ەل گازەتىندە كوتەرىلىپ, وڭ شەشىمىن تاپقان ماسەلە كوپ-اق. سونىڭ جاريالانىپ جاتقانى از. بىراق مىنا ءبىر جاڭالىقتى اۋىز تولتىرىپ ايتۋعا بولاتىنداي. سەبەبى قانشاما اتا-انا مەن وقىرمانىمىزدى قۋانتاتىن شەشىم سەكىلدى.
وسىدان 3 جىل بۇرىن, انىعى باس باسىلىمنىڭ 2019 جىلعى 17 ساۋىردەگى نومىرىنە باس تاقىرىپ رەتىندە «ەڭبەك» ەلەۋسىز قالدى» دەگەن تاقىرىپتا پروبلەما كوتەرگەن ماقالا شىقتى. ءبىز وسى ماتەريالىمىزدا مەكتەپتە ەڭبەك ساباعىنىڭ ءجوندى وتكىزىلمەيتىنى تۋرالى ايتقان اتا-انالاردىڭ ارىزىن جەتكىزگەنبىز. وسىعان قوسا اتالعان ءپاندى تەحنولوگيانىڭ كولەڭكەسىندە قالىپ قويعانى جايىندا دا جازعانبىز. «ەڭبەككە باۋلۋ ساباعىنا دەگەن سالعىرتتىقتىڭ سوڭى جۇمىس ىزدەۋگە قۇلشىنبايتىن, ءوز بەتىنشە قارەكەت قىلا المايتىن, جاتىپىشەر جالقاۋ بۋىندى قالىپتاستىرىپ شىعارادى. بۇل بىزگە كەرەك پە؟» دەپ قوعامعا, ودان قالدى جاۋاپتى مەكەمەلەرگە ساۋال دا تاستاعان ەدىك.
2022 جىلعى 17 اقپاندا گازەتىمىزدە «ەڭبەك» ءپانىنىڭ ەندىگى سيپاتى قانداي؟» اتتى ماتەريال جاريالاندى. مەكتەپتەردى ارالاپ, ەڭبەك ساباعىنىڭ قالاي وتەتىنىنەن ارنايى رەپورتاج جاسادىق. سول رەپورتاجىمىزدا ورتا ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنداعى بەينەلەۋ ونەرى (ياعني, سۋرەت), سىزۋ ساباقتارى الىنىپ, ونىڭ مازمۇنى بۇرىنعى ەڭبەككە باۋلۋ پانىنە كىرىكتىرىلىپ كوركەم ەڭبەككە اينالعانىن جازدىق. كوزبەن كورگەن ساباقتان شىققاندا: «سىزۋ ما, سۋرەت پە, الدە ەڭبەك پە؟» دەگەن سۇراق تۋدى. ءۇش ءپاندى ءۇش بولەك وقىعان ءبىزدىڭ بۋىن كىرىككەن, بىرىككەن ساباقتىڭ بۇل ءتۇرىن تۇسىنە قويۋى ەكىتالاي-اۋ» دەپ وي تۇيگەن ەدىك.
بىرنەشە رەت كوتەرىلگەن ماسەلە ەندى وڭ شەشىمىن تاپتى. ى.التىنسارين اتىنداعى ۇلتتىق ءبىلىم اكادەمياسىنىڭ پرەزيدەنتى مادينا تىنىباەۆا جاۋاپتى مينيسترلىكتىڭ اپپارات جينالىسىندا «كوركەم ەڭبەك» ءپانى ەكى پانگە بولىنەتىنىن جەتكىزدى.
ء«بىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى «2022-2023 وقۋ جىلىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ورتا ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىندا ءبىلىم بەرۋ پروتسەسىن ۇيىمداستىرۋدىڭ ەرەكشەلىكتەرى تۋرالى» ادىستەمەلىك نۇسقاۋ حات جوباسىن ء(انح) ۇسىندى. ءانح جوباسىنا سايكەس «كوركەم ەڭبەك» ءپانى ەكى پانگە بولىنەدى. ناقتىراق ايتقاندا, 1-4 سىنىپتارعا «ەڭبەككە باۋلۋ», 1-6 سىنىپتارعا «بەينەلەۋ ونەرى» پاندەرى ەكى بولەك ءپان رەتىندە وقىتىلادى», دەدى م.تىنىباەۆا.
بۇدان بۇرىن ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى ەندىگى اسحات ايماعامبەتوۆ بيىلدان باستاپ «كوركەم ەڭبەك» ءپانىن بۇرىنعىداي ەكى ءتۇرلى پانگە ءبولۋ جوسپارلانىپ وتىرعانىن ايتقان ەدى. ءمينيستردىڭ مالىمدەۋىنشە, 2016 جىلعا دەيىن بولعانداي «ەڭبەك» جانە «بەينەلەۋ ونەرى» دەپ بولىنەدى.
ەندىگى ماسەلە – باستاۋىشتان باسقا سىنىپتارداعى ەڭبەك ءپانىن دە بولەك ساعات بەرىپ, تەحنولوگيا پانىنەن «ەنشىسىن» الىپ بەرۋ.
پاندەردىڭ بولەك وقىتىلۋىنا قاتىستى جانە ءبىر جاڭالىق بار. مەكتەپتەردە «قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتى» ءپانىن 2024 جىلدان باستاپ ءبولۋ بويىنشا دايىندىق جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر. ا.ايماعامبەتوۆتىڭ ويىنشا, ءتىل مەن ادەبيەتتى وقىتاتىن پاندەردىڭ ماقساتتارى ءارتۇرلى. ودان بولەك قازاق مەكتەپتەرىندە «الەم ادەبيەتى» ءپانىن جەكە وقىتۋعا قاتىستى ماسەلە بۇرىننان كوتەرىلىپ كەلەدى. بۇل – دۇرىس ۇسىنىس. بالالارىمىز قازاق, ورىس ادەبيەتىن عانا ەمەس, الەم ادەبيەتىن دە ءبىلۋى كەرەك.
تاعى ءبىر وزگەرىسكە كەلسەك, ءانح جوباسىنا ساي بۇدان بىلاي «شەت ءتىلى» ءپانىن وقۋشىلار 3-سىنىپتان باستاپ وقيدى. «قازاقستاندىق جانە حالىقارالىق ساراپشىلار جۇرگىزگەن زەرتتەۋلەر مەن تالداۋ ءبىرىنشى سىنىپ وقۋشىسىنا بىردەن 3 ءتىلدى ۇيرەنۋ قيىن ەكەنىن كورسەتتى. ءبىرىنشى سىنىپتا بالانىڭ تەك ءبىر ءتىلدى ۇيرەنۋى, ياعني الدىمەن انا تىلىندە وقىپ, جازۋدى ۇيرەنۋى وتە ماڭىزدى», دەدى م.تىنىباەۆا.