اقش تاراپىنان قاتاڭ سانكتسياعا ۇشىراپ, كوررەسپوندەنتتىك شوتتارى مەن شەتەلدىك بانكتەگى اكتيۆتەرى بۇعاتتالىپ, دوللار, ەۋرو جانە فۋنت ستەرلينگپەن وپەراتسيا جاساۋ مۇمكىندىگىنەن ايىرىلعان رەسەيلىك ەنشىلەس بانكتەردىڭ تاعدىرى بىرتىندەپ شەشىلىپ كەلە جاتىر. ەڭ جىلدام رەتتەلگەن پروتسەسس – «بانك تسەنتركرەديت» پەن «الفا-بانك» ماسەلەسى بولدى.
بتسك وتە قىسقا مەرزىم ىشىندە «الفانى» ءوز قاتارىنا قوسىپ, وعان Eco Center Bank دەگەن اتاۋ بەردى. باتىستىڭ سانكتسياسىنا ۇشىراعان تاعى ءبىر قارجى ينستيتۋتى – ۆتب بانكتى (قازاقستان) رەسەيدەگى نەگىزگى ۆتب قوسىمشا كاپيتالداندىراتىن بولدى. سول ارقىلى ەنشىلەس بانكتىڭ مەنشىك كاپيتالى ۇلعايىپ, ول كليەنتتەر الدىنداعى مىندەتتەمەنى تولىعىمەن ورىنداۋعا كومەكتەسپەك. ۇزاققا سوزىلعان پروتسەسس «سبەربانك قازاقستانعا» تيەسىلى بولىپ تۇر. وسىعان دەيىن وتاندىق قارجى سەكتورىنداعى بەدەلدى ءارى الەۋەتتى ويىنشى اتانعان سبەردىڭ ءبىر-اق كۇندە تاۋى شاعىلىپ, تاۋانى قايتىپ قالدى. سبەردى ءبىزدىڭ «بايتەرەك» حولدينگى ساتىپ الادى ەكەن دەگەن سىبىس شىندىققا اينالاتىن سياقتى.
«سبەربانك قازاقستان» الدىمەن نەسيە پورتفەلىنىڭ ءبىر بولىگىن, ناقتىراق ايتقاندا 330 ملرد تەڭگە نەسيەنى Halyk Bank-كە اۋىستىردى. ونىڭ ىشىندە – قازاقستان دامۋ بانكىنىڭ جەڭىلدىكپەن كرەديت بەرۋ باعدارلاماسى بويىنشا رەسىمدەلگەن اۆتوكرەديتتەر, كەپىلسىز كرەديتتەر, كەزەك كۇتتىرمەيتىن مۇقتاجدىقتارعا ارنالعان قارىزدار جانە يپوتەكالىق كرەديتتەردىڭ ءبىر بولىگى بار. بانكتىڭ جالپى تۇتىنۋشىلىق قارىزدارىنىڭ كرەديتتىك قورجىنى 1,1 ترلن تەڭگەنى قۇرايدى. ودان كەيىن قارجى ينستيتۋتى نەسيە پورتفەلىن ەشكىمگە ساتقان جوق, بىردەن بانكتى ساتۋ جۇمىستارىنا كىرىسىپ كەتتى.
وسىعان دەيىن «سبەربانك» (رەسەي) توراعاسىنىڭ ورىنباسارى الەكساندر ۆەدياحين «سبەربانك» ءوزىنىڭ قازاقستانداعى ەنشىلەس بانكىن ساتۋ بويىنشا مامىلەنى 10 شىلدەگە دەيىن اياقتاۋدى جوسپارلاپ وتىر دەپ مالىمدەدى. «قازىرگى كەزدە «بايتەرەك» حولدينگى ءبىزدىڭ قازاقستاندىق بانكتى ساتىپ الۋعا باستى جانە نەگىزگى ۇمىتكەر. تاراپتار اراسىندا كەلىسسوز وتە ءپوزيتيۆتى ءجۇرىپ جاتىر. مامىلەنى 5-10 شىلدەگە دەيىن جابامىز دەپ وتىرمىز», دەگەن ەدى ۆەدياحين.
قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگىنىڭ توراعاسى ءمادينا ابىلقاسىموۆا دا «بايتەرەك» ۇلتتىق باسقارۋشى حولدينگىنىڭ قازاقستاندىق سبەردى ساتىپ الاتىنىن رەسمي تۇردە راستادى.
«سانكتسيا ەنگىزىلگەلى بەرى بۇل بانكتىڭ اكتيۆتەرى قىسقاردى. سانكتسيا جاريالانعان ساتتە «سبەربانك قازاقستان» قازاقستاننىڭ بانك جۇيەسىندە اكتيۆ كولەمى بويىنشا ەكىنشى ورىندا تۇرعان ەدى. بىراق ول ورنىقتى جانە تولەم قابىلەتى بار بانك بولىپ قالا بەرەدى. ەگەر ساتىلىم جۇزەگە اسسا وندا مەنشىك قۇقىعى, ياعني 100 پايىز اكتسياسى ساتىپ الۋشىعا بەرىلەدى. بۇل جاڭا بانك ليتسەنزياسىن الۋدى قاجەت ەتپەيدى. بۇل سەكتوردا جاڭا بانك پايدا بولادى دەگەندى بىلدىرمەيدى, تەك قانا اكتسيونەر اۋىسادى», دەپ ءتۇسىندىردى م.ابىلقاسىموۆا.
«سبەربانك» سانكتسيالىق تىزىمدە بولعاندىقتان بانك شەتەلدىك ۆاليۋتالارمەن وپەراتسيالار ىستەي المايدى. شەتەلدىك كوررەسپوندەنت-بانكتەردەگى كوررەسپوندەنتتىك شوتتارى جابىلعان, سونىمەن بىرگە جاڭا قارجىلاندىرۋ تارتۋ مۇمكىندىگى دە شەكتەلگەن. وسىعان بايلانىستى «سبەربانك روسسيا» قازاقستانداعى ەنشىلەس بانكىن ساتۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادى. قازىرگى كەزدە «بايتەرەك» حولدينگىمەن بانكتى ساتۋعا بايلانىستى ءتيىستى كەلىسسوز ءجۇرىپ جاتىر», دەدى رەتتەۋشى اگەنتتىكتىڭ باسشىسى.
ءبىرىنشى توقساننىڭ قورىتىندىسى بويىنشا «سبەربانك قازاقستان» اكتيۆتەر كولەمى جونىنەن 2-دەن 4-ورىنعا تۇسكەن. اكتيۆ كولەمى 791,1 ملرد تەڭگەگە ازايىپ, 2,1 ترلن تەڭگەنى قۇراعان. بۇعان نەسيە پورفتەلىنىڭ اجەپتاۋىر قىسقارۋى (نەسيە پورتفەلى بولىكتەرىنىڭ باسقا قارجى ينستيتۋتتارىنا بەرىلۋى) اسەر ەتكەن. ءبىرىنشى توقساندا «سبەربانك» 25,8 ملرد تەڭگە تابىس تاپسا, ءساۋىردىڭ سوڭىندا 53 ملرد تەڭگە شىعىنعا ۇشىراعان. قازاقستان قارجىگەرلەر قاۋىمداستىعى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى يرينا كۋشنارەۆانىڭ ايتۋىنشا, وتاندىق بانك سەكتورىنداعى ويىنشىلاردىڭ ازايۋى – ەكونوميكانى نەسيەلەۋ مولشەرىن دە تومەندەتەدى.
«سبەربانك» اق ەب سەكىلدى ءىرى ويىنشىنىڭ ءبىزدىڭ سەكتوردان كەتۋى – سەكتوردىڭ ءارى قارايعى دامۋى ءۇشىن جانە ەكونوميكانى نەسيەلەۋ تۇرعىسىنان العاندا جاعىمسىز فاكتور. سوندىقتان ونى «بايتەرەكتىڭ» ساتىپ الۋى ءبىرشاما ءپوزيتيۆتى جاڭالىق», دەيدى ول.
ي.كۋشنارەۆا ءسوزىنىڭ جانى بار. سبەر ۇزاق جىلدار بويى وتاندىق بانك سەكتورىنداعى جاڭاشىل, سەنىمدى ويىنشىلاردىڭ ءبىرى بولىپ كەلدى جانە بيزنەستى نەسيەلەۋگە باسىمدىق بەردى. 2021 جىلداعى جەتىستىگىنىڭ ءوزى كوپ نارسەنىڭ اڭعارتادى. قارجى ينستيتۋتىنىڭ اكتيۆى 33 پايىزعا ءوسىپ, 4,2 ترلن تەڭگەگە جەتتى. ارينە, نەسيە جانە دەپوزيت پورتفەلى ساپالى تۇردە وسكەندە عانا اكتيۆ كولەمى ۇلعايادى. تازا كىرىس 130 ملرد تەڭگە بولدى. بۇل ءوز كەزەگىندە كاپيتال وتىمدىلىگىن ارتتىردى. جەكە تۇلعالاردىڭ نەسيە پورتفەلى – 48, زاڭدى تۇلعالاردىڭ نەسيە پورتفەلى 23 پايىزعا ءوستى. بيزنەسكە بەرىلگەن زايم كولەمى ءابسوليۋتتى ماندە 1,3 ترلن تەڭگەگە جۋىقتادى. جەكە تۇلعالارعا ارنالعان Sber KZ جانە زاڭدى تۇلعالارعا ارنالعان «سبەربيزنەس» ءموبيلدى قوسىمشالارىنىڭ دا جۇمىس ىستەي باستاۋى بانكپەن قارىم-قاتىناس ماسەلەسىن ءبىرشاما جەڭىلدەتتى.
«سبەربانك» اق ەب باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ەلدار تەڭىزباەۆتىڭ ايتۋىنشا, قارجى ينستيتۋتى شاعىن جانە ورتا بيزنەستى قولداۋعا باعىتتالعان مەملەكەتتىك باعدارلامالاردى جۇزەگە اسىرۋ تۇرعىسىنان ليدەر بولدى. قازاقستانداعى ەڭ ءىرى شەتەلدىك سالىق تولەۋشىلەردىڭ توپ-30-ىنا كىرىپ, بۇكىل ۋاقىت ىشىندە ەل بيۋدجەتىنە 160 ملرد تەڭگەدەن استام قارجى بەرگەن.
«بانكتىڭ كەلەشەگى مەن جاڭا باسشىلىعى – كەلەسى ماڭىزدى ماسەلە. ەگەر شەشىم 12 شىلدەگە دەيىن قابىلدانسا, دەمەك بانك توراعاسى مەن باسقارما مۇشەلىگىنە كانديداتتار كەرەك بولادى. بۇل باسقارما قۇرامى وزگەرۋى قاجەت دەگەندى بىلدىرەدى. بىزدىڭشە, بانك باسشىلىعىنا «بايتەرەك» قۇرىلىمىنداعى نەمەسە حولدينگكە جاقىن ادامداردىڭ ءبىرى كەلەدى. ەۋروپا قايتا قۇرۋ جانە دامۋ بانكىنىڭ باسشىسى ءوز تاراپىنان بانككە قوسىمشا كاپيتال بەرۋى مۇمكىن ەكەنىن ايتقان ەدى. بىراق ولار بانكتى تولىق ساتىپ المايدى, تەك بەلگىلى ءبىر ۇلەس عانا الادى دەپ ەسەپتەيمىز. ءارى كەتسە ولار باسقارما مۇشەلىگىنەن ۇمىتتەنەدى. ساتىلىم تولىق اياقتالعان سوڭ مامىلەنىڭ بارلىق دەتالىن ءبىلۋ قىزىق بولىپ تۇر. مەملەكەتتىك حولدينگ وكىلدەرى بۇل تۋرالى تولىعىمەن ايتادى دەپ سەنەمىز. تاعى ءبىر ايتا كەتەرلىگى, بۇل ساتىلىم قازاقستاندىق حولدينگ ءۇشىن ورتا مەرزىمدى پەرسپەكتيۆادا پايدالى بولادى», دەپ جازادى تەلەگرامداعى Risk Takers كانالى.