىڭ پىكىرىنشە مەكتەپ ديرەكتورى ءبىلىم ۇياسىن باسقارۋدا ۇزاق وتىرىپ قالسا, ءتۇبى پەندەلىككە سالىنىپ, جەمقورلىق قىلمىسىنىڭ تۋىنداۋىنا جول بەرىپ قويۋى مۇمكىن.
ء«بىلىم جانە عىلىم ءمينيسترىنىڭ 2021 جىلعى 11 قاراشاداعى «مەملەكەتتىك ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ ءبىرىنشى باسشىلارىن روتاتسيالاۋدى جۇرگىزۋ قاعيدالارىن بەكىتۋ تۋرالى» №559 بۇيرىعىنىڭ تالاپتارىنا سايكەس شىمكەنت قالاسىنىڭ ءبىلىم باسقارماسى 2022 جىلى 50 مەكتەپكە دەيىنگى 50 ۇيىم جەتەكشىسىن جانە 68 مەكتەپ ديرەكتورىن, بارلىعىن قوسقاندا ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىندەگى 118 باسشىنى روتاتسيالادى. باسشى ۇزاق جىلدار بويى ءبىر ءبىلىم بەرۋ ۇيىمىن باسقارسا, بۇل ادامدى سەلقوستىققا, جالقاۋلىققا ۇشىراتادى. سونىڭ كەسىرىنەن جۇمىستىڭ قارقىنى تومەندەيدى, بالالاردى وقىتۋدا ىزدەنىمپازدىق ازايادى, مەتوديكالىق جاڭا تاسىلدەر قولدانىلمايدى. كەرىسىنشە, باسشىلىق ەتەتىن ۇيىمنىڭ اۋىسۋى وزگەرىستەردى ەنگىزۋگە جانە باسشىنىڭ جۇمىستاعى تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ماسەلەن, ديرەكتور ءبىر ءبىلىم بەرۋ ۇيىمىندا 7 جىلدان اسا ۋاقىت جۇمىس ىستەسە, وندا ول مىندەتتى تۇردە روتاتسيالانۋعا جاتادى. وسىلايشا, مەكتەپ باسشىسىنىڭ جەتەكشىلىك ەتۋ مەرزىمى 7 جىلدان اسپاۋعا ءتيىس. اشىقتىق پەن مولدىرلىكتى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن روتاتسيالاۋ تۋرالى ماسەلەنى قاراۋ ءبىلىم باسقارماسى جانىنداعى كوميسسياعا جۇكتەلگەن. روتاتسيالاۋ جۇيەسىنىڭ ءتيىمدى جۇمىس ىستەۋى جانە تۇتاستاي العاندا بۇل قاعيدالاردىڭ جەرگىلىكتى جەرلەردە دۇرىس ىسكە اسىرىلۋى ءۇشىن مينيسترلىك تاراپىنان مونيتورينگ جۇرگىزىلەدى», دەدى ج.تاجيەۆا.
روتاتسيالاۋ تۋرالى باستامانى ءبىرىنشى قولداپ, ديرەكتورلىق قىزمەتىن باسقا مەكتەپتە جالعاستىرۋعا نيەت بىلدىرگەن العاشقىلاردىڭ ءبىرى ەرجان تولەنديەۆ وسى قادامى ارقىلى ءوزىن جاڭا ورتادا, جاڭا ۇجىمدا قايتا سىناپ كورگىسى كەلگەنىن ايتتى. بۇگىندە قالاداعى №88 ورتا مەكتەپتى باسقاراتىن ول بۇعان دەيىن 2010-2022 جىلدار ارالىعىندا ىرگەتاسى العاش قالانعان تۇستان باستاپ №86 ورتا ءبىلىم بەرۋ ۇيىمىندا ديرەكتور بولىپ كەلدى. ۇستازدى كەيدە ءبىلىم سالاسىنداعى جەمقورلىققا بايلانىستى باسى داۋعا ىلىگىپ قالاتىن جايتتار قاتتى وكىندىرەدى. سوندىقتان مۇنداي يگى ءىس الداعى ۋاقىتتا سىبايلاس جەمقورلىقتىڭ جولىن بوگەپ, پەداگوگتەردى قوعام الدىندا ءجۇزىن تومەن سالدىرماس دەگەن سەنىمدە. ماماننىڭ پىكىرىنشە, تسيفرلىق تەحنولوگيا داۋىرلەپ تۇرعان زاماندا ءبىلىم سالاسىندا پاراقورلىق دەرەكتەرى كۇرت ازايعان. وعان ءبىرىنشى كەزەكتە پەداگوگتەر ءبىلىمىن باعالاۋدا, جۇمىسقا قابىلداۋدا باسقا دا شارالارعا ادامنىڭ قاتىسۋىن ازايتىپ, كوبىرەك ەلەكتروندى تەحنولوگياعا ارقا سۇيەۋ سەپتىگىن تيگىزىپ وتىر. بۇل رەتتە مەكتەپ ديرەكتورلارىن روتاتسيالاۋ دا وسىعان ۇقساس تاسىلدەردىڭ بىرىنە جاتادى. مەكتەپ باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, ادىلەتتى قازاقستاندى قۇرۋ – ۇزاق ۇدەرىس. قوعامدى ىزگى, مەيىرىمدى, ادىلەتتى ەتۋ ءۇشىن الدىمەن جاس ۇرپاقتىڭ تاربيەسىنەن باستاعان ءلازىم. اسىرەسە مەكتەپ جاسىنداعى بالالاردىڭ بويىندا كىتاپ وقۋعا دەگەن قۇمارلىقتى وياتۋ كەرەك. مۇنداي رۋحاني تاربيەلىك ىسپەن اينالىساتىن – نەگىزىنەن اتا-انا. الايدا ولاردىڭ تاربيە ماسەلەسىندە كوپ ولقىلىق جىبەرىپ جاتقانىن ايتادى پەداگوگ.
ءوز كەزەگىندە شىمكەنتتەگى ادالدىق الاڭى جوبالىق كەڭسەسىنىڭ باسشىسى بيجان سادىبەكوۆ ءۇشىنشى مەگاپوليستە وسى كۇنگە دەيىن بارلىق مەكتەپتىڭ توقسان پايىزعا جۋىق ديرەكتورلارى ءبىر-بىرىمەن كرەسلولارىن الماستىرىپ ۇلگەرگەنىن باياندادى. بۇل جۇيە ءبىلىم بەرۋ ۇيىمىندا ديرەكتوردىڭ ءوز اينالاسىنا تامىر-تانىس, تۋىستارىن جيناپ الۋ, پاراقورلىقتى, زاڭسىز اقشا جيناۋدى جۇيەلى تارتىپكە اينالدىرۋ سەكىلدى قىلمىستاردى بولدىرماۋ تۇرعىسىنان ۇتىمدى شەشىم بولدى. دەگەنمەن روتاتسيالاۋ تۋرالى ەرەجەنىڭ پىسپەگەن, شيكى تۇستارى بار ەكەنىن دە جاسىرمادى.
«ماسەلەن, مەنىڭ جەكە كوزقاراسىم بويىنشا, بۇرىنعى مەكتەپ ديرەكتورىنىڭ ورنىنا ءالسىز, جۇمىس تاجىريبەسى ازداۋ, ءبىلىم ۇياسىنىڭ كەمشىلىكتەرى مەن ارتىقشىلىقتارىن جەتە بىلمەگەن باسشى كەلىپ قالسا, مەكتەپتىڭ جۇمىسىن قوجىراتىپ الۋى مۇمكىن. سونىمەن بىرگە ونىڭ ەڭبەك كودەكسىنە سايكەس كەلمەيتىن تۇستارىنىڭ دا بار ەكەنىن بايقادىق», دەدى ب.سادىبەكوۆ.
شىمكەنت