بيىل 3 ناۋرىزدان باستاپ ەلىمىزدە جەكە تۇلعا بانكروت بولۋعا ءوتىنىش بەرە الادى. ازاماتتار «جەكە تۇلعانىڭ بانكروتتىعىن» قولدانۋ ءۇشىن ءۇش ءتۇرلى نۇسقانىڭ ءبىرىن تاڭداي الادى – سوتتان تىس بانكروتتىق, سوت بانكروتتىعى جانە تولەم قابىلەتىن قالپىنا كەلتىرۋ. 2022 جىلعى 22 جەلتوقساندا مەملەكەت باسشىسى «قازاقستان رەسپۋبليكاسى ازاماتتارىنىڭ تولەم قابىلەتتىلىگىن قالپىنا كەلتىرۋ جانە بانكروتتىعى تۋرالى» زاڭعا (بانكروتتىق تۋرالى زاڭ) قول قويدى. بىراق ول رەسمي جاريالانعاننان كەيىن 60 كۇن وتكەن سوڭ ارەكەت ەتە باستايدى.
سوتتان تىس بانكروتتىق
ەگەر بانك, ميكروقارجى ۇيىمى, كوللەكتورلىق اگەنتتىكتەر الدىنداعى بەرەشەگى 1 600 اەك-تەن اسپاسا (5 ملن 520 مىڭ تەڭگە), جەكە تۇلعا سوتتان تىس بانكروتتىقتى پايدالانا الادى. بۇل ءۇشىن قارىز الۋشى مىنا تالاپتاردى ساقتاۋعا ءتيىس:
– اتىنا تىركەلگەن, ورتاق مەنشىكتەگى م ۇلىك بولماۋى كەرەك;
– ءوتىنىش بەرىلگەن كۇنى, قاتارىنان 12 اي ىشىندە ول كرەديتورلار مەن كوللەكتورلاردىڭ الدىنداعى مىندەتتەمەلەرى بويىنشا تولەم جاساماعان بولۋعا ءتيىس;
– مەرزىمى وتكەن بەرەشەك تۋىنداعان ۋاقىتتان باستاپ 18 ايدان اسپايتىن مەرزىمدە بورىشكەرگە قاتىستى كرەديتتىك شارت بويىنشا ورىندالماعان مىندەتتەمەلەردى رەتتەۋ نەمەسە ءوندىرىپ الۋ جونىندەگى راسىمدەر جۇرگىزىلگەن بولۋعا ءتيىس.
ءوتىنىشتى قالاي بەرەدى؟
سوتتان تىس بانكروتتىققا ءوتىنىشتى جەكە تۇلعالار 2023 جىلعى 3 ناۋرىزدان باستاپ egov پورتالى ارقىلى بەرە الادى.
وتىنىشكە كرەديتورلاردىڭ اتاۋىن, بەرەشەك سوماسىن, ورنالاسقان جەرىن كورسەتە وتىرىپ كرەديتورلاردىڭ ءتىزىمى; بورىشكەردىڭ بانكتىك قارىز شارتى جانە (نەمەسە) ميكروكرەديت بەرۋ تۋرالى شارت بويىنشا بەرەشەكتى رەتتەۋ جانە (نەمەسە) ءوندىرىپ الۋ شارالارىن قابىلداعانىن راستايتىن قۇجاتتىڭ كوشىرمەسى قوسا بەرىلەدى.
سوت بانكروتتىعى
بۇل ءراسىمدى قارىزى 1 600 اەك-تەن (5 ملن 520 مىڭ تەڭگە) اساتىن ازاماتتار قولدانادى (كرەديتور الدىنداعى بورىشتىڭ بارلىق ءتۇرى بويىنشا). سوت ارقىلى بانكروتتىقتى تاڭداعان بورىشكەرگە تيەسىلى مۇلىك ساۋدا-ساتتىق كەزەڭىندە ساتىلادى. ەگەر بورىشكەردىڭ جالعىز باسپاناسى كەپىل نىساناسى بولىپ سانالسا, وندا كرەديتور ونى الىپ قويا الادى. وتەلمەگەن سومانىڭ قالعانى ەسەپتەن شىعارىلادى, ياعني جويىلادى. بۇل رەتتە م ۇلىكتى نەمەسە ول جايلى اقپاراتتى جاسىرۋ, جالعان اقپارات ۇسىنۋ تىركەلمەۋگە ءتيىس.
ءوتىنىشتى قالاي بەرەدى؟
ازاماتتار ءوتىنىشتى 2023 جىلدىڭ ناۋرىز ايىندا تۇرعىلىقتى جەرى بويىنشا سوت ورگانىنا بەرەدى.
بانكروتتىقتى وتكىزۋ مەرزىمى – 6 اي, ونى تاعى 6 ايعا ۇزارتۋ مۇمكىندىگى بار. وتىنىشكە:
– بەرەشەك سوماسى مەن ولاردىڭ تۋىنداعان كۇنى;
– تۇرعىلىقتى جەرىنىڭ نەمەسە ورنالاسقان جەرىنىڭ مەكەنجايى;
–كەيىن حابارلاۋ ءۇشىن ەلەكتروندىق مەكەنجايلارى جانە بايلانىس تەلەفونداردىڭ نومىرلەرى;
– بارلىق كرەديتورلار مەن دەبيتورلاردىڭ تىزبەسى;
– بانكروت دەپ تانۋ تۋرالى وتىنىشپەن جۇگىنۋدەن التى اي بۇرىن جاسالعان باعالاۋ تۋرالى ەسەپتى (ول بولعان كەزدە) قوسا بەرۋ ارقىلى بورىشكەر مۇلكىنىڭ تىزىمدەمەسى;
–بورىشكەردىڭ بانكتىك قارىز شارتى جانە (نەمەسە) ميكروكرەديت بەرۋ تۋرالى شارت بويىنشا بەرەشەكتى رەتتەۋ شارالارىن قابىلداعانىن راستايتىن قۇجاتتىڭ كوشىرمەسى قوسا بەرىلەدى.
سالدار
– سوتتان تىس جانە سوت بانكروتتىعىن قابىلداعان ازاماتتار 5 جىل بويى نەسيە قارىزىن جانە ميكرونەسيە راسىمدەي المايدى.
– تەك 7 جىل وتكەننەن كەيىن عانا قايتا بانكروت بولۋعا ءوتىنىش بەرۋگە قۇقىلى.
– بانكروت بولعان ازاماتتىڭ قارجىلىق حال-احۋالىنا 3 جىل بويى ارنايى مونيتورينگ جاسالادى.
تولەم قابىلەتىن قالپىنا كەلتىرۋ
بۇل ءراسىمدى قولدانۋشىلار تولىق بانكروت بولمايدى. جەكە تۇلعا قارجى ۇيىمى الدىنداعى بەرەشەگىن بەس جىل مەرزىمگە ءبولىپ تولەپ, تولەم قابىلەتىن قالپىنا كەلتىرە الادى. ۇدەرىس سوت ارقىلى جۇزەگە اسادى.
تولەم قابىلەتتىلىگىن قالپىنا كەلتىرۋگە ءوتىنىش بەرۋدى جوسپارلاپ وتىرعان بورىشكەر ءۇشىن جالعىز عانا شارت بار – بورىش مولشەرى قارىز الۋشىعا تيەسىلى م ۇلىكتىڭ قۇنىنان اسپاۋى كەرەك.
قالپىنا كەلتىرۋ جوسپارى قارجى باسقارۋشىسىمەن بىرلەسىپ ازىرلەنەدى جانە سوتتا بەكىتىلەدى.
قالپىنا كەلتىرۋ شارالارى:
– م ۇلىكتىڭ ءبىر بولىگىن ساتۋدى;
– م ۇلىكتى جالعا بەرۋدى;
– جاڭا ءۇي ساتىپ الۋ ارقىلى تۇرعىن ءۇيدى ساتۋدى;
– قۇنى تومەن تۇرعىن ۇيگە ايىرباستاۋدى جانە باسقانى قامتيدى.
ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا, بۇل ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەرگە اسا ۇناي قوياتىن ۇدەرىس ەمەس. سوندىقتان زاڭ قالاي قابىلدانسا, سولاي جۇمىس ىستەپ كەتە قويارىنا كۇمان بار.
«بۇل زاڭنىڭ قابىلدانۋىن ۇزاق كۇتتىك. بانك ءلوببيى مۇنداي زاڭنىڭ پايدا بولماۋى ءۇشىن كوپ كۇش سالدى. ءتىپتى قاڭتاردا پرەزيدەنت ايتقان كەزدىڭ وزىندە قابىلدانا قويارىنا كۇماندانعاندار كوپ بولدى. بىراق مەملەكەت باسشىسى بۇل زاڭ تۋرالى بىرنەشە رەت ايتتى جانە سولاي ۇدايى تاپسىرما بەرۋدىڭ تىكەلەي اسەرى بولدى دەپ ويلايمىز. ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەردەگى كەيبىر ارىپتەستەرىمىز زاڭ 2023 جىلدىڭ سوڭىندا قابىلدانادى, سوعان وراي بانكيرلەر زاڭ جوباسىنا ءبىراز وزگەرىستەر ەنگىزىپ, بانكروتتىق پروتسەدۋراسىنا ءوتىنىش بەرەتىن تۇلعالاردىڭ قارسى مىندەتتەمەلەرىن كۇشەيتىپ ۇلگەرەدى دەپ ۇمىتتەندى. ءبىز بانك ءلوببيى قانشا كۇش سالعانىمەن, زاڭ قابىلداۋ پروتسەسىنىڭ جولىن كەسە الماعانىنا قۋانىشتىمىز. دەگەنمەن, بۇل زاڭ ءاۋ باستا كوزدەلگەندەي جۇمىس ىستەيدى دەگەندى بىلدىرمەيدى. بانكتەردە مىقتى زاڭگەرلەر بار جانە ولار قۇقىق قولدانۋ تاجىريبەسى باستاپقى يدەيادان وزگەشە بولۋى ءۇشىن بارلىعىن جاسايدى, ويتكەنى زاڭدا ءبىز ءالى بىلمەيتىن كولەڭكەلى تۇستار بولۋى مۇمكىن», دەپ پىكىر بىلدىرەدى تەلەگرامداعى RiskTakers KZ ارناسى.