نەسيە بەرۋ ءتارتىبىنىڭ ءبىرشاما قاتايۋى جانە نەسيە رەسۋرستارى قۇنىنىڭ وسۋىنە قاراماستان بيىل ەكىنشى توقساندا بيزنەس تاراپىنان كرەديتكە دەگەن سۇرانىس ايتارلىقتاي ارتقان. اسىرەسە بانك كرەديتىنە مۇقتاجداردىڭ قاتارىن شاعىن جانە ورتا بيزنەس سەكتورىنىڭ وكىلدەرى مولىنان تولىقتىرادى.
اسىرەسە ءىرى بانكتەرگە شاعىن بيزنەستەن سۇرانىس كوپ تۇسكەن. ەسەپتى توقساندا كەلىپ تۇسكەن كرەديتتىك وتىنىمدەردىڭ جالپى سانى 310 مىڭعا دەيىن وسكەن.
«وتىنىمدەر سانىنىڭ ءوسۋى, اسىرەسە ءىرى بانكتەردىڭ شاعىن بيزنەسكە ارنالعان سكورينگتىك ونلاين كرەديتتىك ونىمدەردى بەلسەندى دامىتۋىمەن, سونداي-اق وسى ونىمدەردى جەكەلەگەن بانكتەردىڭ ىسكە قوسۋىمەن بايلانىستى. مەملەكەتتىك باعدارلامالار اياسىندا كرەديتتەۋدىڭ قايتا جاندانۋ ءۇردىسى ەسەپتى توقسانداعى سۇرانىسقا وڭ اسەرىن تيگىزدى. ورتا كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرى تاراپىنان دا كرەديتكە سۇرانىس ايتارلىقتاي كوبەيدى. ەسەپتى توقساندا تۇسكەن كرەديتتىك وتىنىمدەردىڭ سانى 3,9 مىڭعا جەتتى», دەيدى قارجىلىق تۇراقتىلىق جانە زەرتتەۋلەر دەپارتامەنتى ديرەكتورىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى ەرۇلان مۇستافين.
كرەديتتەرگە سۇرانىستىڭ مەيلىنشە از ءوسىمى ءىرى بيزنەس تاراپىنان بايقالعان. سۇرانىستىڭ وسۋىنە نەگىزگى ۇلەس قوسۋشى – ءىرى بانكتەردەن قارىز الۋشىلار. ەسەپتى توقساندا وتىنىمدەر سانى 203-كە دەيىن 10 پايىزعا كوبەيگەن.
ايتا كەتۋ كەرەك, قازىرگى كەزدە بيزنەسكە كرەديت بەرۋ تالاپتارى ءبىرشاما كۇشەيدى. بيزنەسكە بەرىلەتىن كرەديت بويىنشا سىياقى مولشەرلەمەسىنىڭ, ەڭ الدىمەن, ءىرى جانە ورتا كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرى ءۇشىن ءوسۋى توقتاعان جوق.
«كەلەسى توقساندا جەكەلەگەن بانكتەر ءىرى بيزنەس تاراپىنان كرەديتكە سۇرانىستىڭ ءبىرشاما ۇلعايۋىن كۇتەدى, شوب بويىنشا سۇرانىس يندەكسى ورتاشا ەسەپپەن ءى توقساننىڭ دەڭگەيىندە ساقتالادى. بانكتىڭ كوبى كەلەسى توقساندا بيزنەسكە بەرىلەتىن كرەديتتەر بويىنشا سىياقى مولشەرلەمەسىنىڭ ءوسۋىن كۇتپەيدى. 2022 جىلدىڭ ءىى توقسانىندا بولشەك قارىزدارعا سۇرانىس يپوتەكالىق قارىز سەگمەنتىندە ازايدى, ال تۇتىنۋشىلىق قارىزدارعا سۇرانىس ۇلعايدى. بانكتەر يپوتەكالىق قارىزدارعا سۇرانىستىڭ تومەندەۋىن – جەڭىلدىكپەن بەرىلەتىن كرەديتتەرگە دەگەن قولجەتىمدىلىكتىڭ قىسقارۋىمەن, سونداي-اق حالىقتىڭ نەگىزگى سۇرانىسى وتكەن توقساندا 2022 جىلعى 1 ساۋىردەن باستاپ تۇرعىن ءۇي ساتىپ الۋ نەمەسە جاعدايىن جاقسارتۋ ماقساتىندا زەينەتاقى جيناقتارىن پايدالانۋ بويىنشا جەتكىلىكتىلىك شەگىن ارتتىرۋعا دەيىن وتكەن توقساندا حالىقتىڭ نەگىزگى سۇرانىسىنىڭ ىسكە اسىرىلعانىمەن بايلانىستىرادى. كەلىپ تۇسكەن وتىنىمدەر سانىندا جەكە بانكتە ساندىق ءونىمدى ىسكە قوسۋمەن, سونداي-اق باسقا بانكتە ماۋسىمدىق فاكتورمەن بايلانىستى 135 مىڭنان 258 مىڭعا دەيىن وسكەنى بايقالدى. دەسە دە, بۇل فاكتورلار يپوتەكالىق كرەديت بەرۋ نارىعىنداعى سۇرانىس يندەكسىنىڭ تومەندەۋ ءۇردىسىنىڭ وزگەرۋىنە ىقپال ەتە المادى», دەپ ءتۇسىندىردى ۇلتتىق بانك وكىلى.
بانكتەردىڭ دەرەگى بويىنشا, تۇتىنۋشىلىق قارىزدارعا سۇرانىستىڭ ارتۋى – حالىقتىڭ تۇتىنۋشىلىق قاجەتتىلىگىنىڭ وسۋىنە بايلانىستى ۇزاق پايدالانىلاتىن تاۋارلارعا دەگەن شىعىستاردىڭ ۇلعايۋىمەن تۇسىندىرىلەدى. سونىمەن قاتار بانكتەر كەپىلمەن قامتاماسىز ەتىلگەن تۇتىنۋشىلىق قارىزدار بويىنشا كەپىل م ۇلىككە قويىلاتىن تالاپتار بولىگىندە كرەديت بەرۋ تالاپتارىن جەڭىلدەتتى. كەپىلسىز قارىزدار بويىنشا كرەديتتىڭ ءليميتى مەن وتەۋ مەرزىمى دە ۇلعايدى. قازاقستاندا جۇمىس ىستەيتىن رەسەي بانكتەرىنىڭ سانكتسياعا ۇشىراپ, ولاردان كليەنتتەردىڭ جاپپاي كەتۋى دە – سۇرانىستىڭ وسۋىنە سەبەپ بولعان ءبىر فاكتور.
ال اۆتوكرەديت الۋعا سۇرانىستىڭ وسۋىنە جەڭىلدىكپەن بەرىلەتىن كرەديتتەۋ باعدارلاماسىنىڭ قوسىلۋى سەبەپ بولدى. دەگەنمەن بانكتەر سالونداعى اۆتوكولىكتەردىڭ جەتىسپەۋشىلىگى ءوتىنىم بەرۋ جانە قاراۋ پروتسەسىن قيىنداتاتىنىن ايتادى. بانكتەر سانىنىڭ قىسقارۋى دا كرەديت الۋعا بەرگەن وتىنىمدەر سانىنىڭ تومەندەۋىنە اسەر ەتىپ, ولار 4,4 پايىزعا ازايا كەلە 393 مىڭ ءوتىنىمدى قۇراعان.
«ەكىنشى توقساندا بولشەك قارىزدىڭ بارلىق ءتۇرى بويىنشا سىياقى مولشەرلەمەلەردىڭ جانە كليەنتتەردىڭ تولەم قابىلەتتىلىگىنە قويىلاتىن تالاپتاردىڭ كوتەرىلۋى تۇرىندە كرەديتتەۋ تالاپتارىنىڭ كۇشەيتىلگەنى بايقالدى. كەلەسى توقساندا بانكتەر تۇتىنۋ قارىزدارىنا سۇرانىستىڭ ۇلعايۋىن, اۆتوكرەديتتەرگە سۇرانىستىڭ تومەندەۋىن, سونداي-اق يپوتەكالىق قارىزدارعا سۇرانىستىڭ ەسەپتى توقسان دەڭگەيىندە ساقتالۋىن كۇتەدى», دەيدى ە.مۇستافين.
ۇلتتىق بانكتىڭ كرەديتتەۋ بويىنشا بانكتەردە جۇرگىزىلگەن ساۋالداماسىنا 20 بانك قاتىسقان. مۇنداي ساۋالدامانى ۇلتتىق بانك كرەديتتىك رەسۋرستاردىڭ سۇرانىسى مەن ۇسىنىسىنداعى وزگەرىستەردى باعالاۋ ماقساتىندا توقسان سايىن جۇرگىزەدى.