ازيا دامۋ بانكى باسقارۋشىلار كەڭەسىنىڭ بيىلعى 47-ءماجىلىسى العاش رەت قازاقستاندا وتكەلى وتىر. مامىر ايىنىڭ 2-5 كۇندەرى ارالىعىندا وتەتىن 47-ءشى ءماجىلىستىڭ نەگىزگى تاقىرىبى «جاڭا جىبەك جولى»: ازيانى وزگەرىستەگى الەممەن ۇشتاستىرۋ» دەپ اتالادى. وسى قارجىگەرلەردىڭ حالىقارالىق باسقوسۋىنىڭ ماڭىزى تۋرالى قىسقاشا پىكىرىن ءبىلۋ ءۇشىن «سامۇرىق-قازىنا» ۇاق» اق باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ەلەنا باحمۋتوۆانى اڭگىمەگە تارتقان ەدىك.
– ەلەنا لەونيدوۆنا, ءسىز ازيا دامۋ بانكىنىڭ (ادب) قازاقستان مەن ادب-ءنىڭ قازىرگى ءوزارا ىنتىماقتاستىق دەڭگەيىن قالاي باعالايسىز؟
– قازاقستان مەن ادب اراسىندا ىنتىماقتاستىق ورناعانىنا كوپ جىل بولدى. وسى ۋاقىت ارالىعىندا بانك ەلىمىزدەگى ەكونوميكالىق-الەۋمەتتىك رەفورمالاردى جۇزەگە اسىرۋعا باعىتتالعان كوپتەگەن ماڭىزدى جوبالارعا قولداۋ كورسەتتى. رەسمي مالىمەتتەر قازاقستان مەن ازيا دامۋ بانكى اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ جوعارى دەڭگەيدە ەكەنىن كورسەتەدى. ويتكەنى, اتالعان ۇيىم ەكونوميكا سالاسىندا مەملەكەتتىك ورگاندارمەن دە, جەكە مەنشىك ۇيىمدارمەن دە بىرلەسىپ, ءتۇرلى جوبالاردى جۇزەگە اسىرىپ كەلەدى. ولاردىڭ بارلىعى دەرلىك ەكونوميكالىق ءوسۋدى قامتاماسىز ەتۋگە, جەكە سەكتور مەن ينفراقۇرىلىمداردى دامىتۋعا نەگىزدەلگەن.
سونداي-اق, ازيا دامۋ بانكى گۋمانيتارلىق سالاعا, ناقتىلاي ايتساق, ايماقتىق ينتەگراتسيا, گەندەرلىك تەڭدىك, الەۋمەتتىك دامۋ جانە ەكولوگيانى قورعاۋ ماسەلەلەرىنە دە بەلسەندى تۇردە قولداۋ كورسەتىپ كەلەدى.
– ءسىزدىڭ پىكىرىڭىزشە, وسى ىنتىماقتاستىقتى باسقا دا باعىتتاردا ودان ءارى كەڭەيتۋدىڭ قاجەتتىلىگى بار ما؟
– ارينە, قازاقستان مەن اتالعان بانكتىڭ ىنتىماقتاستىق ولشەمدەرى 2012-2016 جىلدارعا ارنالعان ارىپتەستىك ستراتەگياسىندا ناقتى كورسەتىلگەن. وسى قۇجاتقا سايكەس, ادب جەكە سەكتوردى دامىتۋعا, ەكونوميكانى ءارتاراپتاندىرۋ جوبالارىنا كەڭ كولەمدە قولداۋ كورسەتەدى. تاراپتار تەحنيكالىق, باسقا دا كومەككە قاتىستى الەۋمەتتىك باستامالار اياسىندا بىرلەسە جۇمىس اتقارادى.
استانادا 2-4 مامىر ارالىعىندا ادب باسقارۋشىلار كەڭەسىنىڭ جىل سايىنعى 47-ءشى ءماجىلىسى وتكەلى وتىر. ماڭىزدى باسقوسۋدا ايماقتىق ينتەگراتسيانى دامىتۋعا قاتىستى وزەكتى ماسەلەلەر ەرەكشە نازارعا الىنادى. سوندىقتان, وسى ءماجىلىس بارىسىندا ارىپتەستىكتى ودان ءارى تەرەڭدەتۋدىڭ جاڭا باعىتتارى ايقىندالادى دەپ ويلايمىن.
– ادب نەگىزىنەن ساۋدا, ەنەرگەتيكا, كولىك سالالارىن دامىتۋعا مۇددەلى. وسى ورايدا, «سامۇرىق-قازىنا» اق-تىڭ تىكەلەي جوبالارىن جۇزەگە اسىرۋعا ادب-مەن تىعىز بايلانىس جاساماۋلارىڭىزدىڭ سەبەبى نەدە؟
– راسىندا, قازىرگى ۋاقىتتا ادب مەن «سامۇرىق قازىنا» ۇلتتىق ءال-اۋقات قورىنىڭ بىرلەسىپ قولعا العان جوبالارى جوق دەۋگە بولادى. الايدا, ادب قىزىعۋشىلىق تانىتقان جاعدايدا, قور كومپانيالارى دا ينفراقۇرىلىمدىق جانە ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋعا دايىن ەكەندىگىن باعامداۋعا بولادى.
– «سامۇرىق-قازىنا» اق جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن ادب-دەن قارىز الۋ مۇمكىندىگىن قاراستىرىپ جاتىر ما؟ ولاي بولعاندا قاي سالالار قامتىلماق؟
– بۇگىنگى كۇنى قور مەن ونىڭ كومپانيالارىنىڭ ينۆەستيتسيالىق قىزمەتى وتە اۋقىمدى دەۋگە بولادى. ونىڭ قاتارىندا «سامۇرىق-قازىنا» بولاشاقتا ينۆەستيتسيا تارتۋدى كوزدەپ وتىرعان بىرقاتار جوبالار دا بار. سونىڭ ىشىندە, كولىك, ەنەرگەتيكا, قۇرىلىس سالالارى بويىنشا قارجىلاندىرۋدى قاجەت ەتەتىن ءىرى جوسپارلار بار. وسى ورايدا «قورعاس – شىعىس قاقپاسى» ارنايى ەكونوميكالىق ايماعىن قۇرۋ جانە ونى كەشەندى دامىتۋ, اقتاۋ پورتىن سولتۇستىك باعىتقا كەڭەيتۋ, «ۇلتتىق يندۋستريالىق مۇناي-حيميا تەحنوپاركى» اەا ينفراقۇرىلىمدىق نىساندارىنىڭ قۇرىلىسى, «بوگاتىر» كومىر رازرەزىندە كومىر ءوندىرۋدىڭ جاڭا تەحنولوگياسىن ەنگىزۋ جوبالارىن ايرىقشا اتاپ وتۋگە بولادى. ەگەر ادب اتالعان جوبالارعا قىزىعۋشىلىق تانىتسا, ۇلتتىق قور وسىعان بايلانىستى جوبالاردى قارجىلاندىرۋ, ورتاق قارجىلاندىرۋ, تەحنيكالىق ماسەلەلەرىنە قاتىستى ءتۇرلى ۇسىنىستاردى قاراۋعا دايىن.
– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.
اڭگىمەلەسكەن
جىلقىباي جاعىپار ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان».