پاكىستانداعى سۋ تاسقىنى ەلگە وڭايعا تيمەي تۇر. مال-جان شىعىنىنان بولەك, ونىڭ سالدارى دا اۋىرعا سوعۋى مۇمكىن. ويتكەنى الاپات سۋ باستاپقىدا تالايدىڭ ءومىرىن جالماسا, ەندى ەكونوميكاعا وراسان زور شىعىن اكەلدى.
قازىرگە دەيىن تاسقىن سالدارىنان 1300-دەن استام ادام قايتىس بولدى. ەلدەگى 160 اۋداننىڭ 81-ءى تىكەلەي زارداپ شەكتى. كەم دەگەندە 33 ميلليون ادام باسپاناسىز قالدى, بۇل تسيفرلار الداعى كۇندەرى ءوسۋى مۇمكىن.
سونداي-اق ەل ەكونوميكاسىنا جاۋاپتى تۇلعالاردىڭ الدىندا ەڭ كۇردەلى مىندەت تۇر. تاسقىن ەلدىڭ جول جانە كوممۋنيكاتسيا جەلىسىن ءبۇلدىرىپ, كوپ ءۇيدى زاقىمدادى جانە ميلليونداعان گەكتار ەگىندى شايىپ كەتتى. اۋىل شارۋاشىلىعى سەكتورى پاكىستاننىڭ ىشكى جالپى ءونىمنىڭ تورتتەن ءبىر بولىگىن, ياعني 22,7 پايىزدى قۇرايدى. ونىڭ جاپپاي جويىلۋى, سونىڭ ىشىندە ەل ءۇشىن نەگىزگى كىرىس كوزى سانالاتىن ماقتا القاپتارىنىڭ شايىلىپ كەتۋى ەكونوميكاعا اۋىر سوققى.
بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ ازىق-ت ۇلىك جانە اۋىل شارۋاشىلىعى ۇيىمىنىڭ 29 تامىزداعى ەسەبىنە سايكەس, پاكىستاننىڭ جالپى ماقتا ءونىمىنىڭ شامامەن 30 پايىزىن وندىرەتىن سيندتە ەگىننىڭ 80 پايىزعا جۋىعى جويىلعان.
«جاۋ جاعادان العاندا, ءبورى ەتەكتەن شالادى» دەمەكشى, بيىل پاكىستان ءۇشىن قيىن جىل. ەلدە ۆاليۋتا قورى تەز ازايىپ, ينفلياتسيا دەڭگەيى 27,3 پايىزدى قۇراعان. وسىلايشا, كەيىنگى جارتى عاسىردا بولماعان تاپشىلىق پەن قىمباتشىلىققا تۋرا كەلىپ وتىر.
ەلدەگى جۇمىس ورنى مەن ۆاليۋتانىڭ ماڭىزدى كوزى سانالاتىن توقىما ونەركاسىبىنىڭ 70 پايىزعا جۋىعى ەلدە وندىرىلگەن ماقتانى پايدالانادى. ونىڭ 35 پايىزعا جۋىعى سيند پروۆينتسياسىندا وندىرىلەدى. پاكىستان توقىما فابريكالارى قاۋىمداستىعىنىڭ توراعاسى ابدۋل راحيم ءناسيردىڭ ايتۋىنشا, تاسقىن سالدارىنان سالادا تاپشىلىق تۋىنداپ وتىر.
«شيكىزاتپەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن ءتورت ميلليوننان استام بۋما ماقتا يمپورتتايمىز. قازىرگى تاپشىلىققا بايلانىستى 3 ميلليارد دوللارعا جۋىق شىعىنعا ۇشىراپ, ەكى ەسە كوپ يمپورتتاۋعا ءماجبۇر بولۋىمىز مۇمكىن», دەيدى ا.ناسري Al Jazeera-عا بەرگەن سۇحباتىندا.
قارجى ءمينيسترى ميفتاح ءيسمايلدىڭ سوزىنە سۇيەنسەك, پاكىستان كەمى 10 ميلليارد دوللار شىعىنعا ۇشىراعان. تاۋەلسىز ساراپشىلار, اتلانتيكالىق كەڭەستىڭ وڭتۇستىك ازيا ورتالىعىنداعى پاكىستان باستاماسىنىڭ ديرەكتورى ۋزاير يۋنۋس جانە ەكونوميست اممار حابيب حان بۇل كورسەتكىش ءالى دە ءوسۋى مۇمكىن ەكەنىن العا تارتادى. وسىلايشا, شىعىن كولەمى 15 ميلليارد دوللاردان 20 ميلليارد دوللارعا دەيىن جەتۋى مۇمكىن.
دەگەنمەن, ساراپشىلار اپات سالدارىنان قيراعان كوپىرلەر, عيماراتتار, جولدار, ەگىن جانە مال شارۋاشىلىعىنىڭ تىكەلەي قارجىلىق شىعىنى انىقتالاتىنىن, بىراق ونىڭ ەكونوميكانىڭ باسقا سالالارىنا اسەرىن نازاردا ۇستاۋ قاجەت ەكەنىن ايتادى.
«قازىر انىقتالۋى قيىن ماسەلە – ەكونوميكالىق بەلسەندىلىكتىڭ تومەندەۋى, ءومىر ءسۇرۋ قۇنىنا اسەر ەتۋ سەكىلدى كەڭ اۋقىمدى ەكونوميكالىق شىعىن. مۇنداي جان-جاقتى شىعىندى انىقتاۋ ءۇشىن بىرنەشە اي قاجەت», دەيدى وكسفورد ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ بلاۆاتنيك باسقارۋ مەكتەبىنىڭ ەكونوميسى شاحرۋح ۆاني.
فەدەرالدى جوسپارلاۋ ءمينيسترى احسان يكبال حالىقارالىق قوعامداستىقتى زارداپ شەككەن 33 ميلليون ادامعا گۋمانيتارلىق كومەك كورسەتۋگە شاقىردى. «اپاتتتىڭ اۋقىمى وتە ۇلكەن, 33 ميلليون ادام گۋمانيتارلىق كومەك قاجەت ەتەدى. بۇل ءۇشىن مەن پاكىستاندىق باۋىرلاستارىمدى, پاكىستاندىق ەميگرانتتاردى جانە حالىقارالىق قوعامداستىقتى وسى قيىن ۋاقىتتا پاكىستانعا كومەكتەسۋگە شاقىرامىن», دەدى ول.
وسى ورايدا, ساراپشىلار مەن شەنەۋنىكتەر پاكىستانداعى سۋ تاسقىنىنا كليماتتىڭ وزگەرۋىن كىنالاپ وتىر. ولاردىڭ قاتارىندا بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ باس حاتشىسى انتونيۋ گۋتەرريش تە بار. ول الەمدى ولىمگە اكەلەتىن داعدارىس كەزەڭىندە «ۇيقىدان ويانۋعا» شاقىردى. بۇۇ باس حاتشىسى 9 قىركۇيەكتە پاكىستانعا بارىپ, سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەككەن ايماقتاردى ارالاپ, رەسمي تۇلعالارمەن كەزدەسپەك.
بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى مەن پاكىستان سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەككەن ميلليونداعان ادامعا كومەكتەسۋ ءۇشىن توتەنشە جاعدايدا 160 ميلليون دوللار ءبولۋ تۋرالى ۇندەۋ جاريالادى.