حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسىنىڭ باستاماسىمەن تۇركى الەمىنە ورتاق 3 ءتۇرلى وقۋلىق ازىرلەندى. باۋىرلاس ەلدەر اراسىنداعى ءبىلىم سالاسى بويىنشا ىنتىماقتاستىقتى ارتتىرۋعا باعىتتالعان وقۋلىقتار تۇركى ەلدەرىنىڭ مەملەكەت باسشىلارى قاتىسقان سامميتتەگى تاپسىرماعا سايكەس باستالعان ەدى. ساراپتامادان ءساتتى وتكەن كىتاپتار ەندى ەلىمىزدەگى مەكتەپتەرگە تاراتىلا باستايدى. سونداي-اق قازاقستان حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسى عىلىمي كەڭەسىنە توراعالىق ەتپەك. بۇل تۋرالى ەلوردادا وتكەن كەڭەستىڭ V وتىرىسىندا ايتىلدى.
عىلىمي كەڭەستىڭ V وتىرىسىنا تۇركى مەملەكەتتەرى ۇيىمىنىڭ باس حاتشىسى باعدات امرەەۆ, حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسىنىڭ باسشىسى دارحان قىدىرالى, ازەربايجان رەسپۋبليكاسىنىڭ ءبىلىم ءمينيسترى ەمين امرۋللاەۆ, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ وقۋ-اعارتۋ ءمينيسترى اسحات ايماعامبەتوۆ, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ءمينيسترى ساياسات نۇربەك, قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى المازبەك بەيشەناليەۆ, ازەربايجان, قىرعىزستان, ماجارستان, وزبەكستان ەلدەرىنىڭ قازاقستانداعى ەلشىلەرى مەن تۇركيا ەلشىلىگىنىڭ وكىلدەرى قاتىستى.
جيىندا ءسوز العان تۇركى مەملەكەتتەرى ۇيىمىنىڭ باس حاتشىسى باعدات امرەەۆ:
– قازىرگى تاڭدا تۇركى مەملەكەتتەرى ۇيىمىنىڭ اۋماعىنداعى ينتەگراتسيالىق ۇلگىسىنىڭ اجىراماس بولىگى سانالاتىن عىلىم, ءبىلىم جانە مادەنيەتتىڭ ماڭىزى ارتتى. بۇل سالالار – ەلىمىزدەگى الەۋمەتتىك وزگەرىستەردى, ەكونوميكانىڭ دامۋىن, حالقىمىزدىڭ ءال-اۋقاتىن كوتەرۋدىڭ نەگىزگى فاكتورى, – دەدى.
وقۋ-اعارتۋ ءمينيسترى اسحات ايماعامبەتوۆ تۇركى ەلدەرى اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ ماڭىزى جىل وتكەن سايىن ارتىپ كەلە جاتقانىن اتاپ ءوتتى.
– قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ بىلتىر ىستانبۇل سامميتىندە ايتقانداي, تۇركى الەمىنىڭ گەوساياسي الەۋەتىن دۇرىس قولدانۋىمىز كەرەك. وسى ماقساتتا تۇركى ەلدەرى اراسىنداعى ءبىلىم جانە عىلىم سالاسى بويىنشا ينتەگراتسيا اسا ۇلكەن ماڭىزعا يە. بۇل رەتتە حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسىنىڭ ماڭىزدى جوبالارىنىڭ ءبىرى – مەكتەپ وقۋشىلارىنا باعىتتالعان «ورتاق تۇرك تاريحى», «ورتاق تۇرك ادەبيەتى» جانە «تۇركى الەمى گەوگرافياسى» وقۋلىقتارىن ازىرلەۋ. بۇل وقۋلىقتار ابدەن قارالىپ, ساراپتامادان ءوتتى, – دەدى مينيستر ا.ايماعامبەتوۆ.
ازەربايجان رەسپۋبليكاسىنىڭ ءبىلىم ءمينيسترى ەمين امرۋللاەۆ «ورتاق تۇرك تاريحى» وقۋلىعى ءوز ەلىنىڭ وقۋ باعدارلاماسىنا ەنگىزىلىپ ۇلگەرگەنىن, وسى وقۋلىقپەن ازەربايجاندىق وقۋشىلاردىڭ ءبىلىم الىپ جۇرگەنىن جەتكىزدى.
– ىستانبۇلدا وتكەن ساراپشىلار جيىنىندا حV عاسىرعا دەيىنگى «ورتاق تۇرك تاريحى», «ورتاق تۇرك ادەبيەتى» جانە «تۇركى الەمى گەوگرافياسى» وقۋلىقتارى بويىنشا مۇشە ەلدەر اراسىندا تابىستى تالقىلاۋلار بولعان ەدى. ءبىر نارسەنى ايتا كەتۋ كەرەك, اكادەميا تاراپىنان ازەربايجان, قازاقستان, قىرعىزستان, تۇركيادان ساراپشىلاردىڭ قاتىسۋىمەن تۇركى مەملەكەتتەرى ۇيىمىنا مۇشە ەلدەردىڭ مەكتەپ وقۋشىلارى ءۇشىن دايىندالعان حV عاسىرعا دەيىنگى «ورتاق تۇرك تاريحى» 2019-2020 جىلدان باستاپ ەلىمىزدەگى 151 مەكتەپتە فاكۋلتاتيۆ ءپان رەتىندە 8-سىنىپتاردا وقىتىلىپ كەلەدى. ءار وقۋ جىلىندا بۇل ءپاندى ازەربايجان جانە ورىس تىلىندە ءبىلىم الاتىن 14 مىڭعا جۋىق وقۋشى وقىپ جاتىر. قالعان ەكى وقۋلىق تا وزگە تۇركى ەلدەرىنىڭ وقۋ باعدارلاماسىنا ەنگىزىلەدى دەپ ۇمىتتەنەمىن, – دەدى ە.امرۋللاەۆ.
باسقوسۋ بارىسىندا تۇركيا تاراپى حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسى عىلىمي كەڭەسىنە توراعالىق مىندەتىن قازاقستانعا تابىستادى. اتالعان كەڭەستىڭ توراعالىعىن قابىلداپ العان عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ءمينيسترى ساياسات نۇربەك بۇل مانداتتىڭ ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك ەكەنىن ايتتى.
– قازاقستاننىڭ تۇركى اكادەمياسى عىلىمي كەڭەسىنىڭ توراعالىعىن الۋى – ءبىز ءۇشىن وتە ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك, ماڭىزدى وقيعا. نەگە دەسەڭىز, قازاقستاندا ەلەۋلى رەفورما جاسالىپ جاتىر. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ «جاڭا قازاقستان» دەگەن جاڭا كوزقاراسپەن, اۋقىمدى جوسپارمەن ەلىمىزدە ستراتەگيالىق وزگەرىستەردى باستادى. جاڭادان تاعايىندالعان عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ءمينيسترى رەتىندە عىلىمي-قولدانبالى زەرتتەۋلەردى جانە جوعارى ءبىلىم سالاسىنداعى ينتەگراتسياعا سالماق بەرۋدى ۇسىنامىن. اكادەمياعا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ ءبىلىم-عىلىم سالاسى باسشىلارىنىڭ وي-پىكىر, ۇسىنىسىمەن ءوز كۇش-جىگەرىمدى وسى ەكى باعىتتى جۇزەگە اسىرۋعا ارناعىم كەلەدى. ءبىزدىڭ عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتتار تۇركى الەمى, جالپى تۇركى تاريحى, جاعراپيا, الىپپە زەرتتەۋلەرىنە ءوز رەسۋرستارىن قوسادى, – دەدى س.نۇربەك.