بازالىق مولشەرلەمە وزگەرىسسىز قالدى

«بازالىق مولشەرلەمەنىڭ وسى دەڭگەيى جاڭا كۇتپەگەن وزگەرىستەر بول­ماعان جاعدايدا 2024 جىلعا قاراي ينفليا­تسيانىڭ بىرقالىپتى تومەندەۋىن قام­تاماسىز ەتەدى. اقشا-كرەديت تالاپ­تارى 2023 جىلى ينفلياتسيالىق پروتسەستەردىڭ باياۋلاۋىنا قاراي قالپىنا كەلەدى. 2022 جىلعى مامىردا جىلدىق ينفلياتسيا 14 پايىزدى قۇراپ, جەدەلدەۋىن جال­عاستىردى. بۇل رەتتە تۇتىنۋشىلىق با­عالار يندەكسىنىڭ بارلىق قۇرامداس بولىگىنىڭ جىلدامداۋىن اتاپ وتكەن ءجون. تاماق ونىمدەرى باعاسىنىڭ ءوسۋى جىلدىق ينفلياتسياعا بارىنشا كوپ ۇلەس قوسۋدا. تاۋار جەتكىزۋدىڭ لوگيستيكالىق تىز­بەكتەرىندەگى ۇزىلىستەردىڭ جانە تۇ­راق­تى سۇرانىستىڭ اياسىندا يمپورتتى قۇراۋشى جوعارى تاۋارلار باعاسىنىڭ ءوسۋ ءۇردىسى جالعاستى. رەتتەلەتىن كوم­مۋ­نالدىق قىزمەتتەر مەن ججم باعاسىنىڭ كوتەرىلۋىنە موراتوري ينفلياتسيانى تەجەپ وتىر.

ايلىق ينفلياتسيا مامىردا 1,4 پا­يىزعا دەيىن (ساۋىردە 2%) باياۋ­لا­ۋىن جالعاستىرسا دا, ورتاشا تاريحي نورمادان اسىپ, جوعارى بولىپ وتىر. ايلىق ينفلياتسيانىڭ با­سەڭ­دەۋ قارقىنىنىڭ تومەن بولۋى وڭ فيسكالدىق سەرپىن كەزىندەگى تۇ­راق­­تى ىشكى سۇرانىسقا ءارى جو­عارى ينف­ليا­تسيا­لىق كۇتۋلەرگە دە بايلا­نىستى.

2022 جىلعى مامىردا ءبىر جىل بۇ­رىن­عى كۆانتيفيكاتسيالانعان ين­فليا­تسيالىق كۇتۋلەر 11,7 پايىز بولدى. بيىلعى ءساۋىر-مامىر ايلارىندا وسى جىلدىڭ ناۋرىزىنداعى كۇرت وسۋدەن كەيىن ءبىر جىل بۇرىنعى ينفلياتسيالىق كۇتۋلەر ءبىرشاما تومەندەدى. ءبىر جىل كەزەڭىندە باعانىڭ ءوسۋىن كۇتەتىن رەس­پوندەنتتەر مۇنى ازىق-ت ۇلىك ونىم­دە­رىنىڭ قىمباتتاۋىمەن بايلانىس­تىر­دى. ينفلياتسيانى قابىلداۋ دا جوعارى دەڭگەيدە ساقتالۋدا», دەلىنگەن ۇلت­تىق بانك حابارلاماسىندا.

ع.ءپىرماتوۆتىڭ ايتۋىنشا, ۇلتتىق بانك بيىل ينفلياتسيا 13-15 پايىز دەڭگەيىندە قالىپتاسادى دەپ كۇتەدى. سىرتقى جانە ىشكى نارىقتارداعى باعا ديناميكاسىن ەسكەرسەك, ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرى بويىنشا باعادا ءبىرشاما ءوسىم بولماق. ونىڭ سوزىنە قاراعاندا, بولجام ۇكىمەتتىڭ تۇتىنۋ نارىقتارىن تەڭگەرىمدى دامىتۋعا باعىتتالعان ينفلياتسيا دەڭگەيىن باقىلاۋ جانە تو­مەندەتۋ جونىندەگى شارالار كەشە­نىن ىسكە اسىرۋدى ەسكەرە وتىرىپ جا­سال­عان. وسى شارالار كەشەنى ءساتتى جۇ­زە­گە اسىرىلعان جاعدايدا ينفلياتسيا بول­جامنىڭ تومەنگى شەگىنە دەيىن تو­مەن­دەۋى مۇمكىن.

«ينفلياتسيا ءۇشىن تاۋەكەلدەر كوپ جاعدايدا ينفلياتسيانىڭ جاھاندىق جە­دەل­دەۋىمەن, الەمدەگى گەوساياسي جاع­داي اياسىنداعى بەلگىسىزدىكپەن جانە سىرتقى ينفلياتسيانىڭ يمپورتىمەن باي­لانىستى. ينفلياتسيانى جەدەل­دە­تۋ­دىڭ ىقتيمال ىشكى فاكتورلارى كو­بىنە جۇمساق فيسكالدىق ساياساتتى ساقتاۋمەن, جوعارى ينفلياتسيالىق كۇت­ۋ­لەرمەن, سونداي-اق رەتتەلەتىن قىز­مەتتەر باعاسىنىڭ وسۋىنە موراتوري اياقتالعاننان كەيىن اقىلى قىز­مەتتەر ينفلياتسياسىن جەدەلدەتۋ ىق­تيمالدىعىمەن بايلانىستى», دەدى ع.ءپىرماتوۆ.

ۇلتتىق بانكتىڭ بولجاۋىنشا, 2022 جىلى ەكونوميكا ءوسىمى 2,8-3,8 پايىزدى قۇرايدى. بۇل جىل سوڭىنا دەيىن بارلىق نەگىزگى سالانىڭ وڭ سەرپىنىن ساقتاۋدى باعالاۋمەن بايلانىستى. الايدا گەوساياسي داعدارىس, سىرتقى سۇرانىستىڭ تومەندەۋى جانە جەتكىزىلىمدەر تىزبەگىن قايتا قۇرۋ – ەكو­نوميكانىڭ ءوسۋ قارقىنىن تە­جەيدى. وسى تۇرعىدان العاندا با­زا­لىق ستاۆكانىڭ 14 پايىز دەڭ­گە­يىندە قالا بەرۋى ورتا مەرزىمدى پەرس­پەك­تيۆادا باعانىڭ ءوسۋىن تەجەۋگە قاۋ­قار­لى.

«ۇلتتىق بانك الەمدىك نارىق­تار­دا­عى جاعدايدى, گەوساياسي داعدارىستىڭ دام­ۋىن جانە ينفلياتسياعا قارسى تا­ۋەكەلدەردىڭ جۇزەگە اسىرىلۋىن با­­قى­لاۋدى جالعاستىرادى. با­زا­لىق مول­شەرلەمە بويىنشا ودان ءارى شە­شىم­دەر ينفلياتسيانىڭ ناق­تى دي­نا­­ميكاسىنىڭ بولجامدى تراەك­تو­ريا­­عا سايكەستىگىنە, سىرتقى ورتاداعى جانە ىشكى ەكونوميكاداعى تۋىندايتىن تا­ۋە­­كەلدەردىڭ تەڭگەرىمىنە قاراي قا­بىل­دانادى», دەپ قورىتىندىلادى ع.ءپىرماتوۆ.

«بانك تسەنتركرەديت» باسقارما توراعاسى عالىم قۇسايىنوۆ ۇلتتىق بانكتىڭ بۇل شەشىمىنە وراي بىلاي پى­كىر بىلدىرەدى.

«اۋەلى ينفلياتسيانىڭ قايدان پايدا بولاتىنىن تارقاتايىق. ۇسىنىس جوق كەزدە, سۇرانىس وسكەن كەزدە ينفلياتسيا تۋىندايدى. سونداي-اق وزگە ۆا­ليۋتالارعا قاتىستى كۋرس وسكەندە ينفلياتسيا يمپورتتالۋى دا مۇمكىن. ينفلياتسيا تەجەلۋى ءۇشىن ءوندىرىس, تۇ­تى­نۋ جانە يمپورت اراسىندا بالانس بولۋى كەرەك. ءسويتىپ, بازالىق ستاۆكا كوتەرىلگەندە كليەنتتەرگە زايم بە­رۋ ازايىپ, سايكەسىنشە نەسيەلەۋ تو­مەندەيدى. بۇل ءوز كەزەگىندە ەلدەگى سۇرانىستى ازايتادى. سۇرانىستىڭ تومەندەۋى باعانىڭ تومەندەۋىنە الىپ كەلەدى. وندىرۋشىلەر باعانى تومەندەتە باستايدى. بازالىق ستاۆكا كوتەرىلگەندە دەپوزيتتەر بويىنشا ستاۆكالار وسەدى. ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەر قورلاندىرۋ ءۇشىن جەكە قاراجاتىن ەمەس, دەپوزيت پەن قارجى قۇرالدارىن پايدالانادى. سوعان ساي بازالىق ستاۆكا وسكەندە دەپوزيت ستاۆكاسى دا وسەدى. بۇل ادامدار مەن كومپانيالاردىڭ كوبىرەك اقشا جي­ناۋىنا اسەر ەتەدى. اقشا جيناۋ دەڭگەيىنىڭ ارتۋى سۇرانىستى قىس­قار­تادى, ويتكەنى ادامدار مەن كومپانيالار اقشانى جاراتۋدىڭ ورنىنا ونى جيناي باستايدى. سۇرانىس تومەندەسە تاۋارلار قۇنى دا تۇسەدى. قازىر ينفلياتسيانىڭ وسىمىنە اكەلىپ وتىرعان تۇتىنۋعا ىنتالاندىرۋدى قورلاندىرۋ مەن سۋبسيديالاۋدىڭ مەملەكەتتىك باعدارلامالارىمەن بايلانىستى. كرەديت بار ادامعا قول­جە­تىمدى بولۋى ءۇشىن مەملەكەتتىك سۋب­سيديالاۋ مەن قورلاندىرۋدان باس تارتىپ, ينفلياتسيانى ەڭ تومەنگى مان­گە دەيىن قىسقارتىپ, تاۋەكەل قۇنىن ازايتىپ, باسەكەنى دامىتۋ كەرەك. سوندا عانا ستاۆكا دا قولجەتىمدى دەڭ­­گەيگە دەيىن تومەندەيدى», دەيدى ع.قۇ­سا­يىنوۆ.