قازاقستاننىڭ دەپوزيتتەرگە كەپىلدىك بەرۋ قورى (قدكبق) قىزمەتى توقتاتىلعان 9 بانكتىڭ سالىمشىلارىنا 114,3 ملرد تەڭگەدەن استام تولەم جاسادى. وسىلايشا, 419 مىڭعا جۋىق سالىمشى ءوز قاراجاتىن قايتارىپ الدى.
قور ءباسپاسوز قىزمەتى تاراتقان اقپارات بويىنشا, 2022 جىلعى 1 مامىردا جانە 3 شىلدەدە تاراتىلعان 9 بانك سالىمشىلارىنىڭ كەپىلدىك وتەماقى تولەمى جانە تالاپ ەتىلمەگەن قاراجاتتى بجزق-عا اۋدارۋ اياقتالعاننان كەيىن, 2022 جىلعى 1 تامىزداعى جاعداي بويىنشا قدكبق تولەمدەر بويىنشا ءوز مىندەتتەمەلەرىنىڭ 99 پايىزدان استام بولىگىن ورىندادى. ءسويتىپ, «ۆاليۋت-ترانزيت بانك» اق سالىمشىلارىنا – 17,9 ملرد, «قازينۆەستبانك» اق سالىمشىلارىنا – 2,1 ملن, Delta Bank اق سالىمشىلارىنا – 129,0 ملن, Qazaq Banki اق سالىمشىلارىنا – 20,5 ملرد, قازاقستان ەكسيمبانكى» اق سالىمشىلارىنا – 258,0 ملن, «استانا بانكى» اق سالىمشىلارىنا – 37,5 ملرد, Tengri Bank اق سالىمشىلارىنا – 17,6 ملرد, Asia Credit Bank اق سالىمشىلارىنا – 18,8 ملرد جانە Capital Bank Kazakhstan اق سالىمشىلارىنا 1,6 ملرد تەڭگە تولەندى.
ء«بىز سالىمشىلاردىڭ كەپىلدىك بەرىلگەن قاراجاتىن قايتارۋ بويىنشا جۇمىستىڭ ۇلكەن كەزەڭى اياقتالعانىن قۋانا حابارلايمىز. تاريحقا كوز جۇگىرتسەك, العاشقى تولەمدەر 2007 جىلى باستالىپ, ودان كەيىنگى بارلىق ۋاقىتتا قدكبق وسى بانكتەردىڭ سالىمشىلارىنا كەپىلدىك سومالارىن تولەۋ بويىنشا ءوزىنىڭ نەگىزگى قىزمەتتەرىن ورىنداپ كەلەدى», دەدى قدكبق توراعاسى ءادىل وتەمباەۆ.
زاڭناماعا ەنگىزىلگەن سوڭعى وزگەرىستەرگە سايكەس 2021 جىلدىڭ 1 مامىرىنان باستاپ كەپىلدىك وتەماقىنى تولەۋ تولەمدەر باستالعان كۇننەن باستاپ ءبىر جىل ىشىندە جۇزەگە اسىرىلادى. وسىلايشا, تولەمى 2021 جىلدىڭ 3 شىلدەسىندە باستالعان «Capital Bank Kazakhstan» اق سالىمشىلارى كەپىلدىك وتەماقىلارىن 2022 جىلدىڭ 3 شىلدەسىنە دەيىن الا الدى, ال قدكبق كورسەتىلگەن زاڭنامالىق وزگەرىستەرگە دەيىن تولەمدەرىن تولەپ قويعان قالعان 8 بانكتىڭ سالىمشىلارىنا 2022 جىلدىڭ 1 مامىرىنا دەيىن ءوز اقشالارىن الۋعا قوسىمشا مۇمكىندىك بەرىلگەن.
ءا.وتەمباەۆ تاراتىلعان بانكتەردىڭ سالىمشىلارىنىڭ كوپشىلىگى كەپىلدىك وتەماقى سوماسىن تولەمدەردىڭ العاشقى ايلارىندا العانىن, بىراق قاراجاتتىڭ كەيبىر بولىگى تالاپ ەتىلمەي قالعانىن ايتتى. نەگىزىنەن بۇل – سالىمشىلار تولەم مەرزىمىندە ءوتىنىش جاساماعان شوتتاردا قالعان ازعانتاي سومالار.
«قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانكتەرىندە ورنالاستىرىلعان دەپوزيتتەرگە مىندەتتى كەپىلدىك بەرۋ تۋرالى» زاڭىنا سايكەس تالاپ ەتىلمەگەن 830,5 ملن تەڭگە سوماسىنداعى قاراجاتتى قور سالىمشىلاردىڭ بجزق-داعى جەكە زەينەتاقى شوتتارىنا ولاردىڭ ەرىكتى زەينەتاقى جارنالارى رەتىندە باعىتتادى. تالاپ ەتىلمەگەن سومانى اۋدارۋ دەربەس دەرەكتەرى بجزق-دا بار اقپاراتقا سايكەس كەلەتىن سالىمشىلار ءۇشىن جۇزەگە اسىرىلدى. سونداي-اق سالىمشىنىڭ جەكە باسىن كۋالاندىراتىن قۇجاتى جانە جيناقتالعان زەينەتاقى قاراجاتى بار جەكە زەينەتاقى شوتى بولۋى قاجەت بولدى. سالىمشىلار بجزق سايتى مەن ءموبيلدى قوسىمشاسىندا, سونداي-اق «ەلەكتروندىق ۇكىمەت» پورتالىندا زەينەتاقى شوتتارىنا قاراجاتتىڭ اۋدارىلۋىن تەكسەرە الادى», دەلىنگەن قور حابارلاماسىندا.
بۇل رەتتە تولەم مەرزىمىن دالەلدى سەبەپتەرمەن وتكىزىپ العان سالىمشىلار, ەگەر ولاردىڭ سوماسى بجزق-عا اۋدارىلعان بولسا دا, قاراجاتتى قايتارۋ ءۇشىن قدكبق-عا جۇگىنۋگە قۇقىلى. ول ءۇشىن بەلگىلەنگەن ءوتىنىش نىسانىن ءوز قولىمەن تولتىرىپ, تولەم مەرزىمى ىشىندە قورعا ۋاقتىلى جۇگىنۋگە كەدەرگى بولعان دالەلدى سەبەپتەردى راستايتىن قۇجاتتاردى قوسا بەرۋى قاجەت.
سونداي-اق سالىمشىلار وتىنىشتەگى قولدارىن نوتاريالدى كۋالاندىرا وتىرىپ, قۇجاتتاردى قدكبق-نىڭ پوشتالىق مەكەنجايىنا جىبەرە الادى.
زاڭناماعا سايكەس دالەلدى سەبەپتەر تىزبەسىنە مىنالار جاتادى: اسكەري قىزمەتكە كىرۋ, قازاقستاننان تىسقارى جەردە نەمەسە باس بوستاندىعىنان ايىرۋ ورىندارىندا بولۋ, مۇرانى قابىلداۋ, مۇرانى الۋعا نەمەسە اشۋعا بايلانىستى وزگە دە سەبەپتەر, سونداي-اق سوت انىقتاعان وزگە دە ءمان-جايلار.
ءاربىر بانك بويىنشا تاراتۋ ۇدەرىسى اياقتالعانعا دەيىن نەمەسە سالىمشىنىڭ قاراجاتى بجزق-عا اۋدارىلعان جاعدايدا, ەرىكتى زەينەتاقى جارنالارى ەسەبىنەن زەينەتاقى تولەمدەرىنە قۇقىعىن جۇزەگە اسىرعانعا دەيىن دالەلدى سەبەپتەرمەن قدكبق-عا تولەم جاساۋ ءۇشىن ءوتىنىش بەرۋگە بولادى.