وڭىرارالىق ىقپالداستىق – ەۋرازيالىق ينتەگراتسيانىڭ العا جىلجىتۋشى ءبىر تەتىگى. سەبەبى, شەكارالىق وبلىستاردىڭ ءوزارا ارىپتەستىك ورناتۋى, سونىڭ اياسىندا كاسىپكەرلىكتىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىنىڭ ارتۋى – ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداققا مۇشە ەلدەر ەكونوميكالارىنىڭ دامۋىنا مۇمكىندىك.
كەشە قازاقستان پرەزيدەنتى جانىنداعى ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتى ۇيىمداستىرعان بريفينگكە قاتىسقان باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى نۇرلان نوعاەۆتىڭ ايتقاندارى, مىنە, وسىعان سايدى.
بريفينگتە ءسوز العان نۇرلان اسقار ۇلى: «كەشە ءۇش مەملەكەتتىڭ پرەزيدەنتتەرى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق تۋرالى شارتقا قول قويدى. بۇل – ءبىزدىڭ ەلىمىز ءۇشىن, قالعان ەكى مەملەكەت ءۇشىن دە ءوزىنىڭ وڭ ىقپالىن تيگىزەتىن تاريحي وقيعا. اتالعان باستاما وسىدان 20 جىل بۇرىن كوتەرىلگەنىن تاعى دا ايتا كەتۋ كەرەك. سول جىلى م.ۆ.لومونوسوۆ اتىنداعى ماسكەۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىندە ەلباسى ەۋرازيالىق ينتەگراتسيا يدەياسىن كوتەرگەن بولاتىن. بۇل پرەزيدەنتتىڭ وسىدان 20 جىل بۇرىن-اق وسى باستامانىڭ ءوڭىر ءۇشىن ماڭىزدىلىعىن الدىن الا بولجاعاندىعىن بايقاتادى. كەشە ءبىز سونىڭ ناتيجەسىنە كوز جەتكىزدىك», دەدى.
ن.نوعاەۆ ءوز سوزىندە قازاقستان مەن رەسەي پرەزيدەنتتەرىنىڭ ەكىجاقتى كەزدەسۋىندە ۆ.پۋتين ءبىزدىڭ ەلباسىنا قاراتا: «بۇل ءسىزدىڭ ءوزىڭىز جۇرگىزىپ وتىرعان ساياساتىڭىزداعى جەتكەن جەتىستىكتەرىڭىزدىڭ بىرەگەيى», دەپ باعا بەرگەنىنە توقتالا كەلە, ەۋرازيالىق ينتەگراتسيا اياسىندا اتقارىلعان جۇمىستار جايىندا ءوزىنىڭ ويىن جەتكىزدى. «پرەزيدەنتتىڭ تاپسىرماسىمەن كوپ شارا قابىلداندى. ماسەلەن, 1994 جىلى نەگىزى قالانعان باستاما كەزەڭ-كەزەڭمەن جۇزەگە اسىرىلىپ, ءبىزدىڭ كاسىپكەرلەردىڭ باسەكەلەستىككە توتەپ بەرۋى ءۇشىن ءتيىمدى جاعدايلار جاساپ, قاجەتتى ورتا قالىپتاستى. سونىڭ ارقاسىندا ءبىزدىڭ بيزنەسمەندەردىڭ, ىسكەر ازاماتتاردىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگى ارتىپ, ال كاسىپورىندار وزدەرىنىڭ تاۋارلارىن سىرتقا شىعاراتىنداي مۇمكىندىك السا, بۇل ءۇردىس بۇگىن دە ءوزىنىڭ جالعاسىن تاۋىپ كەلەدى», دەدى ول بۇل ورايداعى سوزىندە.
سونداي-اق, باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن ۇكىمەت بيزنەستى قولداۋ باعىتىندا بىرقاتار باعدارلامالاردى قولعا العانىنا توقتالدى. ول بۇل رەتتە «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسى, ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ, جۇمىسسىزدىقتى ازايتۋ ءجونىندەگى باسقا دا مەملەكەتتىك باعدارلامالار اكىمشىلىك كەدەرگىلەردى الىپ تاستاي وتىرىپ, جالپى بيزنەستىڭ دامۋىنا اسەرىن تيگىزۋدى كوزدەيتىنىن, الداعى ۋاقىتتا مۇنداي ۇدەرىس جالعاسىن تابا بەرەتىنىن اتاپ ءوتتى. «بۇل ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق اياسىندا پايدا بولاتىن كەز كەلگەن كەدەرگىلەرگە قارسى تۇرۋعا, سول ارقىلى باسەكەلەستىككە توتەپ بەرۋگە سەپتىگىن تيگىزەدى دەپ ويلايمىن», دەدى ول.
ارينە, باتىس قازاقستان وبلىسى – ەلىمىزدىڭ باتىس قاقپاسى. ول رەسەيدىڭ بەس وبلىسىمەن – استراحان, ساراتوۆ, ۆولگوگراد, سامارا, ورىنبور وبلىستارىمەن شەكتەسەدى. بۇل وبلىس ىشكى جالپى ءونىم كولەمىنىڭ كورسەتكىشى بويىنشا, اتىراۋ جانە ماڭعىستاۋ وبلىستارىنان كەيىنگى 3-ءشى ورىن الادى ەكەن. ال جالپى ايماقتىق ءونىم 2013 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا, 1 ترلن. 800 ملرد. تەڭگەنى قۇراسا, بۇل – جالپى جان باسىنا شاققاندا ءار ادامعا 3 ملن. تەڭگەدەن كەلەدى دەگەن ءسوز. سونداي-اق, وبلىستا ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق باعدارلاما اياسىندا 26 جوبا ىسكە اسىرىلا باستاعان. ولاردىڭ جالپى قۇنى – 287 ملرد. تەڭگە. وبلىستا 526 ءىرى ءوندىرىس كاسىپورنى جانە اۋىل شارۋاشىلىعى بويىنشا 246 مەكەمە, كوپتەگەن شاعىن جانە ورتا بيزنەس سۋبەكتىسى جۇمىس ىستەيدى. «وسىنىڭ بارلىعى ەلباسىنىڭ مەملەكەتىمىزدى, ونىڭ ىشىندە باتىس قازاقستان وبلىسى ەكونوميكاسىن دامىتۋ جونىندەگى تاپسىرماسىنا سايكەس جۇزەگە اسىرىلۋدا. دەمەك, ءبىز قولعا الاتىن باستاما-جوبالار ءوڭىرىمىزدىڭ الەۋمەتتىك الەۋەتىن, تۇرمىس جاعدايىن كوتەرۋگە باعىتتالاتىن بولادى», دەدى بۇل تۋراسىندا وبلىس باسشىسى.
بريفينگ بارىسىندا ن.نوعاەۆ, سونداي-اق, جاقىندا باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ رەسمي دەلەگاتسيا وكىلدەرى كورشىلەس بەس وبلىسقا ساپارمەن بارىپ قايتقانىن, ساپار بارىسىندا ەكونوميكالىق, الەۋمەتتىك, ءبىلىم-عىلىم, سپورت, گۋمانيتارلىق, جالپى قوعامداعى بارلىق سالالار بويىنشا ءوزارا ىقپالداستىقتى ارتتىرۋ, جانداندىرۋ ماسەلەلەرى تالقىلانعانىن, بۇل بويىنشا ەكىجاقتى كەلىسىمدەرگە قول قويىلعانىن جەتكىزدى.
ءلايلا ەدىلقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان».