بالاباقشالاردىڭ ءبارى ليتسەنزيالانادى

وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگىنىڭ حابار­لاۋىنشا, مەكتەپكە دەيىنگى ۇيىم­داردى ليتسەنزيالاۋ كەزەڭ-كەزە­ڭىمەن جۇرگىزىلەدى جانە ونى ەنگىزۋ 2024 جىلعا جوسپارلانعان. بالا­باقشالاردى ليتسەنزيالاۋ مەك­تەپكە دەيىنگى ۇيىمداردىڭ جۇ­مىسىن جاقسارتىپ, جەمقور­لىق­­تى ازايتادى, دەگەنمەن كۇرت قىس­قارتۋعا اكەلمەيدى. بۇل تۋرالى ءبىلىم جانە عىلىم سالا­سىن­­داعى ساپانى قامتاماسىز ەتۋ كو­­مي­تەتىنىڭ توراعاسى گۇلزات كوبەنو­ۆا ايتتى.

«بۇگىنگى تاڭدا مەكتەپكە دەيىنگى ۇيىمداردى اشۋدىڭ بىرىڭعاي تالاپتارى جوق. بالاباقشا اشقاندا قانداي جاعداي جاسالعانىن, كىمدى جۇمىسقا الادى, ماتەريالدىق-تەحنيكالىق جابدىقتالۋى قانداي ەكەنىن ەشكىم تەكسەر­مەي­دى. كەيبىر جەكەمەنشىك بالاباقشالار ءتىپتى اشىلعانى تۋرالى دا حابارلامايدى. بالاباقشالاردى ليتسەنزيالاۋ 2011 جىلى توقتاتىلعان بولاتىن. ول كەزدە بۇل بالالاردى مەكتەپكە دەيىنگى تاربيەمەن قامتۋدى ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەردى. بۇگىندە ءبىز بالاباقشامەن 100 پايىزعا دەيىن قامتۋعا قول جەتكىزدىك. ەلىمىزدە 11 مىڭعا جۋىق مەكتەپكە دەيىنگى ۇيىم جۇ­مىس ىستەيدى, ونىڭ 5 مىڭنان كوبى – جەكەمەنشىك. ەندى ءبىز ساپا ماسەلەسىن ءبىرىنشى ورىنعا قويىپ وتىرمىز. ەشكىم بالاباقشا سانىن قىسقارتۋدى ماقسات ەتىپ وتىر­عان جوق. مينيسترلىككە اتا-انا­لاردان ارىز-شاعىمدار ءتۇسىپ جاتىر. ەگەر بالاباقشانىڭ جۇ­مى­سى تالاپقا ساي بولسا, وندا ەش قيىندىقسىز ليتسەنزيا الادى. ال ەگەر سايكەسسىزدىكتەر بولسا, ولاردى جويۋ قاجەت. مىنە, بار-جوعى وسى. مينيسترلىك 2024 جىلدان باستاپ كەزەڭ-كەزەڭىمەن ليتسەنزيا­لاۋدى ەنگىزەدى. بالاباقشاداعى جۇمىسى ساپالى ءجۇرىپ جاتقان كاسىپكەرلەرگە قورقاتىن ەشتەڭە جوق. قالىپتى, تالاپقا ساي جۇمىس ىستەپ جۇرگەن بالاباقشالار ليتسەنزيالاۋدان قورىقپايتىنىن ەرەكشە اتاپ وتكىم كەلەدى. ءراسىم تولىعىمەن اۆتوماتتاندىرىلىپ, تۇراقتى تۇردە جۇمىس ىستەيدى», دەدى گ.كوبەنوۆا.

مينيسترلىكتىڭ مالىمدەۋىنشە, مەكتەپكە دەيىنگى ۇيىمدارعا جۇ­مىس­تى ساپا ستاندارتتارىنا ساي­كەستەندىرۋ ءۇشىن ۋاقىت بەرىلەدى. لي­تسەنزيا الۋ ءۇشىن بالاباقشالار ەڭ تومەنگى بىلىكتىلىك تالاپتارىنا ساي بولۋى كەرەك. مۇنداعى تالاپتار بالاباقشاداعى جاسالعان جاعدايدىڭ ساپاسى, كادرلاردى ىرىكتەۋ, بەينەكامەرالار ورناتۋ, سانيتارلىق جانە ءورت قاۋىپسىزدىگى نورمالارىن ساقتاۋ جانە ت.ب. تۋرالى بولىپ وتىر. ءبىرىنشى كەزەڭدە ەندى اشىلىپ جاتقان مەكتەپكە دەيىنگى ۇيىمدار ليتسەنزيا الادى. بۇل جىلىنا شامامەن 200-دەي بالاباقشانى قۇرايدى. كەلەسى كەزەڭدە – قايتا مەملەكەتتىك اتتەستاتتاۋدان وتە الماعان مەكتەپكە دەيىنگى ۇيىمدار (جىلىنا 10-15 بالاباقشا). سودان كەيىن تاۋەكەلدى باعالاۋ دارەجەسىنە بايلانىستى قالعان بارلىق جۇمىس ىستەپ تۇرعان بالاباقشا وتەدى.

نەگىزى بالاباقشالاردى ليتسەنزيالاۋ جۇيەسى گەرمانيا, اۋسترا­ليا, كانادا, كورەيا, مالاي­زيا, سينگاپۋر, رەسەي سەكىلدى كوپتە­گەن ەلدە ەنگىزىلگەن. مىسالى, گەر­ما­نيا, اۋستراليا جانە كانا­دا­دا بالالاردىڭ جاعدايىنا قاۋىپ تونسە نەمەسە ۇيىمنىڭ جۇمىسى ساپا ستاندارتتارىنا سايكەس كەلمەسە, وندا ليتسەنزيا قايتارىپ الىنۋى مۇمكىن.

كاسىپكەر, «ادىلەت» رەسپۋب­لي­كالىق مەكتەپكە دە­يىنگى جانە ورتا ءبىلىم بەرۋ قاۋىم­داس­تىعىنىڭ توراعاسى دينارا قۇدايقۇلوۆا بالاباق­شا­لار­دىڭ قىزمەتى رەت­تەل­مەگەنىن ايتادى.

«بالاباقشالاردىڭ 93%-ى مەم­لەكەتتىك تاپسىرىس (مەملەكەت­تىك قارجىلاندىرۋ) الادى. بالا­باق­­­شانىڭ يەسى رەتىندە بالالاردى قالاي وقىتاتىنىن, ولاردى قالاي تاماقتاندىراتىنىن ەش­­كىم بىلمەيدى دەپ ايتا الامىن. اتا-انالار بىزگە سەنەدى, بىراق بالاباقشالاردا باقىلاۋ جوق. مەن – ءۇش بالانىڭ اناسى­مىن. بۇگىن مەن بالاباقشا جۇمى­سى­مەن اينالىسىپ وتىرمىن, بىراق ەر­تەڭ مۇنداي جۇمىس ىستەمەۋىم مۇم­كىن. ال نەمەرەلەرىم قانداي با­لا­باقشاعا بارادى؟ بالالار جىلىندا كەلەر ۇرپاقتىڭ بولاشاعىن ويلاۋىمىز كەرەك», دەيدى د.قۇدايقۇلوۆا.