قازىرگى ۋاقىتتا ەلىمىزدە بيىلعى ەڭ نەگىزگى ۇلتتىق بىرىڭعاي تەستىلەۋ سىناعى ءوتىپ جاتىر. تالاپكەرلەردىڭ اراسىندا جوعارى ناتيجە كورسەتكەندەر دە, ەرەجە بۇزعاندار دا بار.
نەگىزگى تەستىلەۋ وتكەن ايدىڭ ورتاسىندا, انىعى 16 مامىردا باستالعان بولاتىن. تالاپكەرلەر 5 شىلدەگە دەيىن تەست تاپسىرادى, ويتكەنى ولار تەستىلەۋ ورنى مەن ۋاقىتىن وزدەرى تاڭدادى. وسى ورايدا «ارالىق قورىتىندى قانداي؟» دەگەن سۇراق تۋادى. ۇلتتىق تەستىلەۋ ورتالىعىنىڭ دەرەگىنە سۇيەنسەك, نەگىزگى تەستىلەۋ باستالعاننان بەرى قاتىسۋعا ءوتىنىش بىلدىرگەن 2 90 مىڭعا جۋىق تالاپكەردىڭ 90 مىڭنان استامى تەست تاپسىرىپتى. ولاردىڭ ىشىندە تۇلەكتەردىڭ 74,7%-ى قازاق, 25,2%-ى ورىس, 0,1%-ى اعىلشىن تىلىندە تەستىلەۋدەن ءوتتى. تەست تاپسىرعانداردىڭ 67%-عا جۋىعى شەكتى بالل جينادى. ال ورتاشا بالل 65-ءتى قۇرادى.
اكادەميالىق ادالدىقتى ساقتاۋ ماقساتىندا تالاپكەرلەردىڭ تەست نۇسقاسى تاڭبالاندى. ياعني ءاربىر ۇبت قاتىسۋشىسىنىڭ جەكە تەست نۇسقاسى بولادى. ەرەجەلەردى بۇزعان جانە تەست تاپسىرمالارىن اۋديتوريادان شىعارۋعا تالپىنعان تەستىلەنۋشىلەردىڭ ناتيجەلەرى جويىلادى. ۇلتتىق تەستىلەۋ ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى رۋسلان ەمەلباەۆ نەگىزگى تەستىلەۋ مەرزىمى اياقتالماسا دا, ءوز ورنىنا باسقا ادامدى كىرگىزۋ فاكتىسى تىركەلىپ ۇلگەرگەنىن جەتكىزدى.
«بىلتىر Face ID جۇيەسى مەن باقىلاۋدى كۇشەيتۋدىڭ ناتيجەسىندە بوگدە ادامداردى كىرگىزۋگە تىرىسقان 18 جاعداي انىقتالعان ەدى. بيىل ءبىز العاش رەت بوتەن ادامداردى كىرگىزۋگە تىرىسۋ فاكتىسىن تىركەدىك. ۇبت-نىڭ ءۇشىنشى اپتاسىندا قاتىسۋشى ءوزىنىڭ ورنىنا باسقا جەكە تۇلعانى جىبەرگەن. بۇعان ءتيىستى ءىس-شارالار قابىلداندى, تەستىلەنۋشى مەن تەستىلەۋگە كىرۋگە تالپىنعان بوگدە تۇلعا بويىنشا دەرەك قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنا جىبەرىلەدى», دەدى ر.ەمەلباەۆ.
ورتالىق وكىلىنىڭ مالىمدەۋىنشە, 119 تالاپكەر سمارتفون, شپارگالكا جانە باسقا دا تىيىم سالىنعان زاتتاردى الىپ وتكىسى كەلگەنىنىڭ سالدارىنان تەست تاپسىرا المادى. تەستىلەۋ كەزىندە ەرەجەلەردى بۇزعانى ءۇشىن اۋديتوريادان 118 ادام شىعارىلىپ, ولاردىڭ ناتيجەلەرى جويىلدى.
الداعى ۋاقىتتا تەست تاپسىراتىن تالاپكەرلەردىڭ ەسىنە سالا كەتەيىك, ۇبت-عا كىرگىزۋ ءۇش دەڭگەيلى جۇيە بويىنشا جۇزەگە اسىرىلادى. الدىمەن Face ID جەكە باسىن سايكەستەندىرۋدەن وتەدى. سودان سوڭ جەكە كۋالىك بويىنشا تەكسەرىلىپ, كەيىن وتىرعىزۋ ورنىندا تاعى جەكە باسىن سايكەستەندىرۋ جۇرگىزىلەدى. بۇعان دەيىن تەستىلەۋ پروتسەسىن ءار كومپيۋتەردىڭ جوعارعى جاعىنان باقىلاپ تۇراتىن ءبىر كامەرا عانا بولسا, ەندى تەستىلەنۋشىنىڭ جەكە باسىن سايكەستەندىرەتىن, سونداي-اق بوگدە ادامداردىڭ كىرۋىنە جول بەرمەيتىن ەكىنشى (فرونتالدى) كامەرا ورناتىلعان. ەگەر تەستىلەۋ ناتيجەسى كوڭىلدەن شىقپاسا, تالاپكەرلەر تەست تاپسىرىپ بولعاننان كەيىن 30 مينۋت ىشىندە اپەللياتسياعا بەرە الادى. سەرتيفيكات اپەللياتسيا تۋرالى شەشىم قابىلدانعان سوڭ تەستىلەنۋشىنىڭ جەكە كابينەتىندە قولجەتىمدى بولادى.
ۇلتتىق تەستىلەۋ ورتالىعىنىڭ حابارلاۋىنشا, تالاپكەرلەردىڭ, سونىڭ ىشىندە ەرەكشە ءبىلىم بەرۋ قاجەتتىلىكتەرى بار تالاپكەرلەرگە ۇبت تاپسىرۋ ۋاقىتى 40 مينۋتقا ۇزارتىلدى. سونىمەن قاتار ولار ءۇشىن ارنايى سىزبا جانە دياگراممالارسىز سۇراقتار جاسالدى. قابىلدانعان شارالاردىڭ ناتيجەسىندە ەرەكشە ءبىلىم بەرۋ قاجەتتىلىكتەرى بار تەست تاپسىرۋشىلار سانى ارتىپ كەلەدى. ەگەر 2021 جىلى نەگىزگى ۇبت-عا 90 بالا قاتىسسا, بيىل ءۇش اپتا ىشىندە تەستىلەۋگە ەرەكشە ءبىلىم بەرۋ قاجەتتىلىگى بار 310 بالا تەست تاپسىردى.
بيىلدان باستاپ تالاپكەرلەرگە ىڭعايلى بولۋ ءۇشىن ۇبت-نىڭ كۇنىن, ۋاقىتىن, ورنى مەن بەيىندى پاندەرىن ەسكە سالاتىن SMS جولداناتىن بولدى. حابارلاما ۇبت-عا قاتىسۋشىلاردىڭ وزدەرىنە, سونداي-اق كامەلەت جاسقا تولماعان تەستىلەنۋشىلەردىڭ اتا-انالارىنا نەمەسە زاڭدى وكىلدەرىنە جىبەرىلەدى.
بيىلعى نەگىزگى تەستىلەۋدە جوعارى بالل جيناعاندار بار. سونىڭ ءبىرى – تۇركىستان وبلىسىنان قاتىسقان مادينا جۇمادوللا. ول تەستىلەۋ سۇراقتارىنىڭ مەكتەپ باعدارلاماسىنان كەلگەنىن ايتادى.
«بۇل ۇبت وسىعان دەيىن قاڭتار, ناۋرىز ايلارىندا تاپسىرعان تەستىلەۋگە قاراعاندا كۇردەلى بولدى. دەگەنمەن تەست سۇراقتارىنىڭ بارلىعى مەكتەپ باعدارلاماسىندا وتكەن, كىتاپتان وقىپ دايىندالعان تاقىرىپتاردان كەلدى. سوندىقتان ماعان ۇبت قاتتى قيىنعا تۇسپەدى. ارينە, تەستىلەۋ كەزىندە قوبالجىعانىممەن, ءوزىمنىڭ جوعارى بالل جينايتىنىما سەنىمدى بولدىم. ارنايى ونلاين كۋرسقا جازىلىپ, جىل بويىنا ۇزدىكسىز دايىندالدىم. بارىنەن بۇرىن ءوزىم وقىعان «دارىن» مەكتەبى جاقسى ءبىلىم بازاسىنىڭ قالىپتاسۋىنا كومەكتەستى. مەكتەپتىڭ بەرگەن ءبىلىمى مەن قوسىمشا كۋرسقا قاتىسىپ دايىندالۋدىڭ ناتيجەسىندە وسىنداي ناتيجەگە جەتتىم. تاڭداۋ ارقىلى حيميا, بيولوگيا ءپانىن تاڭدادىم, سەبەبى جالپى مەديتسينا باعىتى بويىنشا وقۋعا ءتۇسۋدى جوسپارلاپ وتىرمىن. ال ۋنيۆەرسيتەتتى ءالى ناقتى تاڭدامادىم», دەيدى م.جۇمادوللا.