«كۇندىز وتىرمادىم, تۇندە ۇيىقتامادىم» دەيتىن كۇلتەگىن زامانى ءدال قازىر قازاق ۇلتىنىڭ باسىنا كەلىپ تۇر دەسەك, قاتەلەسە قويماسپىز. قاي زاماندا دا, قاي ءبىر جايداعى جوق, جىرتقىشى مول كەزەڭدە دە قازاق بالاسى كوكبورىدەي جونىن بەرگەن جوق. جولبارىستاي جورتىپ, كيىكتەي قارعىپ, قىرانداي قالىقتاپ, سۇڭقارداي سورعالاپ كۇن كەشىپتى.
مىنە, جاڭا عاسىردىڭ جيىرما ەكى جىلىن دا ارتقا تاستاعالى تۇرمىز. نە بىتىردىك, نە قويدىق دەگەن سۇراق انداعايلاي الدىڭنان شىعاتىنى راس. سوناۋ ابىلاي زامانىنان كەيىن وتارلىق قاقپانىنا مىقتاپ تۇسكەن ءور قازاق كوكجالداي «سيراعىن» شايناپ, بارماعىن تىستەپ كەلگەنى تاعى اقيقات.
زامانا تاعدىرىنىڭ تالقىسىندا تاس شايناپ, مۇز جاستانعان ەلىمىز قانداي قاتەرلى ساتتە دە ەرتەڭىنە دەگەن ۇمىتىنەن ايىرىلعان ەمەس, بولاشاققا دەگەن سەنىممەن بايىرعى بابالارى جولىن جالعاستىردى. وسى ءۇردىس كۇنى بۇگىن دە قازاققا قايىرىمەن بۇيىرىپ كەلەدى.
الاشتىڭ الداسپان اقىنى ماعجان ايتقانداي, «تولقىننان تولقىن تۋىپ, تولقىندى تولقىن قۋىپ» تاعدىر-تالايىن ءار بۋىن ابىرويمەن اتقارىپ كەلگەنىنە ءبىر اللا مەن التى الاش قاۋىمى كۋا. ونى ىرگە جاۋ مەن بەلدەۋ جاۋ بولىپ كەلە جاتقان دۇشپاندارىمىز دا ەرىكسىز مويىندايدى. كەشەگى سىرىم مەن كەنەسارى, يساتاي مەن ماحامبەت رۋحى قازاق بويىنان اتويلاپ شىعىپ كەلگەنىن باتىر باۋىرجان مەن وسپان باتىر باستاعان قانشا ەرلەرىمىز دالەلدەپ بەرگەنى اقيقات.
ءبىر جەلتوقسان كوتەرىلىسى قازاق بالاسىنىڭ عانا رۋحىن وياتقان جوق, بىلە بىلسەك, ۇلتتار جانىن جانىشتاۋ مەن نامىسىن تاپتاۋ, مويىماس رۋحىن ءبىرجولاتا جاسىتۋدا الدىنا جان سالماعان كوممۋنيستىك جۇيەنىڭ ىرگەسىن شايقالتىپ, تالايلى تاعدىرى تاپتاۋدا وتىرعان باسقا حالىقتاردىڭ رۋحىنا دا وشپەس ساۋلە ءتۇسىرىپ, جان-جۇرەگىنە رۋحتى سەنىم ۇيالاتىپ بەرىپ ەدى... سونىڭ ارقاسىندا اينالاسى بەس جىلعا دا جەتپەيتىن ۋاقىتتا الەمدى قىزىلداتقان قاندى يمپەريا وپىرىلا قۇلادى. بىراق ونىڭ وزبىر ساناسى مەن سالعان جۇيەسى, سۇراپىل ويى مەن سۇمدىق ءىس-ارەكەتى ءالى دە جالعاسىپ كەلە جاتقانى بەلگىلى.
قول جەتكەن تاۋەلسىزدىكتىڭ وتىز جىلىندا كوك تۋىمىزدى كوتەردىك, ىرگەمىزدى بەكىتتىك دەپ قومپيعانمەن, كەڭ-بايتاق جەرىمىز بەن دارقان كوڭىل حالقىمىز ءۇشىن بىتپەي جاتقان, بىتىسپەي جاتقان قانشاما شارۋا شاش-ەتەكتەن ەكەنىن كورىپ وتىرمىز. «ەرەۋىل اتقا ەر سالماساق» تا, «ەگەۋلى نايزا قولعا الماساق» تا ەلىمىزدىڭ ىشىندە داۋ مەن ەرىمىزدىڭ سىرتىندا جاۋ بارىن بايقاپ وتىرعان جايىمىز بار.
مۇنداي الماعايىپ كەزەڭنىڭ وتىندە وتىرعانىمىزدى ويلاساڭ, جانىڭ تۇرشىگىپ كەتەدى. جات جۇرت اتاۋلى ىشىڭدە كەردەڭ مىنەز كورسەتىپ, تىسىڭدا كەرەز ءسوز ساپتاپ تۇرعان ساتتە جەرىڭنىڭ تۇتاستىعى مەن ەلىڭنىڭ ۇيىتقىسى ساناڭا سالماق سالارى ءسوزسىز. ۇلتىڭنىڭ ۇلىقتىعى مەن حالقىڭنىڭ بىرلىگىنە كۇمان كەلتىرىپ, نايزا بويلاماس جىمسىما ارەكەت پەن قاۋىپتى ىسكە بارماسىن ويلاۋىڭا تۋرا كەلەدى.
بۇگىنگى كۇن ب ۇلىڭعىر سانادان اۋلاق بولۋعا ۇندەيدى. قارا قازاق بالاسى قۇباتوبەل كۇن كەشسە دە, سايران-ساۋىق وي كەشسە دە, «تاۋەلسىزدىكتىڭ قادىرىنە جەتىپ ءجۇرمىز بە؟» دەگەن سەرگەك سانا ءاربىر ازاماتتى كۇندىز كۇلكىسىنەن, تۇندە ۇيقىسىنان ايىرىپ, اقىلاق اقىلىن تەربەتۋگە ءتيىس! سوندا عانا بەكەم بەرەكەمىز بەن بىرەگەي بىرلىگىمىز رۋحىمىزدى سۋاتتاندىرادى, جانىمىزدى قۋاتتاندىرادى.
ۇلت – ۇلىق, ەر – قۇلدىق. ۇلان-عايىر ۇلتىمىزعا ۇلاعاتتى ۇلىقتاي قىزمەت قىلايىق! ەرەن ەڭسەلى ەلىمىزگە ەر اتاۋلى قۇلدىق ۇرا ەڭبەك ەتەيىك!
اسقار التاي,
جازۋشى