بۇرىنعىنىڭ ۇلكەندەرى «انانىڭ كوڭىلى بالادا, بالانىڭ كوڭىلى دالادا» دەپ وتىرۋشى ەدى. ال قازىر ۇلكەننىڭ كوڭىلى بالاعا ەمەس, باسقاعا اۋاتىن سەكىلدى. باسقا دەگەنىمىز, ارينە سان الۋان سمارتفون. جاڭا تەحنولوگيامەن شىعارىلعان سمارتفوندار بارشانىڭ كوڭىلىن اۋلاپ, الەۋمەتتىك جەلىنىڭ قىزىعىنا باتىرىپ جىبەردى.
راس, جاڭا تەحنولوگيانى مەڭگەرگەن, قوعام تىنىسىنان حاباردار بولعان ءجون-اۋ. الايدا مۇنىڭ بالا تاربيەسىنە تيگىزەر وراسان زيانى دا بار. ويتكەنى اتا-انانىڭ تاراپىنان باقىلاۋ بولماعان سوڭ بالانىڭ كوڭىلى ينتەرنەت جەلىسىنە, كوشەگە اۋاتىنى انىق.
وبلىستىق پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى ۇسىنعان مالىمەتكە سۇيەنسەك, كامەلەت جاسىنا تولماعان جاسوسپىرىمدەر تاراپىنان جاسالاتىن اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق ازايماي وتىر. ماسەلەن, جىل باسىنان بەرى كولىك رۋلىنە وتىرعان 10-نان استام ءجاسوسپىرىم ۇستالعان. ونىڭ تورتەۋى ءساۋىر ايىندا انىقتالدى. وسىعان بايلانىستى وتكەن «ابايلاڭىز, بالالار» اكتسياسى كەزىندە پاتۋرلدىك پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى تۇنگى ساعات 01:00 شاماسىندا Toyota Camry ماركالى اۆتوكولىگىن توقتاتقان. تەكسەرۋ كەزىندە كولىك رۋلىندە ءجاسوسپىرىمنىڭ وتىرعانى بەلگىلى بولدى.
اتا-اناسىنان باقىلاۋ بولماعان, ەرىككەننەن ءىشى پىسقان جاسوسپىرىمدەردىڭ اراسىندا پوليتسياعا جالعان حابار بەرەتىندەرى بار. بيىلعى 25 ساۋىردە پوليتسياعا ايمۇرات ەسىمدى تۇرعىننان «جۇلدىز» شاعىن اۋدانىندا توبەلەس بولىپ جاتقانى جونىندە حابار تۇسكەن. سۋىت حابار العان پوليتسەيلەر شاعىن اۋداندى تەكسەرىپ, توبەلەس بولماعانىن انىقتادى. كەيىن بەلگىلى بولعانداي, كامەلەتكە تولماعان ءۇش ءجاسوسپىرىم ءوزارا باستەسىپ, ۇتىلىپ قالعان 15 جاستاعى بالا ايمۇرات دەگەن جالعان ەسىممەن پوليتسياعا حابار بەرگەن. ءۇش ءجاسوسپىرىم حابار بەرگەن ۋاقىتتا, تۇنگى ساعات 23:00-دەن كەيىن ۇيىنەن تىس جەردە بولعان. ءجاسوسپىرىمنىڭ ۇشەۋى دە بۇرىن ءدال وسىنداي قۇقىق بۇزۋشىلىق ءۇشىن اكىمشىلىك جاۋاپقا تارتىلعان ەكەن.
مۇنايلى شاھارداعى ورتا مەكتەپتىڭ 10-سىنىپ وقۋشىسى ءبىر ايدا پوليتسياعا ءتورت رەت جالعان حابار بەرگەن. بۇل ونىڭ كەشكى مەزگىلدەگى ۇيرەنشىكتى «ىسىنە» اينالعانى بايقالادى. العاش رەت 28 ناۋرىزدا پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىن پاتەرگە شاقىرعان. ال 26 ساۋىردە №31 مەكتەپ جانىنداعى فۋتبول الاڭىندا جاسوسپىرىمدەر توبەلەسىپ جاتقانىن حابارلاعان. بۇدان كەيىن 29 ساۋىردە ويىن الاڭىندا بەلگىسىز ادامدار اۆتوكولىكتەرگە تاس لاقتىراتىنىن ايتقان. ءتورتىنشى رەت 30 ساۋىردە جاسوسپىرىمدەردىڭ ەلەكتروشوكەر مەن بوتەلكە ۇستاپ, توبەلەسكەلى جۇرگەنى جونىندە حابار بەرگەن. پوليتسەيلەر اتالعان دەرەكتىڭ ءبارى دە جالعان ەكەنىنە كوز جەتكىزدى.
– پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى جازعى كانيكۋل باستالعان كەزدە جاسوسپىرىمدەردىڭ قۇقىق بۇزۋشىلىققا ۇرىنباۋىنا باسا كوڭىل اۋدارىپ وتىر. وسىعان وراي 26 مامىر مەن 2 ماۋسىم ارالىعىندا وتكەن «كانيكۋل» ءىس-شاراسىنىڭ ماقساتى – بالالاردىڭ قۇقىقتارىن بۇزۋ دەرەگىن انىقتاۋ, ولاردىڭ قاداعالاۋسىز جانە پاناسىز قالۋىنىڭ الدىن الۋ. سونداي-اق بالالار ەڭبەگىن پايدالانۋ, كامەلەتكە تولماعاندار اراسىنداعى قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردىڭ الدىن الۋ, كامەلەتكە تولماعاندارمەن جانە ولارعا قارسى جاسالاتىن قىلمىس پەن قۇقىق بۇزۋشىلىقتى بولدىرماۋ كوزدەلدى. يۋۆەنالدى پوليتسيا بولىمشەسىنىڭ ۋچاسكەلىك پوليتسيا ينسپەكتورلارى ءۇش كۇندە تۇنگى ساعات 23:00-دەن كەيىن كوشەدە قىدىرىپ جۇرگەن 70-كە جۋىق ءجاسوسپىرىمدى انىقتادى. ولاردىڭ اتا-انالارى اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكسىنىڭ 442-بابىنىڭ 2-بولىمىمەن اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى. ءبىر ءجاسوسپىرىمنىڭ قوعامدىق ورىندا الكوگولدىك ىشىمدىك iشكەن كۇيدە جۇرگەنى, تاعى بىرەۋىنىڭ ۇساق بۇزاقىلىق جاساعانى بەلگىلى بولدى. ال ۇشەۋى سۋپەرماركەتتەن ۇساق-تۇيەك زاتتاردى جاسىرىن تۇردە ۇرلاپ, سومكەگە سالىپ جاتقان كەزدە ۇستالدى, – دەپ حابارلادى دەپارتامەنتتىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى مەيىرىم ەرداۋلەت.
اتىراۋ وبلىستىق پروكۋراتۋراسى ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ مالىمەتىنشە, جىل باسىنان بەرى كامەلەت جاسىنا تولماعان 20 وقۋشىنىڭ قىلمىستىق قۇقىق بۇزۋشىلىق جاساعانى انىقتالىپ وتىر. ونىڭ ىشىندە 13 اۋىرلىعى ورتاشا, 7 اۋىر قىلمىس بار.
– ماسەلەن, كامەلەت جاسىنا تولماعان وقۋشىنىڭ ءبىرى Telegram ينتەرنەت-قوسىمشاسىنان جۇمىس تاجىريبەسى جوق بولسا دا جالاقىسى جوعارى جاياۋ كۋرەر قاجەتتىگى تۋرالى حابارلاندىرۋدى تاپقان. ول وسى حابارلاندىرۋعا قىزىعۋشىلىق تانىتقان. كۋرەردىڭ جۇمىسىنا پسيحوتروپتىق زاتتاردى جاسىرىن ورىندارعا جەتكىزۋ كىرەتىنىن بىلە تۇرا ماتەريالدىق تۇرعىدان تەز بايۋ ماقساتىن كوزدەگەن. ونىڭ اسا ءىرى مولشەردەگى ەسىرتكىنى, پسيحوتروپتىق زاتتاردى, سول تەكتەستەردى ساقتاۋ, تاسىمالداۋ, وتكىزۋگە باعىتتالعان ەلەكتروندى اقپاراتتىق رەسۋرستاردى پايدالانۋ ارقىلى قىلمىستىق نيەتى انىقتالعان. زاڭسىز ارەكەتى ءۇشىن مەكتەپ وقۋشىسى 7 جىل 6 اي مەرزىمگە باس بوستاندىعىنان ايىرۋ جازاسىنا سوتتالدى, – دەپ حابارلادى وبلىستىق پروكۋراتۋرانىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
اتىراۋ قالاسىنىڭ پروكۋرورى ارشات ءتايتۋلليننىڭ ايتۋىنشا, 25 ساۋىردە №36 مەكتەپتىڭ 10-سىنىپ وقۋشىسى سوققىعا جىعىلعان. وسىعان بايلانىستى دەنە جاراقاتىن قاساقانا كەلتىرۋ دەرەگىمەن قىلمىستىق كودەكستىڭ 107-بابى, 2-بولىگىنىڭ 8-تارماعىمەن سوتقا دەيىنگى تەرگەۋ ءجۇرىپ جاتىر.
– جەدەل تەرگەۋ شارالارى كۇدىكتى رەتىندە 11-سىنىپ وقۋشىسىن انىقتادى. وقيعانىڭ بارلىق كۋاگەرىنەن جاۋاپ الىندى. قازىر قىلمىستىق ءىس بويىنشا قاجەتتى تەرگەۋ ارەكەتتەرى, ونىڭ ىشىندە سوت-مەديتسينالىق ساراپتاما جاسالىپ جاتىر. كامەلەتكە تولماعاندارعا قاتىستى زاڭعا قايشى ارەكەتتەردى حابارلاماعانى ءۇشىن مەكتەپ ديرەكتورى اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋ تۋرالى كودەكسىنىڭ 127-1-بابىنىڭ 1-بولىگىمەن اكىمشىلىك جاۋاپقا تارتىلدى, – دەيدى ارشات تايتۋللين.
وقۋشىنىڭ سوققىعا جىعىلعانى جۇرتشىلىقتى ءارى-ءسارى كۇيگە ءتۇسىردى. ويتكەنى جاراقاتى بار وقۋشى وبلىستىق بالالار اۋرۋحاناسىنا تۇسكەن. اۋرۋحانا ديرەكتورى نۇرقابىل ايتمۇحامبەتوۆتىڭ دەرەگىنە سۇيەنسەك, ناۋقاس لور بولىمىنە جاتقىزىلعان. «ناۋقاستى شۇعىل وپەراتسيالىق كومەكتى قاجەت ەتپەيتىنىنە بايلانىستى باتىس قازاقستان وبلىستىق اۋرۋحاناسىنىڭ ماماندارىنا جىبەرۋ كەلىسىلدى. الايدا اتا-اناسى 26 ساۋىردە بالاسىن قولحاتپەن شىعارىپ الىپ, ورالعا ۇشاقپەن الىپ كەتتى» دەيدى نۇرقابىل ايتمۇحامبەتوۆ.
ءدال وسى اۋرۋحانا ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى ورىندىق سيپلوۆانىڭ ايتۋىنشا, بىلتىرعى ءتورت ايدا 137 بالانى كۇيىك شالسا, بيىلعى قاڭتار-ءساۋىر ايلارىندا وسىنداي 185 دەرەك تىركەلىپتى. ونىڭ ىشىندە 88 بالا تەرميالىق, 9 بالا حيميالىق كۇيىك جاراقاتىن العان. ال 6 بالا قايتىس بولعان. «مۇنداي وقىس وقيعا اتا-انالاردىڭ تەلەفونعا الاڭداۋىنان تۋىنداپ وتىر. ويتكەنى اتا-انالار تەلەفون قوڭىراۋىنا جاۋاپ بەرۋ, WhatsApp مەسسەندجەرىنە حابارلاما جازۋ كەزىندە بالالارىن قاراۋسىز قالدىرادى», دەيدى بالالار اۋرۋحاناسى جانساقتاۋ ءبولىمىنىڭ اعا مەدبيكەسى قىمبات دۇيسەنعاليەۆا.
بالالار اراسىندا بالكوننان قۇلاۋ دەرەگى دە تىيىلماي وتىر. وبلىستىق توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتى قوعاممەن بايلانىس توبىنىڭ اقپاراتىنا سۇيەنسەك, بىلتىر 2-7 جاس ارالىعىنداعى 5 بالا تەرەزەدەن قۇلاعان. ونىڭ ىشىندە ءبىر وتباسىنىڭ ەگىزى بار. ەكى بالا ءجانتاسىلىم ەتتى. ال 3 بالا اۋىر جاراقات الدى. بيىلعى مامىردا اتىراۋ قالاسىنىڭ «نۇرسايا» شاعىن اۋدانىنداعى كوپقاباتتى ءۇيدىڭ 2-قاباتىنان قۇلاعان ەكى جاسار بالا اۋىر جاراقاتپەن اۋرۋحاناعا ءتۇستى. ونىڭ باس سۇيەگى ەكى جاعىنان سىنعان.
ال 4 ماۋسىمدا «بەرەكە» شاعىن اۋدانىنداعى كوپقاباتتى تۇرعىن ءۇيدىڭ تۇرعىندارى 9-قاباتتاعى بالكوننان ەكى جاسار بالانىڭ تۇرمىستىق بۇيىمداردى لاقتىرىپ تۇرعانىن بايقاعان. بۇل تۋرالى پاترۋلدىك پوليتسيا ەكيپاجىنا جەدەل حابار بەرىلگەن. پوليتسيا ينسپەكتورلارى ەلامان تولەشوۆ پەن نۇربول باعىتوۆ 9-قاباتقا ەۆاكۋاتسيالاۋعا ارنالعان باسپالداق ارقىلى كوتەرىلىپ, بالكونداعى بالانى قۇلاۋ قاۋپىنەن قۇتقارىپ قالدى. يۋۆەنالدى پوليتسيا قىزمەتىنىڭ ينسپەكتورلارى بالاسىن ۇيىندە جالعىز قالدىرعان 37 جاستاعى ايەلدى انىقتادى.
ءدال وسىنداي دەرەكتىڭ ءبىرى 5 ماۋسىمدا ماقات اۋدانىندا تىركەلدى. تۇرعىن ءۇيدىڭ 2-قاباتىندا اشىق قالعان تەرەزەدەن 2-3 جاسار ەكى بالا قاراپ تۇرعان. وقيعا ورنىنا جەدەل جەتكەن پوليتسيا مايورى تويعوجا ازبەرگەنوۆ, پوليتسيا اعا لەيتەنانتى رەنات يسەمعاليەۆ, پوليتسيا اعا لەيتەنانتى اسلان مۇساەۆقا جەرگىلىكتى قايرات ەسىمدى تۇرعىن كومەك قولىن سوزعان. ولار 2-قاباتتاعى پاتەر تەرەزەسىنە ورمەلەپ شىعىپ, بالالاردى قۇلاۋ قاۋپىنەن قۇتقاردى. پوليتسيا ينسپەكتورلارى انىقتاعانداي, باقىلاۋسىز قالعان ەكى بالانىڭ اتا-اناسى جۇمىستا بولعان.
بىرەۋگە بارماق تىستەتىپ, ەندى بىرەۋدى وكىنىشكە ۇرىندىرعان وسىنداي دەرەكتىڭ ءبارى بالالارعا قاداعالاۋدىڭ جوقتىعىنان بولىپ وتىر. ءار اتا-انا تاراپىنان مەيىرىمگە تولى جاناشىرلىق بولسا, باۋىر ەتىنە بالاعان ۇرپاعى وسپادار ارەكەتكە دە, قىلمىسقا ۇلاسار قۇقىق بۇزۋشىلىققا ۇرىنباس ەدى.
اتىراۋ وبلىسى