اۋىز سۋسىز اۋىل ازايىپ كەلەدى

– وبلىستاعى 176 اۋىلدا تازا سۋ جوق. بيىل 37 ەلدى مەكەنگە تازا سۋ بەرىلەدى. باسقا اۋىلداردى كوپ سوزباي سۋمەن قام­تۋ قاجەت. كەيىنگى جىلدارى بالقاش كولى كۇرت تارتىلىپ بارادى. ەلىمىزدىڭ ورتالىعىن سۋمەن قامتاماسىز ەتەتىن ساتباەۆ كانالىنىڭ تەحنيكالىق جاعدايى ءماز ەمەس. بىلىكتى ماماندارمەن بىرلەسىپ, وسى ەكى ماسەلەنى مۇقيات زەرتتەۋدى تاپسىرامىن, – دەگەن-ءدى ەل پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ قاراعاندى وبلىسىنا ساپارىندا.

وبلىس حالقىن ساپالى اۋىز سۋمەن جانە سۋ بۇرۋمەن تۇراق­تى قام­تاماسىز ەتۋ ماقساتىندا بيىل «قۋات­­تى وڭىرلەر – ەل دامۋىنىڭ دراي­ۆەرى» ۇلتتىق جوباسىمەن 27 جوبانى ىسكە اسى­رۋعا 13 132 740 تەڭگە ءبولىن­دى. بۇل بىل­تىرمەن سالىستىرعاندا بيۋدجەتتىك ينۆەستيتسيالار كولەمىنىڭ 15,9 پايىزعا ۇلعايعانىن كورسەتەدى. وسى قاراجاتقا 234 شاقىرىمنان اسا سۋ قۇبىرى مەن كارىز جەلىلەرىن سالۋ, رەكونسترۋكتسيالاۋ جوسپارلانعان ەكەن. ونىڭ 104 شاقىرىمى قالالارعا, 129 شاقىرىمنان استامى اۋىلدارعا تيەسىلى.

سۋ قۇبىرىنىڭ جاڭعىرۋى جۇرت­شى­لىقتى ساپالى اۋىز سۋمەن تولىق قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرە­دى. مىسالى, وسىنداي ىلكىمدى جوبالار­ ارقىلى 8 قالادا حالىقتىڭ ورتالىقتان­دىرىلعان اۋىز سۋمەن قامتىلۋى 92,2 پايىزدى كورسەتەدى. بۇل دەگەنىمىز – وبلىستىڭ 891 505 مىڭ تۇرعىنى. جىل سوڭىندا بۇل كورسەتكىش 98,5 پايىزعا جەتەدى دەيدى رەسمي دەرەكتەر.

مەملەكەت باسشىسىنىڭ اۋىز سۋمەن 100 پايىز قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى تاپسىرماسىن ورىنداۋ ءۇشىن بيىل قالالىق سۋمەن جابدىقتاۋ جۇيەلەرىن دامىتۋعا 7 667 428 تەڭگە ءبولىندى. بۇل قاراجاتقا 104,5 شاقىرىم سۋ قۇبىرى مەن كارىز جەلىلەرىن سالۋ جانە رەكونسترۋكتسيالاۋ كوزدەلگەن.

اۋىلدا تۇراتىن اعايىننىڭ وسى كۇنى 91,4 پايىزى ورتالىقتاندىرىلعان جۇيەدەن سۋ ءىشىپ وتىر. بۇل – 208 120 ادامى بار 349 اۋىل.

ورتالىقتاندىرىلعان سۋ جۇيەسى جوق اۋىلدىڭ 81-ىندە جەراستى سۋ قورى ناقتىلانعان. ياعني سۋ جەلىسىن تارتۋعا نەگىز بار.

بيىل ەلدى مەكەندەردى سۋمەن جاب­دىقتاۋعا 5 465 312 تەڭگە قاراس­تىرىلعان. اتالعان قاراجاتقا 129,6 شاقىرىم سۋ جانە كارىز جەلىسى تارتىلدى. سونىمەن, جىل سوڭىندا تازا سۋ تۇتىناتىن اۋىل ادامدارىنىڭ ۇلەسى 92,4 پايىزعا جەتەدى.

قاراعاندى وبلىسىنداعى ءىرى جوبا­لاردىڭ ءبىرى – جارلى-قارقارالى سۋ قۇبىرى. بۇل سۋ قۇبىرىنىڭ قۇرىلىسى 38,2 شاقىرىمعا سوزىلسا, ونىڭ 21 شاقىرىمىنا قۇبىر توسەلىپ, جەلى تارتىلدى. بۇقار جىراۋ اۋدانى قاراجار اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ اسىل اۋىلىنداعى اۋىز سۋدى شەشۋ ءۇشىن ينجەنەرلىك جەلىلەر دايىندالىپ, ىسكە قوسۋ-جوندەۋ جۇمىستارى باستالدى. سونداي-اق شەت اۋدانىنىڭ بۇرما اۋىلىندا دا سۋ قۇبىرىنىڭ 90 پايىزى توزعانىن تالداۋلار انىقتاعان. سول تالداۋ-زەرتتەۋ ارقىلى 24 شاقىرىمعا جۋىق سۋ قۇبىرىنىڭ 20 شاقىرىمى اۋىستىرىلدى. اۋىلعا سۋ الداعى جىلى كەلەدى. بۇل قۇرىلىستىڭ مارەگە جەتۋىنە از قالدى. سونىڭ ناتيجەسىندە 1 300 ادام اۋىز سۋدان كەمدىك كورمەيدى.

دەرەكتەرگە جۇگىنسەك, 90-جىلدارى وبلىستاعى اۋىلدىڭ كوبى ورتالىق­تاندىرىلعان اۋىز سۋسىز ەدى. وتكەن عاسىردىڭ 50-60-جىلدارى سالىنعان سۋ جۇيەسى دە توزىپ تۇرعان-دى. بۇل كۇندە مۇنىڭ ءبارى بىرقاتار مەملەكەتتىك باعدارلاما ارقىلى شەشىمىن تاپ­تى. مىسالى, 1992 جىلى وبلىستاعى اۋىل­داردىڭ ورتالىقتاندىرىلعان سۋى بارى تەك 32 پايىزدىڭ شاماسىندا بولسا, بۇگىندە ول ۇلەس 92 پايىزدان اسادى.

وسى ورايدا شالعاي اۋىلداردىڭ اۋزىن تۇششى سۋعا جەتكىزگەن «اۋىز سۋ», «اقبۇلاق», «نۇرلى جەر», «وڭىرلەردى دامىتۋ» باعدارلامالارى ەكەنىن اتاپ وتكەن ابزال.

ال الداعى ۋاقىتتا, دالىرەك ايتقاندا, 2023-2025 جىلدارى جۇزەگە اسۋعا ءتيىس 19 جوبا يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ مينيسترلىگىنە ۇسىنىلعان. ونىڭ قۇنى – 6,3 ملرد تەڭگە. سونىمەن, 2025 جىلدارى وبلىس تۇرعىندارىن 100 پايىز سۋمەن قامتۋ جوسپارلانىپ وتىر.

قاراعاندى وبلىسى