يوردانيانىڭ باس شاھارى – امماندا وتكەن بوكستان ەرلەر جانە ايەلدەر اراسىنداعى ازيا چەمپيوناتى ءوز مارەسىنە جەتتى. ەكى اپتاعا جالعاسقان سارى قۇرلىق دوداسىندا قازاقستاننىڭ ەرلەر قۇراماسى جۇلدە سانى جاعىنان ءتاۋىر ناتيجە كورسەتكەنىمەن, ساپا جاعىنان ازياداعى باستى باسەكەلەسىمىزگە جول بەرىپ قويدى. قىزدار قۇراماسى دا جىگىتتەردىڭ جاعدايىن قايتالاپ, جالپىكوماندالىق ەسەپتە ءۇندىستاننان كەيىنگى ەكىنشى ورىنعا جايعاستى.ازيا چەمپيوناتىنا اتتانار الدىندا بوكستان قازاقستان ۇلتتىق قۇراماسىنىڭ باس باپكەرى قايرات ءساتجانوۆ سپورتتى دامىتۋ ديرەكتسياسىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنە بەرگەن سۇحباتىندا: «بىلتىر بىرىككەن اراب امىرلىكتەرىندە وتكەن بىرىنشىلىكتە جىگىتتەرىمىز التىنسىز ورالىپ, قوعامنىڭ سىنىنا ۇشىراعان بولاتىن. دۋبايداعى سول ساتسىزدىكتىڭ ەسەسىن بيىل قايتارىپ, امماندا جالپىكوماندالىق ەسەپتە كوش باستايمىز», دەپ مالىمدەگەن بولاتىن.
وزدەرىڭىز كورگەندەي, جىگىتتەرىمىز فينالدا توعىز سالماقتا باق سىناعانىمەن, نەبارى ءۇش بوكسشىمىزعا عانا تۇعىردىڭ بيىك ساتىسىنان كورىنۋ باقىتى بۇيىردى. ال فينالعا نەبارى جەتى بىلعارى قولعاپ شەبەرى شىعىپ, سونىڭ بەسەۋى التىن تۇعىردان كورىنگەن وزبەكستان قۇراماسى ساپالى جۇلدە جاعىنان جالپى ەسەپتە توپ جاردى.
بيىلعى سارى قۇرلىق دوداسىنان باستاپ بوكسشىلار ادەتتەگىدەي 10 ەمەس, 13 سالماقتا جۇدىرىقتاستى. بارلىق سالماقتا بوكسشى اپارعان قازاقستان قۇراماسى ء«ا» دەگەننەن چەمپيوناتتى ءساتتى باستاعانىمەن, فينالدا بار ونەرىن ورتاعا سالا المادى. اممانعا اتتانعان 13 وكىلىمىزدىڭ تەك بىرەۋى عانا ء(ساناتالى تولتاەۆ, 63,5 كيلو) ىرىكتەۋدەن وتە الماي, قالىڭ توپتىڭ اراسىندا قالىپ قويسا, جارتىلاي فينالعا شىققان 12 بوكسشىمىزدىڭ ۇشەۋى قولا جۇلدەنى قاناعات تۇتتى. 60 كيلو سالماقتاعى ءساناتالىنىڭ سىڭارى ءساماتالى تولتاەۆ فينالعا جولداما بەرەر باسەكەدە جەرگىلىكتى بوكسشى ابۋ دجادجە مۋحاممەدكە ەسە جىبەرسە, 2018 جىلعى جاستار اراسىنداعى الەم چەمپيونى, ەل بىرىنشىلىگىنىڭ جەڭىمپازى نۇربەك ورالباي دا (80 كيلو) يوردانيالىق بوكسشى حۋسەين ەيشايشياشايشتىڭ وسال تۇسىن تابا المادى. ءبىر قىزىعى, شارشى الاڭ يەسىنىڭ ەكى وكىلى دە ءوز ەلىندە وتكەن قۇرلىق دوداسىندا التىننان القا تاقتى. سونداي-اق 86 كيلودا باق سىناعان ساعىندىق توعامباي تاعى ءبىر يوردانيالىق رياد ادەلحينداۆي ودايدان ۇتىلدى. وسىلايشا, ءۇش سپورتشىمىز قولا مەدالدى مويىندارىنا ءىلدى.
جانكۇيەرلەر تاعاتسىزدانا كۇتكەن فينال جەكپە-جەگىندە ەلىمىزدىڭ توعىز بوكسشىسى جۇدىرىقتاستى. 13 سالماقتىڭ بەسەۋىندە ازيا جۇرتى قازاق-وزبەك تەكەتىرەسىن تاماشالادى. شارشى الاڭعا ءبىرىنشى بولىپ قازاقستاندىقتاردان 48 كيلو سالماقتاعى ەل چەمپيونى سانجار تاشكەنباي كوتەرىلىپ, جاپونيالىق كازۋما اراتاكەنى بەت قاراتپاي جەڭدى. جەڭىل سالماقتاعى جەرلەسىمىزگە ازيا چەمپيوناتىنىڭ جەرەبەسى اۋىر تۇسسە دە, ول بارلىق قارسىلاسىنان ءبىر باس جوعارى تۇرىپ, تورەشىلەردىڭ بۇرا تارتۋىنا ەش مۇمكىندىك بەرگەن جوق. ءبىرىنشى اينالىمدا وزبەكستاندىق اسىلبەك جاليلوۆتى 5:0 ەسەبىمەن تىزە بۇكتىرسە, ەكىنشى اينالىمدا قىرعىزستاندىق بوكسشىنى ءدال سونداي ناتيجەمەن جەڭدى. جارتىلاي فينالدا ۇندىستاندىق كۋمار ساحاني گوۆيندتى جارىس جولىنان ىعىستىردى.
بىلتىر بۇل سالماقتا تاعى ءبىر جاس تالانتتى بوكسشىمىز دانيال ءسابيت قاتىسىپ, كۇمىسپەن كۇپتەلگەن ەدى. ەكى بوكسشىنىڭ جاس ەكەنىن ەسكەرسەك, باپكەرلەر الداعى بەس-التى جىلدا بۇل سالماققا اسا قاتتى باس قاتىرا قويماس. ەڭ وكىنىشتىسى, 48 كيلو سالماق وليمپيادا باعدارلاماسىندا جوق. ايتپەسە, تاشكەنبايدىڭ مىنا قارقىنىمەن پاريجدە دە توپ جارۋعا مۇمكىندىگى بولاتىن ەدى.
وكىنىشكە قاراي, ودان كەيىن رينگكە شىققان ءۇش قانداسىمىز دا سانجاردىڭ جەڭىستى جولىن جالعاي المادى. توكيو وليمپياداسىنىڭ قولا جۇلدەگەرى, بىلتىرعى الەم چەمپيونى ساكەن بيبوسىنوۆ فينالدا سىرالعى قارسىلاسى وزبەكستاندىق حاسانبوي دۋسماتوۆتان تورەشىلەر شەشىمىمەن جەڭىلىپ قالدى. سەربياداعى الەمدىك دودانىڭ العاشقى اينالىمىندا وسى ەكى بوكسشى كەزدەسىپ, سول كەزدە جەرلەسىمىزدىڭ مەرەيى ۇستەم بولعان ەدى. بۇل جولى دۋسماتوۆ باسىم بولدى. ازىرشە ەكى بوكسشى اراسىنداعى ەسەپ – 1:1.
57 كيلودا ونەر كورسەتكەن سەرىك تەمىرجانوۆ تا فينالدا وزبەكستاندىق بوكسشىعا ەسە جىبەردى. جاستار اراسىنداعى وليمپيادا جانە الەم چەمپيونى, ەرەسەكتەر اراسىنداعى جاھاندىق دودانىڭ جانە ازيانىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى ابدۋماليك حالوكوۆپەن جۇدىرىقتاسقان سەرىك قارسىلاسىنان تازا جەڭىلدى. وزبەك بوكسشىسى جىلدامدىق جاعىنان دا, كوپ سوققى دارىتۋدان دا جەرلەسىمىزدەن ءبىر باس جوعارى بولدى.
سەربياداعى الەم چەمپيوناتىنىڭ فينالىندا سۇرىنگەن ماحمۇد سابىرحان (54 كيلو) بيىلعى ازيا بىرىنشىلىگىندە دە سول مەجەدەن كورىندى. التىن ءۇشىن وتكەن ايقاستا توكيو وليمپياداسىنىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى فيليپپيندىك كارلو پاالامنان ۇتىلدى. ال 67 كيلودا قۇرلىق بىرىنشىلىگىنە العاش رەت قاتىسقان دۋلات بەكباۋوۆ تايلاند بوكسشىسى بۋندجونگۋ سينسيريگە تورەشىلەردىڭ ارالاس شەشىمىمەن (3:2) جول بەردى.
ۇلتتىق قۇرامانىڭ كاپيتانى 71 كيلوداعى اسلانبەك شىمبەرگەنوۆتىڭ ونەرى كوپشىلىكتىڭ كوڭىلىنەن شىقتى. قۇراماداعى ەڭ تاجىريبەلى بوكسشىنىڭ ءبىرى سانالاتىن جامبىلدىق ورەن فينالعا دەيىن ەركىن جەتتى. ەكى قارسىلاسىن ەسىنەن تاندىرعان ول شەشۋشى باسەكەدە جەرگىلىكتى بوكسشى زيەد يشاشندى تورەشىلەردىڭ ارالاس شەشىمىمەن جەڭدى – 3:2.
وكىنىشكە قاراي, 75 كيلوداعى نۇرقانات رايىس فينالدا تاعى ءبىر وزبەكستاندىق سايدجامشيد دجافاروۆقا ەسە جىبەردى. وزبەك بوكسشىسى بىلتىرعى ازيا بىرىنشىلىگىنىڭ فينالىندا وتانداسىمىز ءابىلحان امانقۇلدى جەڭىپ, سارى قۇرلىق چەمپيونى اتانسا, بيىل دا جەرلەسىمىزدى تىزە بۇكتىرىپ, التىننان القا تاقتى.
92 كيلو سالماقتاعى ايبەك ورالبايدىڭ فينالداعى جەكپە-جەگى كوپشىلىكتىڭ كولىنەن شىقپاسا دا, فينالدا وزبەكستان قۇراماسىنداعى تاعى ءبىر ەتنوستىق قازاق – ماديار سايدراحيموۆتان باسىم ءتۇسىپ, ەل قۇراماسىنا ءۇشىنشى التىندى سالدى. العاشقى ەكى راۋندتا بەلسەندى قيمىلداعان جەرلەسىمىز ءۇشىنشى راۋندتا تەك قورعانۋمەن بولدى. ابىروي بولعاندا, ماديار ايبەكتى جويقىن سوققىسىمەن نوكاۋتقا تۇسىرە المادى. بۇل ەكى بوكسشى العاش رەت سەربياداعى الەم چەمپيوناتىنىڭ ەكىنشى اينالىمىندا كەزدەسىپ, م.سايدراحيموۆ 4:1 ەسەبىمەن جەڭىسكە جەتكەن ەدى. ەندى, مىنە, اراعا ءبىر جىل سالىپ ايبەك بىلتىر كەتكەن ەسەسىن قايتارىپ, وزبەكستاندىق بوكسشىنى التىنسىز قالدىردى.
اسا اۋىر سالماقتا جۇدىرىقتاسقان قامشىبەك قوڭقاباەۆقا قازاقستاندىق بوكس جانكۇيەرلەرى دە, وسى سالانىڭ ماماندارى دا جەرەبە قورىتىندىسى بويىنشا ازيا بىرىنشىلىگىنىڭ التىن جۇلدەسىن الدىن الا بەرىپ قويعان ەدى. سەبەبى, قوڭقاباەۆتىڭ باستى قارسىلاسى – وزبەكستاندىق باحودير جالولوۆ بيىل دوداعا قاتىسقان جوق. دەگەنمەن مامانداردىڭ بولجامى ءاردايىم شىندىققا سايكەس كەلە بەرمەيدى ەكەن. كەيىنگى 2-3 جىلدىڭ كولەمىندە بىرەسە كاسىپقوي, بىرەسە اۋەسقوي بوكستا ونەر كورسەتىپ جۇرگەن قامشىبەك كۇتپەگەن جەردە وزبەكستاندىق جاس بوكسشى لازيزبەك مۋللاجونوۆتان جەڭىلىپ قالدى. ازيا چەمپيوناتىنا تىڭعىلىقتى دايىندالىپ كەلگەن وزبەك بوكسشىسى تاكتيكالىق تا, تەحنيكالىق تا تۇرعىدان باسىم بولىپ, سارى قۇرلىقتىڭ باس جۇلدەسىن ەش كۇمانسىز جەڭىپ الدى.
ەرلەر اراسىنداعى جالپىكوماندالىق ەسەپتە 5 التىن, 2 كۇمىس, 3 قولا جەڭىپ العان وزبەكستان قۇراماسى توپ جارسا, قازاقستان 2-ورىنعا يە بولدى. ۇزدىك ۇشتىكتى جارىس قوجايىنى يوردانيا (2 التىن, 2 كۇمىس, 1 قولا) تۇيىندەدى. ودان كەيىنگى ورىندارعا تايلاند (2 التىن), فيليپپين (1 التىن), ءۇندىستان مەن موڭعوليا (1 كۇمىس, 4 قولا), جاپونيا (1 كۇمىس, 1 قولا), قىرعىزستان (4 قولا), يران مەن تاجىكستان (2 قولادان) جانە پاكىستان پەن تايۆان (1 قولا) قۇرامالارى جايعاستى.
ال ايەلدەر باسەكەسىنە توقتالار بولساق, ءشامىل سافيۋللين جاتتىقتىراتىن قازاقستان ۇلتتىق قۇراماسى 3 التىن, 1 كۇمىس, 5 قولا مەدال جەڭىپ الدى. اتاپ ايتار بولساق, يوردانيادا الۋا بالقىبەكوۆا (48 كيلو), جاينا شەكەربەكوۆا (54 كيلو) جانە كارينا يبراگيموۆا (57 كيلو) ءانۇرانىمىزدى شىرقاتسا, گۇلسايا ەرجان (81 كيلو) كۇمىس مەدال يەگەرى اتاندى. سونداي-اق نازىم قىزايباي (50 كيلو), جازيرا وراقباەۆا (52 كيلو), ءمادينا نۇرشاەۆا (66 كيلو), داريعا شاكىموۆا (70 كيلو) جانە ءلاززات كۇنگەيباەۆا (+81كگ) ءوز سالماقتارىندا ۇشتىكتى تۇيىندەدى.
ايەلدەر اراسىندا ءۇندىستان قۇراماسى (4 التىن, 1 كۇمىس, 1 قولا) كوش باستاسا, 2-ورىن قازاقستاننىڭ (3 التىن, 1 كۇمىس, 5 قولا) ەنشىسىندە قالدى. ودان كەيىنگى ورىندارعا جاپونيا (1 التىن, 3 كۇمىس), وڭتۇستىك كورەيا (1 التىن, 1 كۇمىس, 4 قولا), وزبەكستان (1 التىن, 1 كۇمىس, 1 قولا), تايۆان (1 التىن, 3 قولا), ۆەتنام (1 التىن, 1 قولا) جايعاستى.
P.S. اممانداعى ازيا چەمپيوناتىندا قازاقستان ەرلەر قۇراماسىنىڭ ونەرى جانكۇيەرلەردىڭ كوڭىلىنەن شىقتى دەپ ايتا المايمىز. قىتاي قۇراماسى قاتىسپاعان, وزبەكستان, موڭعوليا, جاپونيا سياقتى ەلدەردىڭ نەگىزگى بوكسشىلارى كەلمەگەن جارىستا جەڭىپ العان ءۇش التىننىڭ قۇنى شامالى ەكەنى بەلگىلى. سونداي-اق فينالداعى بەس قازاق-وزبەك تارتىسىنىڭ بىرەۋىندە عانا جەرلەستەرىمىزدىڭ جەڭىسكە جەتۋى (ونىڭ وزىندە ايقىن باسىمدىق تانىتقان جوق) قازاق بوكسىنىڭ دەڭگەيى اسا جوعارى ەمەس ەكەنىنەن حابار بەرىپ تۇرعانداي. بوكستان كەلەسى جىلعى الەم چەمپيوناتى وزبەكستاننىڭ باس شاھارى – تاشكەنتتە وتەدى. ماسقارانىڭ كوكەسى سول كەزدە بولماسىن دەپ تىلەيىك. قازاقستان بوكس فەدەراتسياسىنىڭ باسشىلىعى مەن جاتتىقتىرۋشىلار قۇرامى بۇل دودادان ءتيىستى ناتيجە شىعارىپ, الداعى الەم جانە ازيا ويىندارىنا جاقسى دايىندىقپەن بارادى دەگەن ۇمىتتەمىز.
اممانداعى ازيا چەمپيوناتىندا ەرلەر اراسىندا مىنا بوكسشىلار جەڭىس تۇعىرىنان كورىندى: 48 كيلو – سانجار تاشكەنباي (قازاقستان), 51 كيلو – حاسونبوي دۋسماتوۆ (وزبەكستان), 54 كيلو – كارلو پاالام (فيليپپين), 57 كيلو – ابدۋماليك حالوكوۆ (وزبەكستان), 60 كيلو – ابۋ دجادجە مۋحاممەد (يوردانيا), 63,5 كيلو – رۋسلان ابدۋللاەۆ (وزبەكستان), 67 كيلو – بۋنجونگ سينسيري (تايلاند), 71 كيلو – اسلانبەك شىمبەرگەنوۆ (قازاقستان), 75 كيلو – سايدجامشيد جافاروۆ (وزبەكستان), 80 كيلو – حۋسەين ەيشايشياشايش (يوردانيا), 86 كيلو – جاكاپونگ ەمحوت (تايلاند), 92 كيلو – ايبەك ورالباي (قازاقستان) جانە +92 كيلو – لازيزبەك مۋللاجونوۆ (وزبەكستان).
قىزدار باسەكەسىنىڭ جەڭىمپازدارى مىنالار: 48 كيلو – الۋا بالقىبەكوۆا (قازاقستان), 50 كيلو – تحي تام نگۋەن (ۆەتنام), 52 كيلو – كينوسيتا رينكا (جاپونيا), 54 كيلو – جاينا شەكەربەكوۆا (قازاقستان), 57 كيلو – كارينا يبراگيموۆا (قازاقستان), 60 كيلو – ەندجي و (كورەيا), 63 كيلو – پارۆين ء(ۇندىستان), 66 كيلو – نوۆباحار حاليدوۆا (وزبەكستان), 70 كيلو – چەن نەن چينت (تايۆان), 75 كيلو – لوۆلينا بورگوحاين ء(ۇندىستان), 81 كيلو – ساۆيتي ء(ۇندىستان) جانە + 81 كيلو – الفيا تاراننۋم اكرام ء(ۇندىستان).