ۋاقتىلى كوممۋنالدىق تولەم وسى سالا قىزمەتىن ساپالاندىرادى. الايدا بۇل قىزمەتتىڭ قۇنى حالىق قالتاسىن قاتتى قاقپاۋى كەرەك.
قازىر ەلىمىزدە تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىعى قىزمەتىنىڭ قۇنى تومەندەدى. دالىرەك ايتقاندا, بيىل ەكىنشى توقساننىڭ قورىتىندىسى بويىنشا كوممۋنالدىق تولەم الدىڭعى توقسانمەن سالىستىرعاندا 0,3%-عا ارزاندادى. تىكەلەي رەتتەلەتىن كوممۋنالدىق قىزمەتتەر (سۋمەن جابدىقتاۋ, كارىز, ەلەكتر ەنەرگياسى, جىلۋمەن جابدىقتاۋ جانە گازبەن جابدىقتاۋ) باعاسى بىردەن 0,5%-عا تومەندەپ وتىر. مۇنداي ديناميكا وسى جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىجىلدىعىندا كۇشىنە ەنگەن تۇرعىندار ءۇشىن رەتتەلەتىن كوممۋنالدىق قىزمەتتەرگە تاريفتەردى كوتەرۋگە موراتوري ەنگىزۋمەن تىعىز بايلانىستىرىلادى. قازاقستاندا ۇلكەن ەكى-ءۇش بولمەلى پاتەردىڭ نەگىزگى كوممۋنالدىق قىزمەتتەرىنىڭ قۇنى ءبىر جالاقىنىڭ شامامەن 11%-ىن قۇراعان. بۇل تمد ەلدەرىنىڭ اراسىندا ەڭ ارزان كوممۋنالدىق قىزمەت تولەيتىندەردىڭ قاتارىنان كورىنۋگە سەپ بولىپ وتىر. ماسەلەن, Numbeo رەيتينگى بويىنشا 85 شارشى مەتر پاتەر ءۇشىن نەگىزگى قىزمەتتەردىڭ قۇنى ەلەكتر قۋاتى, جىلۋ, سۋمەن جابدىقتاۋ جانە ت.ب. (ياعني ورتاشا ەسەپپەن ەكى-ءۇش بولمەلى پاتەر) ەلىمىزدە ايىنا نەبارى 47 اقش دوللارىن قۇراعان. سالىستىرمالى تۇردە الساق, بەلارۋستا بۇل كورسەتكىش ايىنا – 56,9, ال رەسەيدە – 131,8 دوللار, ال ەلىمىزدەن ءبىرشاما تومەن وزبەكستاننىڭ كورسەتكىشى 36,8 دوللاردى قۇراعان. دەمەك, رەيتينگ تالداۋشىلارى قاراستىرعان تمد ەلدەرى اراسىنداعى وزبەكستاندا ەڭ ارزان كوممۋنالدىق تولەمدەر ءبىر ورتاشا جالاقىنىڭ 13%, كورشىلەس رەسەيدە – 15,5%, ال ەڭ قىمبات مولدوۆادا بىردەن 32,8% كورسەتكەن. سونداي-اق رەيتينگ بويىنشا قاراستىرىلعان 106 ەلدىڭ ىشىندەگى ەڭ قىمبات كوممۋنالدىق تولەم ايىنا 255,4 دوللار بولىپ ەستونيادا تىركەلسە, بۇل ەلدەگى ورتاشا «تازا» جالاقىنىڭ 20,6 پايىزىن قۇراعان.
ينفوگرافيكانى جاساعان امانگەلدى قياس, «ەQ»
دەگەنمەن, كەز كەلگەن ەلدە تۇراتىن ازاماتتار ءۇشىن «كوممۋنالدىق پاتەردىڭ» قۇنى ەمەس, باستىسى, بەلگىلەنگەن سومانىڭ ادام قالتاسىنا قاتتى قىسىم جاساماۋى اسا ماڭىزدى. وسىنداي ولشەم بويىنشا قازاقستاننىڭ كورسەتكىشتەرى تمد بويىنشا وڭ كورسەتكىشكە يە بولىپ وتىر. ماسەلەن, 85 شارشى مەتر پاتەرگە كوممۋنالدىق قىزمەتتەردىڭ ايلىق قۇنى قازاقستاندا ءبىر جالاقىنىڭ 11,3%-ىن عانا قۇرايدى (ياعني سالىقتاردى اۋدارعاننان كەيىنگى جالاقى). ادەتتە, مۇنداي الاڭنىڭ ەكى-ءۇش بولمەلى پاتەرىن الىپ جاتقان وتباسىندا ەكى ادام جالاقى السا, وتباسىلىق بيۋدجەتكە ورتاشا جۇكتەمە تەك 5,7% عانا بولماق.
ايتا كەتەيىك, ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنىڭ تابيعي مونوپوليالاردى رەتتەۋ كوميتەتى بۇگىندە باعا تۇراقتىلىعىن ۇستاۋ شارالارىن قابىلدادى جانە 103 مونوپوليا سۋبەكتىسىنىڭ تاريفتەرىن 2021 جىلدىڭ جەلتوقسان ايىنداعى دەڭگەيگە كەلتىردى. موراتوري كەزەڭىندە قازاقستان ازاماتتارى شامامەن 3,2 ملرد تەڭگە ۇنەمدەگەن. ەلىمىزدەگى كوممۋنالدىق قىزمەت تاريفتەرىنىڭ تۇزەتىلۋى حالىق قاراجاتىنىڭ ۇنەمدەلۋىنە ەلەۋلى ىقپال ەتىپ وتىر.