قىلىشىنان قان تامعان سولاقاي ساياسات قۇرباندارىنىڭ ءبىرى, حالقىمىزدىڭ ءبىرتۋار ۇلدارى, باتىر باۋىرجان مومىش ۇلى, اقىن ءابدىلدا تاجىباەۆ, ادەبيەتتىڭ اتاسى قاجىم جۇماليەۆتەرگە ءىلىم ۇيرەتكەن ۇستاز, وڭتۇستىكتىڭ تۋماسى سەيىلبەك ۇسەنوۆ ەكەنىن بىرەۋ بىلسە, بىرەۋ بىلمەس. وكىنىشكە قاراي, وتكەن عاسىردىڭ 20-30-جىلدارىندا ەلىمىزدىڭ حالىق اعارتۋ, مادەنيەت سالاسى عانا ەمەس, قوعامدىق-ساياسي ومىرىندە جاۋاپتى قىزمەتتەر اتقارعان ارىستاي ۇلدىڭ بۇگىندە, ءتىپتى, قابىرىنىڭ قايدا قالعانى بەيمالىم. كوڭىلگە مەدەۋ بولاتىنى – جازىقسىز جاپا شەككەن ازاماتتىڭ سوڭىندا قالعان جالعىز ۇلىنىڭ تابىلىپ وتىرعانى.
بۇل دا بولسا سەيىلبەك ۇسەنوۆتى «مەنىڭ العاشقى ۇستازىم» دەپ باتىر باۋكەڭنىڭ اڭگىمەسىنە ارقاۋ ەتۋىنىڭ ارقاسى.
سەيىلبەك ۇسەنوۆتىڭ نەمەرە ءىنىسى, تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى سەيدەحان الىبەك:
– «وتە رەڭدى, سابىرلى, ساۋاتتى كىسى ەدى. بىزگە ول كىسى تاريحتان ساباق بەردى, تاريحتىڭ كوپتەگەن تەرميندەرىن, داۋىرلەردى قازاقشالاپ ايتاتىن», دەپ, باۋكەڭ سول ۇستازى جونىندە تەبىرەنە جازىپ كەتكەن, – دەيدى.
عالىم سەيدەحان الىبەك اتالاس اعايىنى سەيىلبەك ۇسەنوۆ جايلى دەرەكتەردى تابۋ ءۇشىن الماتى, شىمكەنت, تاشكەنت, تاراز قالالارىنىڭ مۇراعاتتارىن كوپ اقتارىپتى. «سەيىلبەك ۇسەنوۆ 23 جاسىندا بۇگىندە وزبەكستانعا ءوتىپ كەتكەن بوستاندىق اۋدانىندا حاتشى بولعان. ودان كەيىنگى جۇمىسى وسى وڭتۇستىكتەگى, سول كەزدەگى سىرداريا وكرۋگتىك كوميتەتىندە حاتشىلىق قىزمەت اتقارعان. مۇنان كەيىنگى قادامى جۋرناليستيكا سالاسىندا جالعاسقان. 1934-1937 جىلدار ارالىعىندا «سوتسيالدى قازاقستان», «قاراعاندى پرولەتارى», «لەنين تۋى» گازەتتەرىندە قىزمەتتەر اتقارعان. ءباسپاسوز سالاسىندا جۇمىس ىستەگەن سەيىلبەك جۇرگەنوۆپەن, سول سياقتى ءىلياس جانسۇگىروۆپەن, ساكەن سەيفۋللينمەن قىزمەتتەس بولىپ, بىرگە ءجۇرىپ, تانىستىق قاتىناستارى بولعان. نەبارى 33 جاسىندا «حالىق جاۋى» دەپ قۋعىندالۋىنىڭ ءبىر سەبەبى سوندا جاتسا كەرەك.
اكەسىن ۇستاپ اكەتكەندە ۇلى ءسالىم ۇسەنوۆ 4 جاستا ەكەن. بۇگىندە رەسەيدىڭ ورىنبور وبلىسىندا عۇمىر كەشىپ جاتقان قاريانىڭ سول كۇندەر ءالى كوز الدىندا. «ءتۇنجارىمدا ۇيىمىزگە نكۆد-نىڭ ادامدارى كەلىپ, اكەمە: «سوبيرايسيا!» دەپ نۇقىدى. ءبىز قورقىپ, اكەمىزدى قۇشاقتاپ, جابىسىپ جىبەرگىمىز كەلمەپ ەدى, الگى جەندەتتەر ءبىزدى يتەرىپ تاستاپ, اكەمىزدى الىپ كەتتى. اكەم كەتەرىندە: «قازىر كەلەمىن», دەدى. ءبىز كۇتتىك. وكىنىشكە قاراي, سول كەتكەننەن مول كەتتى. ەرتەڭىنە ەكى اپكەم مەن مەنى جەندەتتەر بالالار ۇيىنە وتكىزىپ جىبەردى. ەڭ سوراقىسى سول, ءۇش باۋىر ءبىر-بىرىمىزدەن كوز جازىپ قالدىق. ويتكەنى, ءبىزدى ءبىر جەردە ۇستاعان جوق. 1969 جىلى فاريدا ەسىمدى اپكەمدى تاپتىم, ال قاليما اپكەمنەن ءالى كۇنگە دەيىن دەرەك جوق», دەيدى ءسالىم اقساقال.
وكىنىشكە قاراي, اكەسىنىڭ سۇيەگى قاي جەردە قالعانى ءالى كۇنگە بەلگىسىز.
سەيدەحان الىبەك, بىلاي دەيدى:
– اشىربەك ۇسەنوۆ تۋرالى ايتار بولساق, قازاقستانداعى العاشقى الىپپەنى جازعان ادامداردىڭ ءبىرى. مىسالى, احمەت بايتۇرسىنوۆ الىپپەنى توتە جازۋمەن جازعان بولسا, بۇل كىسى لاتىن جازۋىندا العاشقى الىپپە شىعارعان. ودان باسقا دا بىرنەشە وقۋلىقتار, ادەبيەتتەن حرەستوماتيا جازعان.
جازىقسىز جاپا شەككەن ارىستىڭ جالعىز تۇياعى كۇنى كەشە وڭتۇستىككە تابان تىرەدى. شىمكەنتتەگى ساياسي قۋعىن-سۇرگىن قۇرباندارىنا ارنالعان مۇراجايدا اپكەسى فاريدانىڭ ۇل-قىزدارىمەن جانە اعايىن-تۋىسقاندارىمەن قاۋىشتى. ەندى بالا كۇنى كوز جازىپ قالعان قاليمادان ءبىر دەرەك بولسا دەپ ارماندايدى.
ايزادا تالاسوۆا.
شىمكەنت.