رەسپۋبليكانىڭ ءۇشىنشى مەگاپوليسىندە كەزىندە ەلدىڭ دامۋىنا ۇلەس قوسقان, بۇگىندە بەينەتتىڭ زەينەتىن كورىپ وتىرعان قازىنالى قاريالارعا ەرەكشە قامقورلىق كورسەتىلەدى. سونىڭ ءبىر ايعاعى رەتىندە جىل سايىن حالىقارالىق قارتتار كۇنىنە وراي ۇيىمداستىرىلاتىن مەرەكەلىك ءىس-شارانى اتاپ وتۋگە بولادى. بيىل دا بۇل يگى ءداستۇر جالعاسىن تاۋىپ, قادىرلى ەڭبەك ارداگەرلەرى ەسكەرۋسىز قالمادى. شىمكەنت قالاسىنىڭ اكىمى مۇرات ايتەنوۆتىڭ باستاماسىمەن حالىقارالىق قارتتار كۇنى قارساڭىندا اعا ۇرپاققا قۇرمەت كورسەتىلىپ, ءتۇرلى سىي-سياپاتتار جاسالدى. وسى ورايدا جىلداعى داستۇرگە ساي مەگاپوليستەگى «ميلليونەر» مەيرامحاناسىندا قارتتارعا مول داستارقان جايىلىپ, وسكەلەڭ ۇرپاققا ولاردىڭ ءومىر جولدارى مەن ەلدىڭ بولاشاعى ءۇشىن سىڭىرگەن ەرەن ەڭبەكتەرى ناسيحاتتالدى.
سونداي-اق وسىناۋ ءىس-شارا بارىسىندا ارنايى مەرەكەلىك كونتسەرت ۇيىمداستىرىلىپ, ساحنا تورىندە ءان سالعان ونەرپازدار ارداگەرلەردىڭ كوڭىلىن ءبىر سەرپىلتىپ تاستادى. سونىمەن بىرگە بارشا قاريالارعا قالا اكىمىنىڭ تاراپىنان ارنايى سىيلىقتار تابىس ەتىلدى. مۇنان بولەك, ءوڭىردىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جانە قوعامدىق-ساياسي ءومىرىنىڭ دامۋىنا ايرىقشا ۇلەس قوسقان بىرقاتار ارداگەرگە زور قۇرمەت كورسەتىلىپ, سىي-سياپاتتار جاسالدى.
وسى رەتتە شاھار باسشىسى م.ايتەنوۆ ايتۋلى مەرەكەدە ەل ءۇشىن ەتكەن ەسەلى ەڭبەكتەرى ارقىلى تەك مەگاپوليس ەمەس, تۇتاس وڭتۇستىك ءوڭىرىنىڭ بەلگىلى ازاماتتارىنا اينالعان يسمات تۇرسىنقۇل ۇلى, وستەمىر تىلەگەن ۇلى, الدانازار قۇرمانباەۆ, ابىلقاسىم دوسبولوۆ, دوسىباي شەرىمقۇلوۆقا «قۇرمەتتى ارداگەر», بولاتحان ەرمەكباەۆقا «قۇرمەتتى قۇرىلىسشى» اتاعىن بەرسە, ۇلىقپان باشەنوۆ, اسىلبەك توقماعانبەتوۆ جانە باستاربەك بايجانوۆتى «قۇرمەت بەلگىسى» توسبەلگىسىمەن ماراپاتتادى.
– ءوڭىرىمىزدىڭ ورىستەپ, كوشىمىزدىڭ ورگە باسىپ, وركەن جايۋى سىزدەردىڭ ەرەن ەڭبەكتەرىڭىز بەن قايراتكەرلىك جولىنداعى جاساعان جۇمىستارىڭىزدىڭ ناتيجەسى. سونىمەن بىرگە بۇگىنگى جارقىن جەتىستىكتەرىمىز دە سىزدەردىڭ تىنىم تاپپاي اتقارعان ەڭبەكتەرىڭىزدىڭ جەمىسى دەپ ءبىلۋ كەرەك.
«اۋىلىڭدا اقساقالدى قاريا بولسا, جازۋلى تۇرعان حاتپەن تەڭ» دەمەكشى, بابالاردىڭ وسىناۋ دانالىعىمەن ءومىر سۇرگەن, سونىمەن بيىك ماقسات-مۇرات قۇرعان حالقىمىزدىڭ بۇگىنگى ۇرپاعى قاي كەزەڭدە دە ۇلكەندى ۇلگى تۇتۋدان, كىشىگە ىزەت قىلۋدان تانباعان. وسى رەتتە سىزدەردىڭ باي تاجىريبەلەرىڭىزدى جوعارى باعالايمىز. جەمىستى ەڭبەكتەرىڭىزگە العىس ءبىلدىرىپ, ءومىر جولدارىڭىزدان, اقىل-كەڭەستەرىڭىزدەن ءاردايىم وزىمىزگە ونەگە تەرەمىز, – دەدى مۇرات دۇيسەنبەك ۇلى.
جالپى, شىمكەنتتىك قاريالاردى حالىقارالىق قارتتار كۇنى قارساڭىندا ۇلكەن قۋانىشقا بولەگەن تاعى ءبىر وقيعا تۋرالى ايتىپ وتسەك. بۇل – شىمكەنتتە زەينەتكەرلەردى ساۋىقتىرۋعا ارنالعان «بەلسەندى ۇزاق ءومىر» ورتالىعىنىڭ كەزەكتى جاڭا ءبىر بولىمشەسىنىڭ اشىلۋى. اتالعان نىساننىڭ لەنتا قيۋ راسىمىنە رەسمي تۇردە قاتىسقان شاھار باسشىسى ارداگەرلەردىڭ قۇرمەتىنە تىلەك ارناپ, مەرەكەلەرىمەن قۇتتىقتادى. اكىم اقجارما تىلەگىمەن بىرگە قارتتارعا بۇگىنگى تاڭدا مەملەكەت تاراپىنان كورسەتىلىپ وتىرعان زور قامقورلىق پەن كومەك جايلى جانە ونىڭ كولەمى جىل سايىن ارتىپ وتىرعانىن, سونداي-اق بۇل باعىتتاعى يگى ءىس مەملەكەت ساياساتى مەن پرەزيدەنت تاپسىرمالارى اياسىندا ارقاشان جەرگىلىكتى اكىمدىك نازارىنان تۇسپەيتىنىن جەتكىزدى.
ايتا كەتۋ كەرەك, جاڭادان اشىلعان بولىمشە قاراتاۋ اۋدانى, جىبەك جولى كوشەسىندە ورنالاسقان. وندا جارتىلاي ستاتسيونارلىق جاعدايدا ەكى اۋىسىم بويىنشا كۇن سايىن 140 زەينەتكەرگە قىزمەت كورسەتىلەدى. ارداگەرلەر مۇندا دارىگەرلىك تەكسەرۋدەن ءوتىپ قانا قويماي, AرT تەراپيا, اسەمدىك جاسارۋ تەراپياسى, كاراوكەمەن ءان ايتۋ, حورەوگرافيا, يوگا, ەڭبەك تەراپياسى, ينەمەن ەمدەۋ تەراپياسى, ەمدىك دەنەشىنىقتىرۋ سياقتى ساۋىقتىرۋ شارالارىنان وتەدى. سونىمەن قوسا بوس ۋاقىتتى ءتيىمدى وتكىزۋ ماقساتىندا بيليارد, تەننيس, ساداق اتۋ, باسسەين, ماسساج, ترەناجەرلىق قىزمەت تۇرلەرى دە قاراستىرىلعان. جالعىزىلىكتى جاندارعا ارنالعان 8 ساعاتتىق جارتىلاي ستاتسيونار دا جۇمىس ىستەيدى.
شىمكەنت قالاسى جۇمىسپەن قامتۋ جانە الەۋمەتتىك قورعاۋ باسقارماسىنىڭ «بەلسەندى ۇزاق ءومىر ورتالىعى» كوممۋنالدىق مەملەكەتتىك مەكەمەسىنىڭ باسشىسى ماۋيا الدانازاروۆانىڭ ايتۋىنشا, العاشىندا بۇل مەكەمە اكىمدىكتىڭ قاۋلىسىمەن 2019 جىلى قۇرىلىپ, «اسىل جۇرەك» دەپ اتالعان. 2021 جىلى 18 قازاندا اكىم قاۋلىسىمەن مەكەمە اتاۋى «بەلسەندى ۇزاق ءومىر ورتالىعى» بولىپ وزگەرتىلەدى. مۇندا زەينەت جاسىنداعى ازاماتتار 4 ساعاتتىق قىزمەت تۇرلەرىن تەگىن الا الادى. ەڭ باستى شارت, زەينەتكەرلەر ءجۇرىپ-تۇرا الاتىن, ياعني ورتالىققا ءوز اياعىمەن كەلەتىن جاعدايدا بولۋى كەرەك. ورتالىققا كەلگەن بويدا ولار الدىمەن دارىگەرلىك تەكسەرۋدەن وتەدى. قان قىسىمى ولشەنىپ, باسقا دا دەنساۋلىق جاعدايى ءجىتى تەكسەرىلەدى. كۇن سايىن تاڭەرتەڭ ورتالىق جۇمىسى دەنە جاتتىعۋى مەن ءانۇران ايتۋدان باستالادى. سودان سوڭ قاي ارداگەر قايسى ۇيىرمەگە قاتىسقىسى كەلەدى, سول جاققا قاراي بارادى. جازىلعان ۋاقىتىنا قاراي اركىم وزىنە ۇناعان قىزمەت ءتۇرىن الا بەرەدى. ول جوعارىدا اتالعان, يوگا, حورەوگرافيا, ارت تەراپياسى, ماسساج نەمەسە بيليارد بولۋى مۇمكىن. بۇدان بولەك اتا-اجەلەر اراسىندا سپورتتىق ءىس-شارالار ءجيى ءوتىپ تۇرادى. شاحمات, دويبى, تەننيس, تاستاياقتان ارداگەرلەر وسى ءىس-شارا اياسىندا ءوزارا جارىسقا تۇسەدى. سونىمەن بىرگە تۋعان كۇن مەن مەرەيتويلار دا ورتالىقتا اتاۋسىز قالمايدى. بۇل كەزدە تۋعان كۇن يەلەرى مەكەمە تاراپىنان سىيلىققا يە بولىپ, جىلى لەبىزدەر مەن قۇتتىقتاۋ تىلەكتەردى ەستيدى. كۇن جىلى كەزدە ءار اپتانىڭ جۇماسىندا دەمالۋشىلار بارلىعى بىرگە قالاداعى دەنروساياباققا بارىپ سەرۋەندەيدى. ولارمەن الەۋمەتتىك قىزمەتكەرلەر, دەنە شىنىقتىرۋمەن اينالىساتىن ماماندار, پسيحولوگتەر مەن دارىگەرلەر دە بىرگە ەرىپ بارادى. دەنروساياباقتا سكانديناۆيالىق جۇرىسپەن ساياباقتى ءبىر ارالاپ ءجۇرىپ وتەدى. سوسىن توپ-توپقا ءبولىنىپ, ەستافەتالىق ويىندار ۇيىمداستىرىلادى. سوڭىندا ءان ايتىپ, بي بيلەپ بارىنشا كوڭىل كوتەرىپ قايتادى.
2021 جىلى جەلتوقسان ايىندا ورتالىقتىڭ ءبىرىنشى بولىمشەسى اشىلادى. دۋلاتي كوشەسىندە ورنالاسقان بۇل بولىمشەدە جالعىزىلىكتى قارتتارعا تاڭەرتەڭنەن كەشكە دەيىن بولىپ, ساۋىقتىرۋ شارالارىن قابىلداۋعا ءتيىستى جاعدايلار قاراستىرىلعان. قوسىمشا ءۇش مەزگىل ىستىق تاماق بەرىلەدى. پالاتالار ءۇي جاعدايىنداعى بولمەلەر سەكىلدى جابدىقتالعان. تەلەديدارمەن قامتىلعان. قالاعان ۋاقىتىندا اس ۇيگە بارىپ, شاي قويىپ, تاماقتانىپ الۋلارىنا بولادى. جوعارى ساناتتى ديەتولوگ, كارديولوگ سىندى ماماندار سول جەردە دەمالۋشىلاردىڭ دەنساۋلىعىنا كوز الماي قاراپ جۇرەدى. پسيحولوگتەر, الەۋمەتتىك قىزمەتكەرلەر ولارمەن سۇحبات جۇرگىزىپ, كوڭىلدەرىن اۋلايدى.
ورتالىق باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, ءار بولىمشەنىڭ وزىندىك ەرەكشەلىگى بار. ارقايسىسىندا ءبىر-ءبىرىن قايتالامايتىن ساۋىقتىرۋ شارالارى جۇرگىزىلەدى. ماسەلەن, دۋلاتي كوشەسىندە ورتالىقتا سەنسورلى كابينەت بار. وندا ۇيقىسى بۇزىلعان قارتتار رەلاكس مۋزىكانىڭ اسەرىمەن دەمالىپ, ميىن تىنىقتىرادى. سونىڭ ناتيجەسىندە ۇيقىسى قالپىنا كەلىپ, پسيحيكاسى تۇزەلەدى. مۇنداي ەم شاراسىن پسيحولوگ تاعايىندايدى. فيزيولوگيالىق ەم قابىلداۋ كابينەتى دە جۇمىس ىستەيدى.
دۋلاتي كوشەسىندەگى ورتالىقتىڭ بولىمشەسىندە ارت تەراپياسى دا قاراستىرىلعان. بۇل تەراپيادا اتا-اجەلەر سۋرەت سالادى. جانە بەينەلەۋ ونەرىندە قۇممەن سۋرەت سالۋدى دا پايدالانادى. سونىمەن بىرگە قولونەرمەن اينالىسىپ, بالشىقتان قۇمىرا جانە باسقا دا بۇيىمدار جاسايدى. وزدەرىنىڭ قولىنان شىققان دۇنيەلەرىن ۇيلەرىنە اكەتۋگە رۇقسات ەتىلگەن. بۇدان بولەك تىنىس الۋ جولدارىن ەمدەيتىن تۇز كەنىشى بار. سونداي-اق ەرلەرگە ارنالعان ەڭبەك تەراپياسى قولدانىلادى. اتالعان ەم تۇرىنە ارناپ شەبەرحانا جاساقتالعان. ۇستاحانادا ستانوكتار قويىلعان. بارلىق قۇرالدارمەن قامتىلعان. دەمالۋشىلار اعاشتان ويۋ ويىپ, ۇستەل, ورىندىق سەكىلدى ءتۇرلى تۇرمىستىق بۇيىمداردى جاساي الادى.
ال جىبەك جولى كوشەسىندەگى بولىمشەدە جاسارۋ نەمەسە اسەمدىك كابينەتى اجەلەرگە قىزمەت كورسەتەدى. ول جەردە كارىلىكپەن كۇرەسۋ ءۇشىن تەرىگە ءتۇرلى كۇتىم جاسالادى. ماسەلەن, قولعا پارافين قويىلادى, بەتكە ماسساج جاساپ, ۋقالايدى جانە بەت تەرىسىن تارتادى. مەرەيتوي بولعان كۇنى تۋعان كۇن يەلەرىنە سۇلۋلىق سالونىنداعىداي بەت ءجۇزى مەن شاشىنا دەيىن ادەمىلەپ ارلەۋ قىزمەتتەرىن كورسەتىپ, ۇيلەرىنە شىعارىپ سالادى. سونىمەن بىرگە بۇل بولىمشەدە ارداگەرلەر دارىگەردىڭ نۇسقاۋىمەن باسسەيندە ءجۇزىپ, دەنساۋلىعىن جاقسارتۋىنا بولادى.
ورتالىقتا قاريالارعا اراب, اعىلشىن جانە لاتىن تىلدەرى وقىتىلادى. ءتىل ۇيرەنۋ كۋرسىندا اسىرەسە دەمالۋشىلارعا اراب ءتىلىن ۇيرەنگەن قاتتى ۇنايدى. ويتكەنى كوپشىلىگى قاريالىق جاستا بولعان سوڭ قۇران وقىپ, دۇعالار جاتتاعىسى كەلەدى. ال ارابشا ساۋات اشۋعا قالاداعى مەدرەسەلەردىڭ بىرىنەن ارنايى ۇستاز قوسىمشا جۇمىسقا الىنعان. سونداي-اق ورىس ۇلتىنىڭ وكىلدەرىنە قازاق ءتىلى ۇيرەتىلەدى. اراب تىلىنەن كەيىن ەكىنشى ورىندا سۇرانىستا تۇرعان اعىلشىن ءتىلى. ونى دا مەڭگەرۋدە قاريالار بەلسەندى كورىنەدى. بۇعان قوسىمشا ورتالىقتاعى باي كىتاپحانا قورىن اتاپ وتۋگە بولادى. وسى كىتاپحانادان ارداگەرلەر ءتۇرلى تاقىرىپ پەن جانرداعى كىتاپتاردى تاۋىپ وقيدى.
2019 جىلدان بەرى وسىندا كەلىپ, ۋاقىتىن پايدالى ءارى ءتيىمدى وتكىزىپ جۇرگەن قاريالار بار. بۇل جەر ولار ءۇشىن ەكىنشى ءۇيى سياقتى بولىپ كەتكەن. سوندىقتان ورتالىقتى تاستاپ ەشقايدا كەتكىسى كەلمەيدى. ءتىپتى جالعىزباستى اتالار مەن اجەلەر وسىندا ءبىر-ءبىرىن تاۋىپ, تانىسىپ, باس قوسىپ جاتادى. كۇنىنە مەكەمە 260 ادامدى قابىلدايدى. ال ءبىرىنشى بولىمشەدە كۇن سايىن 280 ادام, وعان قوسىمشا جالعىزىلىكتى 25 زەينەكتەر 8 ساعات بويى پالاتالاردا ەم-دوم مەن ساۋىقتىرۋ تەراپيالارىن قابىلدايدى. سونىمەن قاتار ەكىنشى بولىمشەدە 150 ادام كۇندەلىكتى قىزمەت تۇرلەرىن الىپ وتىرادى. سوندا ورتالىق جالپى العاندا كۇنىنە 700-دەن استام ارداگەرگە قىزمەت كورسەتەدى. بۇل جەرگە كەلۋ ءۇشىن بۇرىنعىداي جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىعىنا بارىپ قۇجات اكەلۋدىڭ قاجەتى جوق. نەگىزگى سۇرالاتىن قۇجاتتار – زەينەتكەرلىك كۋالىگىنىڭ كوشىرمەسى, اۋماقتىق ۋچاسكەلىك دارىگەردەن الىنعان امبۋلاتورلىق كارتانىڭ ءۇزىندىسى, فليۋوروگرافيا, پسيحديسپانسەر مەن ناركوديسپانسەردە ەسەپتە تۇرمايتىنى جونىندەگى انىقتاما جانە ۆاكتسينالاۋ كۋالىگى. وسى قۇجاتتارىن اكەلىپ, ورتالىققا وتكىزۋى كەرەك. سودان سوڭ وعان ارنايى ەسەپ كارتاسى اشىلىپ, كەلگەن كۇننەن باستاپ دەنساۋلىق تاريحى جازىلادى دەيدى ورتالىق باسشىسى.
شارت بويىنشا ءبىر جىلدا ءار زەينەتكەر «بەلسەندى ۇزاق ءومىر ورتالىعى» مەكەمەسىندە 2 اي مەرزىم بويى قىزمەت الۋعا قۇقىلى. دەگەنمەن ورتالىق سىيىمدىلىعى ءالى تولىپ ۇلگەرمەگەندىكتەن مۇنداعى دەمالۋشىلار ءارى قاراي دا قىزمەتىن الىپ جۇرە بەرۋلەرىنە بولادى. ەگەر شەكتى مەرزىمنەن اسىپ بارا جاتسا, ونداي كەزدە ءبىرىنشى كەلگەن زەينەتكەرلەردى ۋاقىتشا دەمالىسقا جىبەرەدى ەكەن. بىراق كەيىن ادام سانى قايتا ازايعان ۋاقىتتا دەمالىستاعى قاريانى قايتا شاقىرىپ, ساۋىقتىرۋ شاراسىن ءارى قاراي جالعاستىرۋعا مۇمكىندىك الادى.
– مەنىڭ وسىندا كەلىپ, ۋاقىتىمدى ءتيىمدى وتكىزىپ, ءتيىستى ەم-دومىمدى الىپ جۇرگەنىمە وسىمەن ەكىنشى جىل بولدى. ءبىز سەكىلدى قاريالار ءۇشىن مۇنداي ورتالىق وتە جاقسى. بارلىق جاعداي جاسالعان. قارت ادامنىڭ كوڭىلىن سەرگىتىپ, ءبىر ۋاق دەمالۋى ءۇشىن بۇكىل كەرەكتىنىڭ ءبارى قاراستىرىلعان. قالاساڭ سپورتپەن شۇعىلدان, ينتەللەكتۋالدى ىسپەن اينالىس, قول ەڭبەگىن جاسا. قىسقاسى, جانىڭا نە قاجەت, سونىڭ بارلىعىن وسى جەردەن تابا الاسىز. وسىندا بيلياردقا قىزىعاتىن 10-15 قاريا بار. سولارمەن تاستاياق ويناپ, ويىمىزدى دا, دەنەمىزدى دە شىنىقتىرىپ جاتىرمىز. قالتا تەلەفونىمدا قادام سانايتىن قوسىمشا ەنگىزىپ قويعانمىن. كۇن سايىن ورتالىققا جەتكەنشە 2-3 شاقىرىم جول ءجۇرىپ كەلەدى ەكەنمىن. سونىڭ ءوزى بىزگە ۇلكەن سپورت. قاريالارعا قامقورلىق كورسەتىپ, بار جاقسىلىقتى ءۇيىپ-توگىپ وتىرعان مەملەكەتكە, پرەزيدەنت تاپسىرمالارىن بۇلجىتپاي ورىنداپ, ىستەن ناتيجە شىعارا بىلگەن جەرگىلىكتى اكىمدىككە وسىنداعى قاريالار اتىنان العىسىمدى بىلدىرەمىن. مەن ءوزىم قۇرىلىس سالاسىندا جۇمىس ىستەگەنمىن. ەڭبەك ءوتىلىم ەلۋ جىلدى قۇرايدى. قازىعۇرت اۋدانىنىڭ تۋماسىمىن. قاراپايىم جۇمىسشىدان باسشىلىققا دەيىنگى قىزمەت ساتىلارىنان وتكەنبىز. قازىر سەكسەننىڭ ەكەۋىنە كەلدىك. ادام جاستايىنان ءوزىنىڭ دەنساۋلىعىنا كوڭىل بولسە جانە رۋحاني تازالىققا ۇمتىلسا, ادەمى قارتايادى دەپ سەنەمىن. سوندىقتان ءوسىپ كەلە جاتقان ۇرپاق يماندىلىققا بەت بۇرىپ, سانانى جامان ويلاردان تازارتىپ, جامان ءىس-ارەكەتتەردەن بويدى اۋلاق ۇستاسا ۇزاق جاساۋدىڭ كىلتىنە يە بولار دەپ ۇمىتتەنەمىن. سونىمەن بىرگە كۇندەلىكتى تۇتىناتىن تاعامعا دا ءمان بەرۋىمىز كەرەك. نەعۇرلىم ەكولوگيالىق تازا, تابيعي ءونىمدى مولىنان پايدالانساق, سوعۇرلىم دەنساۋلىعىمىز دا جاقسى بولادى. ءوز كەزەگىندە ورتالىقتاعى ماماندارعا دا راحمەت ايتامىن. دەنساۋلىعىمىزدى ويلاپ, ءسات سايىن قاسىمىزدان تابىلادى, – دەيدى ارداگەر كارىمبەردى قارسىباەۆ.
بۇگىنگى تاڭدا «بەلسەندى ۇزاق ءومىر» ورتالىعىنىڭ بولىمشەلەرى قالاداعى ءتورت اۋداننىڭ ۇشەۋىندە, اتاپ ايتقاندا, ءال-فارابي, ەڭبەكشى جانە قاراتاۋ اۋداندارىندا اشىلعان. جوسپار بويىنشا اباي اۋدانىندا تاعى ءبىر بولىمشەنىڭ لەنتاسى كەلەسى جىلى قيىلادى دەپ كۇتىلۋدە. سونداي-اق بۇگىندە شىمكەنت قالاسىندا 84 844 زەينەتكەر بولسا, سونىڭ 5-ءى – ۇوس ارداگەرى, 2 390-ى – تىل ەڭبەككەرلەرى.
شىمكەنت