قىس كەزەڭىنە جان-جاقتى دايىندىق

ماسەلەن, اباي اۋدانىنا قاراس­تى ىنتىماق-2 شاعىن اۋدانى­نىڭ باتىس بولىگىن الىپ قاراۋعا بولادى. بۇل ەلدى مەكەندە رەسمي دەرەك بويىنشا 2 071 ءۇي ورنالاسقان. قالا شەتىندە بولعاندىقتان وسى كۇن­گە دەيىن ينفراقۇرىلىممەن قامتۋ ماسەلەسى وتە وزەكتى بولىپ كەلدى. جەر­گىلىكتى اكىمدىك جوسپارىنا سايكەس قازىرگى تاڭدا مۇندا گاز, سۋ, جول, جارىق ماسەلەسىن ءبىرجولاتا شەشۋ ماقساتىندا قۇرىلىس جۇمىستارى قارقىندى جۇرگىزىلۋدە. اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستى ناقتى كوزبەن كورۋ ءۇشىن شاھار باسشىسى م.ايتەنوۆ اتالعان ەلدى مەكەنگە ارنايى بارىپ, نىساندارداعى قۇرىلىستىڭ ساپاسىن تەكسەردى. سونىمەن بىرگە جەرگىلىكتى تۇرعىندارمەن كەزدەسىپ, ولاردىڭ كوممۋنالدىق جانە باسقا دا ماسەلەلەرى بويىنشا ءوتىنىش-تىلەك­تەرىن تىڭدادى. ايتا كەتۋ كەرەك, ەلدى مەكەندى ساپالى ەلەكتر قۋاتىمەن قامتۋ جۇمىستارى جوعارى قارقىنمەن اتقارىلۋدا. وسى ماقساتقا وراي مەردىگەر كومپانيا «تۋران ەنەرگو گرۋپپ» جشس ەلەكتر ەنەرگياسىمەن قامتاماسىز ەتۋ باعىتىندا قۇرىلىستى قولعا الىپ, كەستەگە ساي ءوز ۋاقىتىندا اياقتاۋدى جوسپارلاپ وتىر. ال تاعى ءبىر مەردىگەر كومپانيا «ەنەرگو رەسۋرس شىمكەنتگاز» جشس بولسا, ەلدى مەكەن اۋماعىندا گاز قۇبىرلارىن تارتۋمەن اينالىسۋدا. اتالعان ەكى نىساننىڭ دا قۇرىلىس جۇمىستارى جىل سوڭىنا دەيىن اياقتالادى دەپ كۇتىلۋدە. سودان سوڭ جوسپار بويىنشا ابونەنتتەۋ جۇمىستارى باستالادى. مىنە, وسىلايشا ينفراقۇرىلىممەن قامتۋ ءىسى تولىعىمەن اياقتالعاننان كەيىن اتالعان شاعىن اۋدان تۇرعىندارى ساپالى گاز بەن ەلەكتر قۋاتىنا قول جەتكىزەدى.

ال شاعىن اۋداننىڭ كوشەلەرىن اسفالتتاۋ جۇمىستارى كەلەسى جىلدان باستاپ كەزەڭ-كەزەڭىمەن بويىنشا جۇزەگە اسىرىلادى. قازىر وندا 22 كوشە بولسا, سونىڭ 4-ءى عانا اسفالتتالعان, قالعاندارىنان 15 جولعا تاس توسەلسە, 3-ءى توپىراق جول. شاعىن اۋداندا تۇراتىن حالىق بالالارىن وسىنداعى 1 مەكتەپتە وقىتسا, بالدىرعاندار 3 بالاباقشادا تاربيەلەنەدى. ەندىگى رەتتە ەلدى مەكەننىڭ باتىس بولىگىنەن 900 ورىندى ءزاۋلىم مەكتەپ سالۋ ءۇشىن 2,46 گەكتار جەر تەلىمىنىڭ قۇجاتى رەسىمدەلدى. مۇنىمەن قوسا قازىر جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتاماسى دا ازىرلەنۋ ۇستىندە. وتكەن جىلى تۇر­عىنداردىڭ پايدالانۋىنا 1 سپورت الاڭشاسى بەرىلگەن. اكىممەن بولعان كەزدەسۋدە تۇرعىندار شاعىن اۋداندا ءبىراز جىل پروبلەما بولىپ كەلگەن كەيبىر تۇرمىستىق ماسەلە­لەردىڭ شەشىمى تابىلعانى ءۇشىن شاھار باسشىسىنا العىسىن ءبىلدىرىپ, وزگە دە ماسەلەگە قاتىستى ارىز-شاعىمدارىن جەتكىزدى.

ماسەلەن, اۋىل ءبيى ءا.بالعاباي­ ۇلى­نىڭ ايتۋىنشا, بۇرىنعى كەزدە بەلسەندى رەتىندە تۇرعىنداردىڭ مۇڭ-مۇقتاجىن جوعارى جاققا جەتكىزۋ ءۇشىن كوپ جەرگە بارىپتى. الايدا ناتيجە­سى از بولاتىن. تەك سوڭعى ەكى جىل­دان بەرى جەرگىلىكتى اكىمدىكپەن تىعىز قارىم-قاتىناس ورناتىپ, بىرگە قويان-قولتىق جۇمىس ىستەۋدىڭ ناتيجەسىندە حالىقتىڭ ءوتىنىشى ەسكەرىلىپ, تالاپ-تىلەگى دەر كەزىندە ورىندالا باستادى. سونىڭ ءبىر ايعاعى, قولعا الىنىپ جاتقان ينفراقۇرىلىمدىق جۇ­مىستار. ەندىگى جەردە شاعىن اۋدان تۇر­عىندارىنا جولدار اسفالتتالىپ, ساپالى ەلەكتر ەنەرگياسىن تۇتىناتىن كۇن دە جاقىن قالدى.

وسى رەتتە حالىقتى مازالاعان ماسەلەلەردىڭ تاياۋ ارادا وڭ شەشىمىن تابۋى ءۇشىن اكىمدىك تاراپىنان ارنايى حاتتاما تولتىرىلىپ, ولاردى ورىنداۋ تىكەلەي ءتيىستى سالا باسشىلارىنا تاپسىرما رەتىندە جۇكتەلدى.

سونىمەن بىرگە شىمكەنتتەگى اباي اۋدانىنا قاراستى كوكبۇلاق ەلدى مەكەنىن ينفراقۇرىلىم جۇيەلەرى­مەن قامتاماسىز ەتۋ باعىتىندا دا جۇمىستار قارقىن العان. مۇنداعى اتقارىلىپ جاتقان قۇرىلىس جۇمىس­تارىن قالا اكىمىنىڭ ءوزى بارىپ ارنايى كورىپ قايتتى.

ايتا كەتۋ كەرەك, تۇرعىن الابىنا بىلتىر تولىق وپتيكا جەلىسى تارتىلىپ, سونىڭ ناتيجەسىندە ساپالى ينتەرنەتپەن قامتىلدى. بۇدان بولەك وتكەن جىلى تۇرعىندار اۋىز سۋ مەن جارىققا ءجۇز پايىز قوسىلدى. ال «كوگىلدىر وتىنمەن» وسى جىلدىڭ اياعىنا قاراي قامتىلاتىن بولادى. بۇگىنگى تاڭدا قۇرىلىس جۇمىستارىنىڭ 90 پايىزى ءبىتىپ قويعان. ەكى مىڭ ادامنان استام حالىق تۇراتىن كوكبۇلاقتاعى تاعى ءبىر وزەكتى ماسەلەنىڭ ءبىرى – جولدىڭ جاعدايى بولىپ كەلدى. جوندەۋ جۇمىس­تارىنىڭ ناتيجەسىندە قازىرگى تاڭدا 9 كوشەنىڭ بەسەۋىنە تاس توسەلىپ, ءتورت كوشە اسفالتتالدى. جالپى, وتكەن جىلى 6 شاقىرىم جولعا شاعال تاس توسەلدى.

ەندى كەلەسى جىلى اعىبەك اتا, ۇركىنباي اتا, جومارت اتا سەكىلدى كوشە­لەرگە اسفالت جول تۇسەدى. ال 2024 جىلى ماڭلاي اتا مەن جانگەلدى باتىر كوشەلەرى اسفالتتالعان, تاق­تايداي تەگىس جولعا اينالادى. قوعام­دىق كولىك ماسەلەسى شەشىلىپ قويدى. بۇگىنگى تاڭدا №146 جانە №180 مار­شرۋت­تاعى اۆتوبۋستار ەلدى مەكەنگە قاتىناپ ءجۇر. بۇدان بولەك, بىلتىرعى مەن بيىلعى جىلدى قوسقاندا 3 بالالار الاڭشاسى پايدالانۋعا بەرىلدى. تۇرعىنداردىڭ ءوتىنىشى بويىنشا وسى جىلى ەسبول قاجى كوشەسىنىڭ 800 مەترى جارىقتاندىرىلدى.

سونىمەن بىرگە شىمكەنت قالا­­­سى­نىڭ اكىمى م.ايتەنوۆتىڭ توراعا­­لىعىمەن وتكەن جيىندا شاھار­دىڭ جىلۋ بەرۋ ماۋسىمىنا دايىندىق جۇمىستارى پىسىقتالدى. مالىمەت بويىنشا مەگاپوليستە ورنالاسقان «3-ەنەرگوورتالىق» اق-داعى 2 تۋربينا مەن 3 قازاندىق اعىمداعى, ال ترانفورماتورلار كۇردەلى جوندەۋدەن وتكىزىلىپتى. قالعان 3 بويلەردى كۇردەلى جوندەۋ 82%, قوسالقى جابدىقتار­دى اعىمداعى جوندەۋى 95%-عا ىسكە اسىرىلعان. وسىعان بايلانىستى قال­عان جۇمىستار 10 كۇن ىشىندە تو­لىق اياقتالماق. سونىمەن بىرگە «قۋات­جىلۋورتالىق-3» مكك-عا قاراس­تى 15 جىلۋ قازاندىعى 13-ءى قىسقى جىلۋ بەرۋ ماۋسىمىنا ساقاداي-ساي. 2 قازاندىقتى مەكەمە ماماندارى جىلۋ بەرۋگە ازىرلەپ جاتىر. بۇدان بولەك 17 سورعى ستانسانىڭ 15-ءى ىسكە دايىن تۇرسا, قالعان ەكەۋىن رەتتەۋ جۇمىستارى ءالى جالعاسۋدا.

جىلۋ جۇيەلەرىنىڭ توزۋ دەڭگەيىن تومەندەتۋ ماقساتىندا 19,4 شاقى­رىم جىلۋ جۇيەلەرىنە اعىمداعى جوندەۋ جۇرگىزىلىپ, بۇگىندە 97%-عا ورىندالدى. 1 987 كوپقاباتتى تۇرعىن ءۇيدىڭ 93,7%-ى ياعني 1 863 ءۇي جىلىتۋ ماۋسىمىنا ءازىر. 124 كوپقاباتتى تۇرعىن ءۇيدىڭ جىلىتۋ جۇيەلەرىن قالىپقا كەلتىرۋ جۇمىستارى الداعى كۇندەرى اياقتالادى. سونداي-اق قالادا 484 بيۋدجەتتىك مەكەمە بار. ولاردىڭ قىسقى جىلىتۋ ماۋسىمىنا ازىرلىگى 99%-دى قۇرايدى. قالا تۇرعىندارىنىڭ قاتتى وتىنعا دەگەن قاجەتتىلىگى 66 مىڭ توننا بولسا, بۇگىنگە دەيىن 114 مىڭ توننا كو­مىر تاسىمالدانىپ, قويمالاردا ونىڭ 25 مىڭ توننا قورى جاتىر. ينفراقۇرىلىم جۇيەلەرىنىڭ دە دا­يىن­دىعى 90 پايىزعا جەتىپ وتىر.

جيىن قورىتىندىسىندا قالا اكىم­دىگى تاراپىنان قىس مەزگىلىندە تۇراقتى جانە ساپالى جىلۋ بەرۋدىڭ ماڭىزدىلىعى ايتىلدى. جانە دە وسىعان بايلانىستى ءتيىستى سالا باس­شىلارىنا ەسەپتەگى ساندىق كورسەت­كىشتەردى ءجىتى تەكسەرىپ, ىستەن شىعۋ قاۋپى بار نۇكتەلەردى انىقتاۋ تاپسىرىلدى. ءالى كۇنگە دەيىن جالعاسىپ جاتقان كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى دا ءجىتى قاداعالاۋعا الىنىپ, قىركۇيەكتىڭ سوڭىنا دەيىن اياقتاۋ جوسپارلانىپ وتىر.

شىمكەنت