ەلەكتر قۋاتىن ءوندىرۋ ۇلعايادى

ەنەرگەتيكا ءمينيسترى بولات اق­شولاقوۆ جۇمىس ساپارىمەن پاۆلودار وبلىسىنا كەلىپ, وڭىردەگى ءىرى ەنەرگيا رەسۋرستىق ستانسالاردىڭ, مۇناي-حيميا سالاسىنداعى كاسىپورىنداردىڭ دامۋ جوسپارىمەن تانىستى جانە ءوڭىر جۇرتشىلىعىمەن كەزدەستى.

بۇعان دەيىن Egemen Qazaqstan گازەتىندە ەكىباستۇزداعى جىلۋ-ەلەكتر ورتالىعىنىڭ مۇشكىل جاعدايى تۋرالى ماسەلە كوتەرگەن ەدىك. ما­ماندار وندىرىستىك جابدىقتارى ابدەن توزعان كاسىپورىنداعى جوندەۋ جۇمىستارى كەستەدەن كەشىككەنى سەبەپتى شاھارداعى الەۋمەتتىك نىساندار مەن تۇرعىن ۇيلەر جىلۋعا كەش قوسىلۋى مۇمكىن ەكەنىن ايتقان. ابىروي بولعاندا, سەرىكتەستىكتىڭ اكتسيونەرلەرى قوسىمشا قاراجات ءبولىپ, ورتالىقتى بيىلعى قىسقا دا­يىنداۋ جۇمىستارى قارقىندى جۇزەگە اسا باستاعان. «پاۆلودارەنەرگو» اق باس ديرەكتورى ۆاديم لەسين ەكى­باستۇزدا جىلۋعا دەنساۋلىق ساق­تاۋ جانە ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرى قازىر­دەن قوسىلىپ جاتقانىن باياندادى. جىلۋ ماۋسىمى ويداعىداي ءوتۋى ءۇشىن مۇندا 4 قازاندىق پەن 1 تۋر­بوگەنەراتور جوندەلىپ جاتىر. بارلىق جۇمىس قاراشا ايىندا اياق­تالماق. قازاندىقتار 46%-عا, قالا­داعى جەلىلەر 88%-عا توزعان. اكتسيو­نەرلەر ستانسانىڭ ماسەلەسىن شەشۋگە قاۋقارسىزبىز دەگەن سىلتاۋمەن جۋىقتا ونى كوممۋنالدىق مەنشىككە وتكىزۋگە تالاپتانعان. دەگەن­مەن ەنەرگەتيكا ءمينيسترى بۇل ما­سەلە ازىرشە قاراستىرىلمايتىنىن جەتكىزدى. بيىلعى قىستى ويداعىداي وتكىزىپ العان سوڭ ناقتى شەشىم قابىلدانادى. قازىر مۇندا ۇكىمەتتىك ۆەدومستۆوارالىق كوميسسيا جۇمىس ىستەپ جاتىر. جۋىق ارادا ورتالىقتى جاڭعىرتۋ ماسەلەلەرى تالقىلانىپ, ارنايى جوسپار جاسالماق.

ب.اقشولاقوۆ «ب.نۇرجانوۆ اتىن­داعى ەكىباستۇز 1-ماەس» جشس-دا بولىپ, ونداعى بىرنەشە ەنەرگوبلوك­تا جۇرگىزىلىپ جاتقان جوندەۋ بارىسىمەن تانىستى. كاسىپورىننىڭ باس ديرەك­تورى ەرجان ەرتاەۆ 2021 جىلى ستان­سا 22,8 ملرد كيلوۆاتت ەلەكتر قۋا­تىن وندىرگەنىن, بۇل سوڭعى 35 جىل­داعى رەكورد بولىپ سانالاتىنىن جەت­كىزدى. قازىر مۇندا №1 ەنەرگو­بلوكتى قالپىنا كەلتىرۋ جوباسى جۇزە­گە اسۋدا. وعان جالپى سوماسى 162 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسيا قۇيىلعان. كەلەر جىلدىڭ جەلتوقسانىندا جاڭا بلوك ىسكە قوسىلسا, كاسىپورىننىڭ قۋاتتىلىعى 4 مىڭ مەگاۆاتقا جەتپەك. مۇنداي قۋاتتىلىققا شىققان ەلەكتر ستانساسى ازىرشە قازاقستاندا جوق دەۋ­گە بولادى.

ال ماەس-2-دە №3 ەنەرگوبلوك قۇرىلىسىن جالعاستىرۋ ۇسىنىلىپ وتىر. جوبالىق قۋاتتىلىعى 663 مەگا­ۆاتت بولاتىن جاڭا نىسان 4,8 ملرد كيلوۆات-ساعات ەلەكتر ەنەرگيا­سىن وندىرە الادى. كاسىپورىننىڭ باس­قارما توراعاسى جاندوس مەدەۋوۆ جوبانىڭ جالپى قۇنى 450 ملرد تەڭگەگە باعالاناتىنىن, نەگىز­گى قۇرال-جابدىقتار قىتايدان جەت­كى­زىلىپ قويعانىن مالىمدەدى. قار­جى­لاندىرۋ ماسەلەسى شەشىلسە, جوبانى مەملەكەتتىك ساراپتاماعا قايتادان جولداۋ قاجەت. سەبەبى ول ون جىل بۇرىن جاسالعان. قۇرىلىستى جالعاستىرۋعا رۇقسات بەرىلگەن سوڭ ەنەرگوبلوك شامامەن 2024-2026 جىلدارى سالىنادى دەپ كۇتىلۋدە. جاڭا نىسان قولدانىستاعى تاريفكە دە وزگەرىس ەنگىزۋى مۇمكىن. ب.اقشولاقوۆ بارلىق ەسەپ-قيساپتى ەرتەرەك ازىرلەۋدى, وعان قوسا ەكولوگيالىق جۇكتەمەنى كورسەتۋدى تاپسىردى.

بۇدان سوڭ مينيستر پاۆلودار مۇناي-حيميا زاۋىتىنا باردى. مۇندا ەۋروستاندارت ساپادا پوليمەرلىك بيتۋم شىعاراتىن جاڭا وندىرىستىك جوبا تانىستىرىلدى. جوبا ىسكە اسسا, جەرگىلىكتى بيتۋم ءوندىرىسى ايىنا 50-60 مىڭ تونناعا دەيىن وسەدى. جاڭا ءوندىرىس جىلدىڭ ءتورت مەزگىلىندە جۇمىس ىستەپ, پوليمەرلىك بيتۋمدى ارنايى قاپشىقتارعا ورايدى. بۋىپ-تۇيىلگەن ءونىم قىستا ساقتالىپ, كۇن جىلىنا ساتىلىمعا شىعارىلماق.

– قازىر ەلىمىزدە ورتاشا ەسەپپەن 250-300 مىڭ توننا بيتۋم تاپشىلىعى ساقتالىپ وتىر. ءبىز وتاندىق مۇناي وڭدەۋ زاۋىتتارىنا بيتۋم ءوندىرىسىن قىستا توقتاتپاۋدى مىندەتتەمەكپىز. جازدا جول سالۋعا قاجەت بيتۋم تاپپاي قالامىز. ەگەر كاسىپورىندار قىس بويى ءونىمدى جەتكىلىكتى تۇردە ءوندىرىپ, كوكتەمنەن ساتىلىمعا شىعارسا, جازدا دۇربەلەڭ تۋىنداماس ەدى. سوندىقتان پاۆلودارلىق زاۋىتتىڭ جوباسىن تولىق قولدايمىن, – دەدى بولات ورال ۇلى.

ەستاي اتىنداعى مادەنيەت سارا­يىندا وتكەن جۇرتشىلىقپەن كەزدەسۋدە ۆەدومستۆو باسشىسى حالىقتى جانار-جاعارماي ونىمدەرىمەن, ەلەكتر جارىعىمەن جانە جىلۋمەن قامتۋ باعىتىندا جۇزەگە اسىپ جاتقان ءىس-شارالار جايىندا باياندادى. پاۆ­لودار وڭىرىندە الداعى جىلۋ ماۋ­سىمىنا دايىندىق ويداعىداي ءجۇرىپ جاتقانىن, ال ەلەكتر قۋاتىن ءوندى­رۋ سالاسىندا ايتارلىقتاي سەرپى­لىستەر بايقالاتىنىن ايتىپ ءوتتى. قازىر ەنەرگەتيكا سالاسىنداعى مامان­­داردىڭ ەڭبەكاقىسى تومەن. سونىڭ سالدارىنان كادر تاپشى­لىعى تۋىنداپ, وڭىردەگى ەنەرگە­تي­كالىق كاسىپورىندارداعى جۇمىس ورىن­دارىنىڭ 30 پايىزى بوس تۇر. بۇل ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن تا­ريف مول­شەرىن قايتا قاراپ, ەنەرگەتيك­تەردىڭ جالاقىسىن كەزەڭ-كەزەڭمەن ءوسىرۋ جوسپارلانعان.

«Blue Star PV» جشس ديرەكتورى رۋسلان سادىقوۆ كۇزگى جيىن-تەرىم جۇمىستارىندا شارۋالارعا استىق كەپتىرگىشتەردىڭ جۇمىسىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن قوسىمشا 3 مىڭ توننا سۇيىلتىلعان گاز قاجەت ەكەنىن جەتكىزدى. جەرگىلىكتى جانار-جاعارماي ستانسالارى مەن مۇناي ونىمدەرىن جەتكىزۋمەن اينالىساتىن ۇيىمداردىڭ وكىلدەرى كولىك وتىنى نارىعىنداعى ترەيدەرلەردى رەتتەۋ, جوسىقسىز مەردىگەرلەردى جازاعا تارتۋ, سونداي-اق پاۆلودار مۇناي-حيميا زاۋىتى اۋماعىنداعى جەڭىل جولمەن اقشا جاساپ جۇرگەن دەلدالداردى سىرتقا شىعارۋ تۋرالى ماسەلەلەردى كوتەردى.

وسىدان ءبىراز جىل بۇرىن مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىندا مەملەكەت قارجىسىنا مۇناي ونىمدەرىن اۆتوتسيستەرنالارعا قۇياتىن جۇيەلەر سالىنعان ەكەن. وكىنىشكە قاراي, بۇل قۇرىلعىلاردى كەيىن الدەكىمدەر يەلەنىپ العان. قازىرگى كۇنى ونىڭ سانى قانشا ەكەنى جانە قانداي كۇيدە تۇرعانى دا بەلگىسىز. كاسىپورىنداعى سورعىلار, مۇناي ايداعىش جۇيەلەر, ءتىپتى قۇبىرلار ارالىق فيرمالارعا جالعا بەرىلىپ قويعان. جەرگىلىكتى قاۋىم ەڭ اۋەلى وسى ماسەلەلەردى رەتتەۋدى سۇرادى.

ب.اقشولاقوۆ مۇنايدى وڭدەۋگە جەتكىزۋشىلەر اراسىندا جوسىقسىز كاسىپورىندار ازايعانىن, ماسەلەن PETROSUN جشس-دا قازىر ۇساق اكتسيونەرلەردىڭ بارلىعى جويىلىپ, نەگىزگى يەلىك «قازمۇنايگاز» كومپانياسىنا بەرىلگەنىن ايتىپ ءوتتى.

ايتىپ وتەيىك, بيىل كۇزگى ناۋقاندا ءوڭىر شارۋالارىنا ارزان باعادا 23 مىڭ توننا تراكتور وتىنى بەرىلدى. ايماقتا جىل سوڭىنا دەيىن سۇيىلتىلعان گازدىڭ ءليترى 70 تەڭگە بولىپ بەكىتىلگەن. قازىر وبلىستا 13 گاز-جەلىلىك ۇيىم مەن 74 اۆتوگاز ستانساسى بار. بىلتىر وبلىس 76 مىڭ توننا گاز تۇتىنسا, بيىل 32 مىڭ توننا گاز ساتىلعان.

پاۆلودار وبلىسى