پرەمەر-مينيستر كارىم ءماسىموۆتىڭ توراعالىعىمەن وتكەن كەشەگى ۇكىمەت وتىرىسىندا ەلباسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس جەكەشەلەندىرۋدىڭ ەكىنشى تولقىنىن جۇزەگە اسىرۋ جانە ەل ەكونوميكاسىنا ينۆەستيتسيالار تارتۋ, بيزنەسكە قولداۋ كورسەتۋدىڭ ءبىرىنشى كەزەكتى شارالارىن ىسكە قوسۋ سەكىلدى ماڭىزدى ماسەلەلەر قارالدى. قارالعان ماسەلەلەردىڭ ءمانىسىن بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى ارقىلى حالىققا جەتكىزۋ ءۇشىن ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىنە بۇل جولى پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى – يندۋستريا جانە جاڭا تەحنولوگيالار ءمينيسترى اسەت يسەكەشەۆ, ەكونوميكا جانە بيۋدجەتتىك جوسپارلاۋ ءمينيسترى ەربولات دوساەۆ, وڭىرلىك دامۋ ءمينيسترى بولات جامىشەۆ جانە «سامۇرىق-قازىنا» ۇلتتىق ءال-اۋقات قورى» اق باسقارما مۇشەسى – باسقارۋشى ديرەكتور نۇرلان راحمەتوۆ كەلدى.
اۋەلگى ءسوز كەزەگىن العان ءا.يسەكەشەۆ ەل ەكونوميكاسىنا ينۆەستيتسيالار تارتۋ ماسەلەسىنە توقتالىپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, ەلىمىزدە قولعا الىنىپ, قازىر بەلسەندى سيپاتقا يە بولىپ وتىرعان يندۋستريالاندىرۋ باعدارلاماسىن تولىق مانىندە جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن اتالعان ماسەلەنىڭ ماڭىزى وتە ۇلكەن. دەگەنمەن, سوڭعى ۋاقىتتارى بۇكىل الەم بويىنشا العاندا ينۆەستيتسيالىق بەلسەندىلىكتىڭ تومەندەپ كەتكەندىگى انىق بايقالىپ وتىر. وعان الەمنىڭ ءىرى وڭىرلەرىندە داعدارىستى جاعدايلاردىڭ ورىن العاندىعى سەبەپ بولۋدا. بۇۇ دەرەكتەرى بويىنشا, تىكەلەي شەتەلدىك ينۆەستيتسيا تارتۋ ءجونىنەن قازاقستان 2012 جىلى العاشقى 20 ەلدىڭ قاتارىنا كىرگەنىمەن بۇل ماسەلەدەگى ىركىلىس ءبىزدىڭ ەلىمىزدە دە سەزىلۋدە. وسىعان بايلانىستى مەملەكەت باسشىسى ەل ەكونوميكاسىنا ينۆەستيتسيا تارتۋعا ەرەكشە ءمان بەردى. وسىعان قولايلى جاعدايلار تۋعىزۋدى ۇكىمەتكە مىندەتتەدى.
ۇكىمەت ينۆەستيتسيا تارتۋدىڭ كەشەندى جوسپارىنىڭ جوباسىن ءازىرلەپ, وسى وتىرىستا قاراعان ەكەن. ءا.يسەكەشەۆتىڭ ايتۋىنشا, وتاندىق ەكونوميكاعا شەتەلدىك ينۆەستيتسيالاردى تارتۋ جونىندەگى جۇمىستار اتالعان جوسپارعا سايكەس ەكى باعىتتا جالعاساتىن بولادى. «سونىڭ ءبىرىنشىسى – ەل ىشىندەگى ينۆەستيتسيالىق احۋالدى ودان ءارى جاقسارتۋ. بۇل باعىت بويىنشا بىرقاتار ىنتالاندىرۋ شارالارى قولدانىلماق. ەكىنشى باعىت – ءىرى ينۆەستورلاردى, سونىڭ ىشىندە ترانسۇلتتىق كومپانيالاردى تارتۋ.
بۇل ماقساتتا ءبىز نەگىزگى ەلدەر مەن سالالاردى ايقىنداپ الدىق. قاجەتتى شارالاردىڭ ءبارى بەلگىلەندى. بۇل جوسپار جاقىندا عانا پرەزيدەنت اكىمشىلىگىنە جولداندى. ول قابىلدانعاننان كەيىن بىردەن جۇمىسقا كىرىسەمىز. بۇل رەتتەگى ءبىزدىڭ باستى ماقساتىمىز – قازاقستاندى وڭىردەگى ەڭ مىقتى حابقا اينالدىرۋ», دەدى ءا.يسەكەشەۆ.
ەكونوميكا جانە بيۋدجەتتىك جوسپارلاۋ ءمينيسترى ەربولات دوساەۆ ءوز سوزىندە اتالعان ماسەلەنى ودان ءارى ناقتىلاي ءتۇستى. سونىڭ ىشىندە ينۆەستورلاردى ىنتالاندىرۋ ءۇشىن شارالار توپتاماسى ازىرلەنگەندىگىن ايتىپ ءوتتى. بۇل شارالاردا ءبىزدىڭ ەكونوميكامىزعا قارجى سالعان ينۆەستورلارعا ولاردىڭ شىعىنىنىڭ ءبىر بولىگىن جابۋ ءۇشىن كومەك كورسەتىلەتىندىگىن اتاپ كورسەتتى. ول كومەكتەر قۋات تاسىمالداۋشىلارعا جانە ءونىمدى جەتكىزۋ بويىنشا تاسىمالداۋعا كەتكەن شىعىنداردىڭ ءبىر بولىگىن قارجىلاندىرۋ ءۇشىن كورسەتىلمەك. سونىمەن قوسا, شەتەلدىك جۇمىس كۇشىن تارتقىسى كەلەتىن ينۆەستورلارعا كۆوتادان تىس جانە رۇقسات الماي-اق ينۆەستيتسيالىق جوبانى جۇزەگە اسىرۋدىڭ بۇكىل كەزەڭىندە جانە نىساندى ىسكە قوسقان سوڭ, ءبىر جىل كولەمىندە شەتەلدىك جۇمىس كۇشىن تارتۋ قۇقىقتارى بەرىلمەك.
مۇنىڭ سىرتىندا ينۆەستورلار 10 جىل مەرزىمگە دەيىن قوسىمشا قۇن سالىعىن تولەۋدەن بوساتىلادى, ولارعا نىساندى ىسكە قوسقاننان كەيىن جۇمساعان كۇردەلى قارجى شىعىندارىنىڭ ءبىر بولىگىن وتەۋ بويىنشا مەملەكەت تاراپىنان ينۆەستيتسيالىق سۋبسيديا بەرىلەتىن بولادى.
سونداي-اق, ە. دوساەۆ جەكەشەلەندىرۋدىڭ ەكىنشى تولقىنىن جۇزەگە اسىرۋ شارالارىنا دا توقتالىپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, ۇكىمەت وتىرىسىندا 2014-2016 جىلدارعا ارنالعان جەكەشەلەندىرۋدىڭ كەشەندى جوسپارى شەڭبەرىندە باسەكەلەستىك ورتاعا تاپسىرىلاتىن كاسىپورىندار مەن نىسانداردىڭ تىزبەسى انىقتالعان. جەكەمەنشىككە تاپسىرىلاتىن مۇنداي ۇيىمداردىڭ ىشىندە كوممەرتسيالىق سيپاتتاعى عىلىمي مەكەمەلەر, شيپاجايلار, بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى, كۇزەت مەكەمەلەرى بار. وسىنداي ۇيىمداردى جەكەشەلەندىرۋ ءناتيجەسىندە رەسپۋبليكالىق مەنشىكتەگى نىساندار سانى 28 پايىزعا قىسقاراتىن بولادى. «تۇتاستاي العاندا رەسپۋبليكا بويىنشا باسەكەلەستىك ورتاعا 782 كۆازيمەملەكەتتىك سەكتور ۇيىمدارى بەرىلەدى. ولاردى جەكەمەنشىككە تاپسىرۋ رەت-رەتىمەن جۇيەلى تۇردە جۇزەگە اسىرىلادى. ماسەلەن, 2014 جىلى 101 ۇيىم, 2015 جىلى – 50, 2016 جىلى 26 ۇيىم جەكە سەكتورعا شىعارىلادى. مۇنىڭ سىرتىندا 380 ۇيىمعا قايتا قۇرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلەدى. ولاردىڭ كەيبىرەۋىنىڭ جويىلۋى دا مۇمكىن», دەپ اتاپ كورسەتتى ە. دوساەۆ.
«سامۇرىق-قازىنا» وكىلى نۇرلان راحمەتوۆ وسى قور بويىنشا جەكەشەلەندىرىلەتىن ۇيىمدار جايىنا توقتالىپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, اتالعان قوردان 223 ۇيىم جەكە سەكتورعا تاپسىرىلىپ, مۇنداعى كاسىپورىندار سانى 37 پايىزعا دەيىن قىسقاراتىن بولادى.
وڭىرلىك دامۋ ءمينيسترى ب.جامىشەۆ بيزنەسكە قولداۋ كورسەتۋدىڭ ءبىرىنشى كەزەكتى شارالارىن جۇزەگە اسىرۋ جوسپارى ۇكىمەت وتىرىسىندا ماقۇلدانعاندىعىن ايتىپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, مەملەكەت باسشىسى ن.نازارباەۆتىڭ بۇل ماسەلە جونىندەگى ۇكىمەتكە بەرگەن باستى تاپسىرماسى بيزنەسكە قولداۋ كورسەتۋدى ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق جانە دامۋ ۇيىمى سەكىلدى الەمدەگى ەڭ دامىعان ەلدەردىڭ باسىن قوسىپ وتىرعان ينتەگراتسيالىق بىرلەستىكتىڭ قاعيداتتارىنا ءسايكەس جۇزەگە اسىرۋ بولاتىن. بۇل قاعيداتتار 2010 جىلى 15 ماۋسىمدا قابىلدانعان بولون حارتياسىندا ايقىندالعان.
سوعان سايكەس ەلىمىزدە بيزنەسكە قولداۋ كورسەتۋدىڭ ءبىرىنشى كەزەكتى شارالارىن جۇزەگە اسىرۋ جوسپارى 6 باعىت بويىنشا جاسالىنىپتى. ول باعىتتار تۇراقتى ىسكەرلىك ورتا قۇرۋ, شاعىن جانە ورتا بيزنەستى دامىتۋدىڭ ءتيىمدى شارالارىن باسقا سالالاردا قولعا الىنعان ساياساتپەن ۇيلەستىرۋ, ءبىلىم بەرۋ مەن ادام فاكتورىن دامىتۋ, جەكە جانە مەملەكەتتىك سەكتورلاردىڭ الەۋمەتتىك ارىپتەستىگىن نىعايتۋ, قارجى رەسۋرستارىنا ءتيىمدى قولجەتىمدىلىكتى قامتاماسىز ەتۋ جانە جاڭا تەحنولوگيالاردىڭ دامۋىنا قاجەتتى ورتا قالىپتاستىرۋ سەكىلدى ماڭىزدى مىندەتتەردىڭ باسىن قوسادى.
ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا جۋرناليستەر تاراپىنان بىرقاتار سۇراقتار قويىلىپ, ولاردىڭ بارلىعىنا تىڭعىلىقتى جاۋاپ قايتارىلدى.
سۇڭعات ءالىپباي,
«ەگەمەن قازاقستان».