ەلىمىزدە زەينەتاقى جاسى تومەندەۋى مۇمكىن بە؟ بۇل باعىتتا قانداي جۇمىستار اتقارىلىپ جاتىر؟ تاياۋدا سەنات دەپۋتاتى دانا نۇرجىگىت پرەمەر-مينيستر ءاليحان سمايىلوۆ دەپۋتاتتىق ساۋال جولداعان ەدى.
«ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسى دەرەگىنە ساي, 2019 جىلمەن سالىستىرعاندا 2020 جىلى ادام ءولىمى 22 پايىزعا وسسە, كەيىنگى جىلدارى دا بۇل ۇدەرىس توقتاعان جوق. وسىلايشا, 2015 جىلى الەمدىك بولجامدارعا نەگىزدەلىپ جاسالعان زەينەتاقى رەفورماسى قازاقستانداعى بۇگىنگى جاعدايعا مۇلدەم ساي ەمەس. 7 جىل بۇرىن الەمدە قارتايعان ادامداردىڭ سانى ۇلعايىپ, ەڭبەككە جارامدىلاردىڭ قاتارى ازايادى دەلىنگەن ەدى. الايدا پاندەميا, الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق داعدارىس بۇل بولجامداردى تەرىسكە شىعاردى», دەگەن ەدى سەناتور.
ۇكىمەت باسشىسى دەپۋتاتتىڭ وسى ساۋالىنا وراي جاۋابىن دا جولدادى. وندا 2018 جىلدان باستاپ ايەل ادامداردىڭ زەينەتكەرلىك جاسى جىل سايىن 6 ايعا ارتىپ كەلەتىنى ايتىلعان. جالپى, بۇل ۇدەرىس كەزەڭ-كەزەڭىمەن 10 جىلدا ىسكە اسىرىلماق.
«زەينەتاقى جاسىن بىرىزدەندىرۋ بيۋدجەت قاراجاتىن ۇنەمدەۋ ءۇشىن ەمەس, لايىقتى زەينەتاقى مولشەرىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن ەنگىزىلگەن. وزىڭىزگە بەلگىلى, قازاقستاندىقتار بيۋدجەتتەن بازالىق جانە ىنتىماقتى زەينەتاقىسىن الادى. ىنتىماقتى زەينەتاقى ازاماتتاردىڭ 1998 جىلعا دەيىنگى 2 ەڭبەك ءوتىلى مەن سوڭعى 3 جىلدىق تابىسى نەگىزىندە ەسەپتەلىنەدى. ناتيجەسىندە, جىل سايىن بۇل تولەمنىڭ ءتۇرى كەمىپ, جيناقتاۋشى زەينەتاقى ۇلەسى وسەدى. سوندىقتان زەينەتاقى جاسىن تومەندەتۋ زەينەتاقى سالىمدارىنىڭ كولەمىنىڭ كەمۋىنە جانە وسى جۇيەدەن بەرىلەتىن تولەمدەردىڭ دە كۇرت قىسقارۋىنا الىپ كەلەدى», دەلىنگەن ۇكىمەت باسشىسىنىڭ جاۋابىن- دا.
پرەمەر-مينيستر ءومىر ءسۇرۋ ۇزاقتىعىنىڭ وسۋىنە بايلانىستى زەينەتكەرلىك جاسىن كوتەرۋ ءۇردىسى دامىعان مەملەكەتتەرگە ءتان ەكەنىن العا تارتادى. مىسالى, كورشىلەس ازەربايجان, ارمەنيا, رەسەي, بەلارۋس ەلدەرىندە دە وسىنداي باستاما بار كورىنەدى.
«وسى وزگەرىستەردى ەسەپكە الا وتىرىپ, ەلىمىزدە زەينەتاقى جۇيەسىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋدىڭ جاڭا شارالارى پىسىقتالىپ جاتىر. سونىڭ اياسىندا زەينەتاقىنىڭ مولشەرىن ارتتىرۋدى كوزدەيتىن زەينەتاقىمەن قامسىزداندىرۋ جۇيەسىنە پارامەترلىك وزگەرىستەر ەنگىزىلەدى. ينفلياتسيا دەڭگەيىنەن 2 پايىزعا اسا وتىرىپ, ىنتىماقتى زەينەتاقى مولشەرىن يندەكستەۋ ساقتالادى. جۇمىسپەن قامتۋ مارتەبەسىنە بايلانىستى زەينەتكەرلىك جاسقا جاقىنداپ قالعان ايەلدەر ءۇشىن جاڭا قولداۋ شارالارى انىقتالادى. الەۋمەتتىك جوبالارعا تارتا وتىرىپ, جۇمىس ىستەمەيتىن ايەلدەردىڭ زەينەتاقى جۇيەسىنە قاتىسۋ مەرزىمى ۇزارتىلادى. زەينەتاقىمەن قامسىزداندىرۋ جۇيەسىنىڭ دەموگرافيالىق ترەندتەرگە جانە بيۋدجەت كىرىستەرىنە تاۋەلدىلىگىن تومەندەتۋگە ارنالعان جيناقتاۋدىڭ شارتتى كومپونەنتىن ەنگىزۋ كوزدەلگەن. وسى شارالار زەينەتكەرلەردىڭ بارلىق ساناتتارى ءۇشىن زەينەتاقى تولەمدەرىنىڭ بارابار مولشەرىن قامتاماسىز ەتەدى», دەلىنگەن پرەمەر-ءمينيستردىڭ جاۋابىندا.