كورپوراتسيا قولعا العان يگى باستامالار

وسى ورايدا اكك ماماندارى ينۆەس­تور­لاردى كوپقاباتتى تۇرعىن ءۇي قۇ­رى­لى­سىن, سونىمەن بىرگە ەمحانا, مەكتەپ سەكىلدى الەۋمەتتىك نىساندار سالۋعا شاقىرىپ, ءتيىمدى ۇسىنىستارىمەن قىزىقتىرۋدا. بۇگىنگى تاڭدا ۇيىمنىڭ ينۆەستورلامەن بىرلەسكەن ىسكەرلىك پورتفەلىندە 440 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن 61 جوبا بار. ونىڭ 35 جوباسى كوپقاباتتى تۇرعىن ءۇي قۇ­رى­لى­سىنىڭ سالاسىنا تيەسىلى. وسى جو­با­لاردىڭ ناتيجەسىندە الداعى 5 جىلدا 1 ملن شارشى مەتر تۇرعىن ءۇيدى پاي­دا­لانۋعا بەرۋ جوسپارلانۋدا.

قالاداعى قارقىن العان قۇرىلىستىڭ مىسالى رەتىندە جاڭادان بوي كوتەرىپ كە­لە جاتقان شىمكەنت سيتي شاعىن اۋدا­نىن ايتۋعا بولادى. وندا اكك جانە ين­ۆەستورلارمەن بىرلەسكەن تۇرعىن ءۇي قۇ­رىلىسى بويىنشا 10, ال مەكتەپ قۇرى­لى­سىنا قاتىستى 3 جوبا جۇزەگە اسۋدا. اتالعان جوبالاردى قولعا الۋ ارقىلى كەلەشەكتە 40 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇيدى جانە 2 900 وقۋشىعا ارنالعان 3 مەك­تەپتى پايدالانۋعا بەرۋ كوزدەلىپ وتىر.

بۇگىندە بۇل نىسانداردىڭ قۇرىلىسى قۇرىلىس نارىعىندا ابدەن تانىلعان BI group, «وتاۋ-ستروي», OKS, «وردا ستروي گرۋپپ» جانە تاعى سول سەكىلدى باسقا دا مەردىگەر كومپانيالاردىڭ قاتى­سۋىمەن جۇرگىزىلىپ جاتىر. وسى­لايشا, كوپتەگەن جىل بويى يدەيا كۇيىندە قا­لىپ كەلگەن «شىمكەنت سيتي» جوبا­سى­نىڭ بويىنا قان جۇگىرىپ, بۇل شاعىن اۋداندا قۇرىلىس جۇمىستارى قارقىن الا باستادى.

رەسمي دەرەك بويىنشا, 2018-2021 جىلدارى شىمكەنت قالاسىندا بارلىق ينۆەستيتسيا كوزىنەن 2 624,5 مىڭ شارشى مەتر ءۇي پايدالانۋعا بەرىلگەن. 2022 جىلعى جوسپاردا 1 060 مىڭ شارشى مەتر ءۇيدى ەل يگىلىگىنە تاپسىرۋ كوز­دە­لىپ وتىر. ونىڭ ىشىندە «نۇرلى جەر» باع­دارلاماسى شەڭبەرىندە بيۋدجەت ەسە­بى­نەن 239 مىڭ شارشى مەتر باسپانا سالىنۋدا. جىل باسىنان بەرگى قاڭتار-مامىر ارالىعىندا جەكە ينۆەستيتسيا كوز­دە­رى­نەن حالىققا 181 مىڭ شارشى مەتر ءۇي ۇلەستىرىلگەن. وتكەن جىلدىڭ ءتيىستى كە­زە­ڭى­مەن سالىستىرعاندا ءۇي قۇرى­لى­سى­نىڭ كورسەتكىشى 44,5 پايىزعا وسكەن.

سونىمەن قاتار شىمكەنت قالاسى مەگاپوليس اتانعان سوڭعى 4 جىلدا بارلىق قارجى كوزى ەسەبىنەن 579 ملرد تەڭگەگە قۇرىلىس جۇمىستارى اتقارىلدى. قالا بويىنشا بيىلعى ورىندالاتىن قۇرىلىس جۇ­مىستارىنىڭ كولەمى 162,1 ملرد تەڭ­گە­گە تەڭ كەلىپ وتىر. 2022 جىلدىڭ 5 ايىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 30,3 ملرد تەڭگەگە قۇرىلىس اتقارىلعان. بۇل وتكەن جىلعا قاراعاندا 103,4 پايىزعا ارتىق. بۇگىنگى تاڭدا قالامىزداعى تۇران, بوزارىق, شىمكەنت سيتي شاعىن اۋدان­دا­رىندا جانە اكىمشىلىك-ىسكەرلىك ورتا­لىعىندا كوپقاباتتى ۇيلەردىڭ قۇرى­لى­سى قارقىندى جۇرگىزىلۋدە.

الەۋمەتتىك كاسىپكەرلىك كورپوراتسياسى – مەملەكەتتىك ورگان مەن بيزنەس ارا­سىن جالعاپ جاتقان «التىن كوپىر». ۇيىم قىزمەتىنىڭ باستى ماقساتى – بيزنەس باستامالاردى قولداپ, مەملەكەت-جە­­كەشەلىك سەرىكتەستىك قاعيداتتارى بو­يىن­شا شىمكەنت قالاسىنىڭ الەۋمەت­تىك-ەكونوميكالىق دامۋىنا ۇلەس قوسۋ. ايتالىق, اكك Shymkent Invest دەپار­تا­مەنتى ارقىلى ينۆەستيتسيا تارتىپ, جو­بالارعا جەتەكشىلىك جاسايدى. وسى كۇنگە دەيىن دەپارتامەنت جەكە كاسىپ­كەر­لەر­دىڭ قاتىسۋىمەن بىرگە جالپى ينۆەستيتسيا سوماسى 66,4 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن 17 مەموراندۋمعا قول قويدى. بۇگىنگى تاڭدا ۇيىم الدىندا جالپى كولەمى 200 ملرد تەڭگە بولاتىن ينۆەستيتسيالىق جو­­بالاردىڭ «1-ينۆەست» ستاتيستيكالىق ەسەپ­­تىلىگىن تاپسىرۋ مىندەتى تۇر. 2022 جىلدىڭ 8 ايىنىڭ قورىتىندىسى بويىن­شا جوعارىدا كورسەتىلگەن ينديكاتور 62,1 ملرد تەڭگەگە ورىندالعان.

شىمكەنت قالاسىندا جۇمىس ىستەپ تۇر­عان 3 يندۋستريالىق ايماق بار. ولار – «وڭتۇستىك», «تاسساي» جانە ساۋ­دا-لو­گيس­تيكالىق ايماعى. سونداي-اق جا­­ڭا­­دان «جۇلدىز» يا مەن «بوزارىق» اگروين­دۋستريالدى ايماعى ىسكە قوسىلىپ جاتىر. بۇلاردىڭ بارلىعى اكك باقى­لاۋىن­داعى كاسىپكەرلىك الاڭدارى.

ماسەلەن, 2010 جىلى اشىلعان «وڭ­تۇس­تىك» يندۋستريالدى ايماعىنىڭ ين­فرا­­قۇرىلىمىن جۇرگىزۋگە 6,9 ملرد تەڭ­گە جۇمسالدى. وسى كۇنگە دەيىن جالپى قۇ­نى 62,9 ملرد تەڭگە بولاتىن 75 ين­ۆەس­تي­تسيالىق جوبا ىسكە اسىرىلىپ, 2 512 جۇ­مىس ورنى قۇرىلدى. بيىل 23,9 ملرد تەڭ­گەنىڭ 5 ينۆەستيتسيالىق جوباسى قول­عا الىنىپ جاتىر. ناتيجەسىندە, 100-دەن اسا جاڭا جۇمىس ورىندارى پايدا بولا­دى. بۇگىندە «وڭتۇستىك» يا اۋماعى 100 پايىزعا تولدى. وسى كەزگە شەيىن يندۋس­تريالدى ايماقتاعى كاسىپورىندار تارا­پىنان مەملەكەتتىك قازىناعا 25,2 ملرد تەڭگە سالىق تولەندى.

سونداي-اق 2016 جىلى جالپى اۋدا­نى 89 گەكتار بولاتىن «تاسساي» ين­دۋس­­تريالىق ايماعى قۇرىلدى. ونىڭ ين­­فرا­­قۇرىلىمىنا بيۋدجەتتەن 1,06 ملرد تەڭگە ءبولىندى. 35 ملرد تەڭگەنىڭ 22 ينۆەس­تيتسيالىق جوباسى ىسكە قوسىلىپ, 1 625 ادام تۇراقتى جۇمىسقا ورنالاس­تى. سونداي-اق قازىرگى تاڭدا 12,9 ملرد تەڭگەگە 18 جاڭا ينۆەستيتسيالىق جوبا ىسكە اسىرىلۋدا. وسى جىلى 9 جاڭا كا­سىپورىن جۇمىسىن باستايدى. سونىڭ ناتي­جەسىندە 935 ادام جاڭا جۇمىس ورنىمەن قامتىلادى. «تاسساي» يندۋستريالىق اي­ماعى دا ءوندىرىس ورىندارىمەن تو­لىق­تى. بيۋدجەتكە تۇسكەن سالىق كولەمى 6,45 ملرد تەڭگەگە جەتتى.

مەگاپوليستە 92 گەكتار اۋماققا ورنا­لاس­قان «ساۋدا-لوگيستيكالىق ايما­عى­نىڭ» ينفراقۇرىلىمىن تارتۋعا مەملەكەت ەسەبىنەن 1,7 ملرد تەڭگە قاراجات كەتتى. 24,5 ملرد تەڭگەگە 3 ينۆەستيتسيالىق جوبا ىسكە اسىرىلدى. قازىر مۇندا شامامەن 185 ادام جۇمىس ىستەيدى. سونىمەن قاتار وندا 19 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن 5 جاڭا ينۆەستيتسيالىق جوبا قولعا الىنىپ جاتىر. جوبالار تولىق ىسكە قوسىلعاندا 500-گە جۋىق ادام تۇراقتى جۇمىسپەن قام­تاماسىز ەتىلەدى. ال بيۋدجەتكە تۇسكەن سا­لىق كولەمى 820 ملن تەڭگەگە جەتىپ وتىر.

2021 جىلى شىمكەنتتە 306 گەكتار اۋماققا سوزىلعان «جۇلدىز» يندۋس­تريال­دى ايماعى قۇرىلدى. كەلەسى جىلى 3,3 ملرد تەڭگە بولاتىن 6 جوبا ىسكە قوسى­لا­دى جانە 400-دەن اسا جاڭا جۇمىس ورىندارى قۇرىلادى. مۇنىمەن قوسا 2022-2026 جىلدار ارالىعىن قامتىعان 230 ملرد تەڭگە كولەمىندە ينۆەستيتسيا قۇيا­تىن 50 كومپانيانىڭ جوبالار پۋلى د­ا­يىندالدى.

«جۇلدىز» يندۋستريالدى ايماعىندا 2025 جىلعا قاراي ءوندىرىس كولەمى 5%-عا ۇلعايىپ, 20 ملرد تەڭگەدەن استام سالىق تۇسە­دى دەپ كۇتىلۋدە. يندۋستريالدى ايماق اۋماعى 25%-عا تولىپ تۇر. ءوز كەزەگىندە 2023 جىلى تاماق ونەركاسىبىنە ارنالعان «بوزارىق» يندۋستريالدى ايماعىن قۇ­رۋ­عا جالپى اۋدانى 132 گەكتار اۋماقتا ين­جەنەرلىك-ينفراقۇرىلىمدىق جەلىلەر تار­تىلادى.

اكك جەتەكشىلىك ەتەتىن تۇراقتاندىرۋ قورى «شىمكەنت قالاسىنداعى الەۋمەتتىك ما­ڭىزى بار ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىنا باعا­­لاردى تۇراقتاندىرۋ تەتىكتەرىن ىس­كە اسىرۋ قاعيدالارىن بەكىتۋ تۋرالى» شىم­كەنت قالاسى اكىمدىگىنىڭ 2020 جىل­عى 21 جەلتوقسانداعى №801 قاۋلى­سىنا سايكەس قىزمەت اتقارادى.

جالپى, 18 كاسىپكەرگە 5,8 ملن تەڭگە قا­رىز بەرىلگەن. اتالعان كاسىپكەرلەر مەگا­پوليستەگى 40-تان اسا ساۋدا نۇكتە­لە­رىن­دە الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىن نارىقتىق باعادان تومەن باعادا ساتىلىمعا شىعارۋدا.

سونىمەن بىرگە جوعارىدا اتالعان دەپار­تامەنت ءوز قىزمەتى شەڭبەرىندە الەۋ­­مەتتىك زەرتتەۋلەر, قالانى جايلى ەتۋ­گە جەتىسپەيتىن سەرۆيستەر تۇر­­عى­سى­نان تۇرعىنداردان ساۋالداما الۋ, سون­داي-اق سالىنىپ جاتقان تۇر­عىن ءۇي الاپتارىنداعى اۋلالار مەن گۇل­زار­لار­دى اباتتاندىرۋ جۇمىستارىن جۇر­گى­زەدى.

ءۇشىنشى مەگاپوليستىڭ ينۆەستيتسيالىق احۋالىن جاقسارتۋ ماقساتىندا 2020 جىلعى مامىردا «Shymkent» الەۋ­مەت­تىك-كاسىپ­كەرلىك كورپوراتسياسى» اق بازاسىندا ينۆەستورلار مەن كاسىپ­كەر­لەردى سۇيەمەلدەۋ مەن كەڭەس بەرۋ ءۇشىن فرونت-وفيس قۇرىلعان بولاتىن. بۇل كەڭسە ء«بىر تەرەزە» قاعيداتىمەن قىزمەت كورسەتەدى, سونداي-اق اكىمشىلىك كەدەرگىلەردى جويۋ, كاسىپكەرلەرگە مەم­لە­كەت­تىك قولداۋ شارالارىن ءتۇسىن­دىرۋ جانە جەتەكشىلىگىنە الۋ بويىنشا كومەكتەر ۇسىنادى.

ءوز كەزەگىندە حالىققا جەڭىلدەتىلگەن نەسيە بەرەتىن «اتامەكەن» ميكروقارجى ۇيىمى, ءبىلىم بەرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ, مادەنيەت, سپورت, الەۋمەتتىك سالالاردى قارجىلاندىراتىن «شىمكەنت – قايىرىمدى قالا» كورپوراتيۆتىك الەۋ­مەت­­تىك دامۋ قورى, شاھارداعى تۇ­راق­تى جولاۋشى تاسىمالىن ۇيىم­داس­تىرۋشى ەڭ ءىرى اۆتوبۋس پاركتە­رىنىڭ ءبىرى «Shymkent Bus» جشس جانە «وڭتۇستىك» ارنايى ەكونوميكالىق ايماعى اكك-ءنىڭ ەنشىلەس كومپانيالارى سانالادى.

الەۋمەتتىك كاسىپكەرلىك كورپوراتسيا­سى 2021 جىلدىڭ قورىتىندىسى بو­يىن­شا شىمكەنت قالالىق اكىمدىگى تۇلعا­سىن­­­داعى جالعىز اكتسيونەرگە تولەگەن دي­ۆيدەندتەر سومماسى 2 088 701 000 تەڭ­گەنى قۇرادى.

كورپوراتسيا باسشىلىعى وسى جىلدار ارالىعىندا اتقارىلعان جۇيەلى جۇمىس ناتيجەسى ءتۇرلى جوبالاردىڭ جۇزەگە اسۋىنا, شاھاردىڭ كوركەيۋىنە, بيزنەس باستاۋشىلاردىڭ ىستەرىنىڭ جاندانۋىنا وڭ ىقپالىن تيگىزگەنىن ايتادى. وسى رەتتە اكك قاشاندا اشىق جانە قالانىڭ الەۋمەتتىك مىندەتتەرىن شەشۋگە باعىتتالعان جوبالاردى بىرلەسىپ ىسكە اسىرۋعا دايىن ەكەندەرىن جەتكىزەدى.

شىمكەنت