بيىلعى بالالار جىلىندا بالالارعا بارىنشا قولداۋ كورسەتىلىپ كەلەدى. اسىرەسە اۋتيزم اۋرۋىنا شالدىققان بالالار جانە ولاردىڭ وتباسى مەن تۇزەلتۋ ورتالىعىنىڭ ءوزارا قارىم-قاتىناسى دا قوعامدا كەيىنگى كەزدەرى نىعايا تۇسكەن. بۇل رەتتە نۇر-سۇلتان قالاسىندا ورنالاسقان «التىن ۇيا ەركەلە» ورتالىعى سوزىمىزگە دالەل بولا الادى.
200-گە جۋىق بالا تاربيەلەيتىن ورتالىقتىڭ نەگىزگى ماقساتى – اۋتيزممەن ىلىسە جۇرەتىن جەتىسپەۋشىلىكتەر مەن وتباسىنداعى قىسىمدى تومەندەتۋ, ءومىر ساپاسى مەن فۋنكتسيونالدى تاۋەلسىزدىگىن جوعارىلاتۋ. ونداعى ماماندار ەمدەۋدىڭ بىرىڭعاي وپتيمالدى ءادىسى جوق, ول تەك جەكەلەي تاڭدالىپ, ۇزاق ارنايى ءبىلىم بەرۋ مەن مىنەز-ق ۇلىقتىق ەمدەۋ باعدارلامالارى ارقىلى بالاعا ەرتە كەزدەن كومەك كورسەتۋ, قارىم-قاتىناس ارقىلى جۇمىس داعدىلارىن الۋعا جاعداي جاساۋ, جۇمىس دەڭگەيىن جوعارىلاتاتىنىن العا تارتادى. سونداي-اق سيمپتومدار مەن بەيىمدەلمەگەن مىنەز-ق ۇلىق قيىندىقتى تومەندەتكەنىمەن, بالاعا 3 جاس شاماسىندا كومەك كورسەتۋدىڭ اسا ماڭىزدىلىعى تۋرالى حابارلامالار دالەلدەمەلەرمەن بەكىتىلمەگەن.
بۇل تۇرعىدا اتالعان ورتالىقتىڭ اۆا-تەراپيا مامانى ايگەرىم تەمىر: ء«اۋتيزمدى تۇزەتۋدىڭ بىرقاتار ءادىسى بار: اۆا تەراپيا, ارت تەراپيا, يوگا كابينەتى. اۆا-تەراپيا بۇل – مىنەز-ق ۇلىق تەحنولوگيالارى مەن وقىتۋ ادىستەرىنە نەگىزدەلگەن قارقىندى وقىتۋ باعدارلاماسى. اۆا عىلىمي تۇرعىدا ادامنىڭ مىنەز-قۇلقىن وزگەرتۋ ءۇشىن, مىنەز-ق ۇلىققا قورشاعان ورتا فاكتورلارىنىڭ اسەرىن زەرتتەي وتىرىپ, وسى فاكتورلارمەن ارەكەت ەتەدى. اۆا-نىڭ سوڭعى ماقساتى – بالاعا قورشاعان الەمدى ءوز بەتىنشە تانىپ-بىلۋگە جاعداي جاساۋ. ال ارت-تەراپيا نەگىزگى ءادىس نەمەسە كومەكشى ءادىس رەتىندە قولدانىلا الادى», دەيدى.
ءيا, دىمكاس بالانىڭ ومىرگە كەلۋى ءبىرىنشى كەزەكتە وتباسىن پسيحولوگيالىق وزگەرىستەرگە الىپ كەلەتىنى راس. اۋىتقۋشىلىعى بار بالانىڭ وتباسىندا العاشقى كۇننەن باستاپ اتا-اناسىنىڭ ۇنجىرعاسى ءتۇسىپ, كۇيزەلىسكە تاپ بولادى. اتا-انالارىنىڭ قورشاعان ورتامەن قارىم-قاتىناسى ۇزىلەدى, بايلانىس اياسى تەك تۋىستارى, دارىگەر, مۇعالىمدەرمەن عانا شەكتەلەدى. بالانىڭ مىنەز-قۇلقىنداعى, تارتىبىندەگى ءارتۇرلى وزگەرىستەر اتا-انانىڭ كوڭىل كۇيىنە قاتتى اسەر ەتىپ, مازاسىزدىق تۋعىزادى. سول سەبەپتى وتباسىنداعى ءوزارا قارىم-قاتىناستار بۇزىلادى ءارى قيىندىققا تىرەلەدى. مۇنداي بالالاردى تاربيەلەۋدە اتا-انالارعا پەداگوگتەردىڭ, ارنايى مامانداردىڭ كومەگى قاجەت ەكەنى داۋسىز. بالانىڭ ءوز-وزىنە قىزمەت كورسەتۋى, دۇرىس شەشىم قابىلداي الۋداعى باتىلدىعى, ءتارتىپ پەن مادەنيەت جايىنداعى بىلىمدەرىنىڭ نەگىزى الدىمەن وتباسىندا قالانادى.
باستىسى, بالا جاعدايىنىڭ بارلىق اۋىرلىعىن كەنەتتەن ۇعىنۋ, ءاۋتيزمى بار بالالارعا قانداي دا ءبىر كومەك جۇيەسىنىڭ بولماۋى, اۋتيست بالانىڭ وتباسى ءتىپتى جاقىندارىنىڭ دا ادامگەرشىلىك قولداۋىنان ايىرىلۋى, بالاعا دەگەن اسا تاۋەلدىلىگى ءۇشىن اناسىنىڭ ۋاقىتى مەن جەكە بوستاندىعىنىڭ شامادان تىس شەكتەۋلىگى جانە اتا-انالارىنا جەتكىلىكتى تۇردە ەموتسيونالدى اسەر بەرمەۋى ءاۋتيزمنىڭ وبەكتيۆتى سەبەپتەرى ەكەنىن ۇمىتپاۋىمىز كەرەك.
ءۋاليحان جايلاۋ