ورىستىڭ ۇلى كومپوزيتورى پ.ي.چايكوۆسكيدىڭ مۋزىكاسىنا جازىلعان «اققۋ كولى» بالەتى وسى سالا ماماندارىنىڭ وزدەرىن كاسىبي تۇرعىدان جان-جاقتى تانىتىپ, كەيىپكەر بەينەسىن ساحنادا بەكىتە ءتۇسۋى ءۇشىن اشىلعان ءمانى زور مۇمكىندىك دەپ باعالانۋدا. كلاسسيكالىق شىعارمانى قايتا تۇلەتۋ مۇددەسى باستى پارتيالاردى سومداۋشى ارتىستەرگە عانا ەمەس, سونىمەن قاتار قويۋشى-ماماندار ءۇشىن دە ءالى تولىق اشىلماعان رۋحاني كوكجيەكتىڭ ەسىگى بولىپ تابىلادى. قازاقستاندىق بەلگىلى حورەوگرافتار تۇرسىنبەك نۇرقاليەۆ پەن عاليا بورىباەۆانىڭ جاقىندا بىرلەسىپ ۇسىنعان جوباسى وسى ويىمىزدى ناقتىلاي تۇسەدى. «استانا وپەرا» مەملەكەتتىك وپەرا جانە بالەت تەاترى تاعى ءبىر قوماقتى قويىلىممەن تولىققانىنا كۋا بولىپ وتىرمىز. سىرشىل دا سازدى «اققۋ كولىنىڭ» رومانتيكالىق مۋزىكاسى جان دۇنيەڭدى باۋراعان سايىن كول بەتىندە قالقىعان پەريزات قاناتتاردىڭ قىرمىزى ءبيى قيالدى كوككە كوتەرىپ اكەتۋىمەن عاجاپ. قاتارىنان ءۇش كۇن ۇزىلمەگەن سپەكتاكلدەگى باستى پارتيالاردى ورىنداعان ايگەرىم بەكەتاەۆا مەن تايىر گاتاۋوۆتىڭ, گاۋھار ۋسينا مەن ەركىن راحمەتوللاەۆتىڭ جۇپتارى سەزىمتال ويىنىمەن, سەرگەك قيمىلىمەن تىنىستى كەڭەيتتى. اسەمدىگى بۇرىن-سوڭدى ەشبىر تۋىندىنىڭ يگىلىگىنە قىزمەت ەتە قويماعان عاجاپ دەكوراتسيالار مەن كوستيۋمدەر كوز تارتادى. ويتكەنى, بۇلار يتاليالىق شەبەرلەر ەتسيو فريدجەريو مەن فرانكو سكۋارچاپينونىڭ ىسكەرلىگى ناتيجەسىندە قازاقستاندا العاش رەت قول جەتىپ وتىرعان باعا جەتپەس بايلىق بولىپ سانالادى. ءتۇرلى تۇستەردى شەكسىز قيالمەن قيىستىرا بىلەتىن فرانكو سكۋارچاپينونىڭ بالەتتەگى كوستيۋمدەرى وزگە سۋرەتشىلەردىكىنەن نەسىمەن ەرەكشەلەنىپ كوز تارتادى دەسەك, مۇندا ۆەنگرلەردىڭ, پولياكتاردىڭ, نەاپوليتاندىقتاردىڭ, يسپاندىقتاردىڭ كوستيۋمىنە فولكلورلىق نوتانى سالۋىمەن دارالانىپ, جان باۋرايدى. ىزگىلىكتى ىزدەنىستىڭ ناتيجەسىندە اسقان تالعامپازدىقپەن تىگىلگەن التىن تۇستەس كيىمدەر بال ءوتىپ جاتقان تۇستاعى كورىنىستەرگە سالتانات رۋحىن سەبەدى. قويۋشى-حورەوگرافتاردىڭ «اققۋ كولى» بالەتىنىڭ ەڭ ءبىر نازعا تولى كلاسسيكالىق نۇسقاسىن تاڭداۋى وتاندىق بالەتتىڭ وزىندىك بەت-ءپىشىنىن قالىپتاستىرۋداعى ىركىلىسسىز ىزدەنىسىنىڭ تاعى ءبىر تاۋداي تالابى ەكەنى داۋسىز. مۇنىڭ نەگىزىندە بويجەتكەن مەن بوزبالانىڭ ءبىر-بىرىنە دەگەن نازىك تە كىرشىكسىز سەزىمدەرى, سونداي-اق تەرەڭ فيلوسوفيالىق وي-بايلام مەن فولكلورلىق سارىننىڭ ءوزارا ۇيلەسىمدى ۇنقاتىسۋى جاتقانى تۇشىنتادى. ەر جەتكەنىن اتاپ وتكەن شاحزادا زيگفريد بولمەسىنە بارىپ, تەرەزەدەن ءبىر توپ اققۋدى كورە سالا سوڭىنان ىلەسەدى. ورمانداعى كول جاعاسىنا اياڭداعان ول اناسى كامەلەتكە تولۋىنا وراي سىيلاعان اربالەتىن كوزدەي الا جونەلەدى دە, اققۋلار حانىمى ودەتتانى اتقالى تۇرعانىن تۇسىنە قويادى. ول كۇمىس قاناتتارى سىڭعىر قاققان پەرىشتە قىزداردى اققۋعا اينالدىرىپ جىبەرگەن قاسكوي سيقىرشى روتبارتتىڭ دۋاسى ەكەنىن, ءتىپتى بۇل بايعۇستار قويۋلانىپ قاراڭعىلىق ۇيىرىلگەندە عانا شىنايى كەيىپتەرىنە ەنىپ, ال كۇن ساۋلەسى كوكجيەكتەن توگىلە سالا الگى اسەم اۋەندەر ءبىر ساتتە عايىپ بولىپ, قىرمىزى ارۋلاردىڭ ءبارى قايتادان قۇسقا اينالىپ شىعا كەلەتىنىن ايتىپ بەرەدى. قاراپايىم ادامعا اينالۋدىڭ جالعىز-اق جولى – اققۋلار حانىمىنا بوزبالانىڭ عاشىقتىعى جانە وعان ادال بولۋى شارت. ودەتتانىڭ اسقان سۇلۋلىعىنا ىشتەي قارسى تۇرا الماعان شاحزادا وعان ءوزىنىڭ سۇيەتىنىن ايتىپ, سەرت بەرەدى. جانە ز ۇلىمدىق ۋىن سەپكەن پەندەنىڭ تورىنان ءبىرجولا قۇتقارۋعا ۋادە ەتەدى. ايلاكەر روتبارت وڭايلىقپەن تىزە بۇگەر جاۋ ەمەس, ول جاس شاحزادانى ءتۇرلى امال-ايلالار ارقىلى قۇرىعىنا الداپ تۇسىرەدى. بال وتەتىن سالتاناتتى سارايعا ودەتتانىڭ بەت-الپەتىنەن اينىماي قالعان وديلليانى جەتكىزەدى. مۇنى كورىپ, ەسسىزدىك دەرتىنە شالدىققان زيگفريد جۇرەگى ەلجىرەيدى. شاحزادا سەرتى تاباندا بۇزىلىپ, قاستاندىق قايراتقا مىنەدى. قوس عاشىقتىڭ ءمولدىر سەزىمدەرى ز ۇلىم ويدىڭ ورىنا توپ ەتىپ تۇسە سالعانىن كورگەن جاۋىز سيقىرشى قۋانىشىندا شەك جوق. مىسالى, نەمىس ەرتەگىلەرىندە بۇل شىعارمانىڭ سوڭى ءارتۇرلى بولىپ اياقتالادى ەكەن. قازاقستاندىق نۇسقادا اۆتورلار ز ۇلىمدىق اتاۋلىنى جاقسىلىقتىڭ جەڭۋىمەن شيرىقتىرادى, روتبارتتىڭ قاسارىسىپ داۋىل شاقىرعان ارام نيەتى زيگفريدتىڭ كوزىن قۇرتۋعا جاراماي قالادى, سيقىرشىنىڭ قارا پيعىلى جەمە-جەمگە كەلگەندە ءوزىن جالماپ تىنادى. سوڭعى ءتۇيىن سپەكتاكل يدەياسىنىڭ مۇلتىكسىز جۇزەگە اسقانىنا كوز جەتكىزەدى. ال ادامدار كوڭىلىندە اققۋلار سۇلۋلىق پەن ىشكى تازا رۋحتىڭ ماڭگىلىك سيمۆولى رەتىندە ساقتالىپ قالدى. عاليا بورىباەۆامەن اڭگىمەلەسكەنىمىزدە, جارىق كورگەنىنە 130 جىلدان اسقان بالەتتىڭ تۇپنۇسقالىق سارىنىن مۇلدە وزگەرتكەن جارامايدى, نەگە دەسەڭىز مۇندا الەمدىك قاۋىم ءمىنسىز مويىنداعان مىزعىماس كورىنىستەر بار, دەگەن پايىمدى العا تارتتى. دۇنيەجۇزىندە مۇنىڭ مىڭنان استام رەداكتسياسى ساقتاۋلى كورىنەدى. حالىقتىق قازىنامىزدى «قىز جىبەك», «قوزى كورپەش – بايان سۇلۋ» سياقتى سانداعان قۇندىلىقتارىمىز بىرنەشە ۆاريانتىمەن, نۇسقاسىمەن تولىقتىرىپ وتىرعانى ءتارىزدى الەمدىك كلاسسيكالىق شىعارمالاردىڭ ىشىنەن دە مۇنداي ۇلگىلەر كوپتەپ كەزدەسەدى. گاپ, ولاردىڭ ءبارىن قاز-قاتار ءتىزىپ قويۋدا, ەكىنشى تىنىسىن اشۋدا عانا ەمەس, ماسەلە – سول جاۋھارلاردى زامانا تىنىسىمەن ساباقتاستىرۋدا, ۋاقىت كوشىنە ىلەستىرە الۋدا, قازىرگى ۇنمەن ۇيلەستىرە ساحنالاۋدا دەپ ويلايمىز. قازاقستاندىق «اققۋ كولى» وزگە ەلدەر تەاترلارىنداعى نۇسقالاردان نەسىمەن ەرەكشەلەنەدى دەگەندە, مىنە, وسى جاعىنان جاڭالىعى بار ەكەنىن ايتۋعا ءتيىسپىز. – ءبىز ءبىرىنشى اكتىنى ازداپ بولسا دا رەداكتسيالاپ كوردىك, مىسالعا, پولونەزدە ارتىستەر سانى وزگەرەدى, ال ءۇشىنشى اكتىنىڭ قۇرامى ۇلعايا تۇسۋىمەن ەرەكشەلەنەدى. بالداعى ءبيدى دە شامالى وزگەرتتىك. وتىز ەكى اققۋ (كوبەيتىلگەن قۇرامى) باستى كەيىپكەرلەردىڭ كوڭىل كۇيىن بەينەلەيدى. جالپى تۇتاستاي العاندا, سيۋجەت نەگىزىنەن ءوزىنىڭ باستاپقى رەڭكىن ساقتاپ قالعانمەن, سوڭعى كارتينا كەلەشەككە سەنىم ۇيالاتا تياناقتالادى. ويتكەنى, XX عاسىردىڭ ەكىنشى جارتىسىندا بالەت فينالى قايتا قارالىپ, ومىرگە قۇشتارلىق, ماحاببات جەڭەتىن نۇسقاسى تاڭدالىپ الىنعان بولاتىن. قوس عاشىققا باقىت قۇشتىرا وتىرىپ, ماقساتتارىنا جەتكىزۋ – سپەكتاكل مازمۇندىلىعىن ارتتىرماسا, كەمىتپەيتىن شەشىم. ال تۇپنۇسقاعا يەك ارتقان جاعدايدا تەڭىز تاسىپ, باستى كەيىپكەرلەردى داۋىل شايىپ اكەتۋى ءتيىس ەدى. ءبىز ولاردىڭ قولدان كەلگەنشە ەرتەڭگە ءۇمىتىن جالعاۋ ءۇشىن كۇرەستىك, – دەيدى عاليا بورىباەۆا. الەمدىك كلاسسيكانىڭ ەل اراسىنا ەڭ ءبىر كوپ تاراعان ۇلگىسىن ساحنالاۋ ارقىلى «استانا وپەرا» تەاترى بالەت شىڭىنىڭ تاعى ءبىر بيىك بەلەسىنە كوتەرىلە الدى دەۋگە تولىق نەگىز بار. قاراشاش توقسانباي, «ەگەمەن قازاقستان». استانا. سۋرەتتە: «اققۋ كولى» بالەتىنەن كورىنىس.