وتاندىق بيزنەستەگى قوردالانعان پروبلەمالاردىڭ ءبىرى – سالانى باقىلايتىن قۇزىرلى ورگانداردىڭ تاراپىنان جاسالاتىن قىسىمنىڭ ازايماۋى. ايتالىق, نەگىزسىز قوزعالعان قىلمىستىق ءىس كوپ.
باقىلاۋشى مەملەكەتتىك ورگاندار تۋرالى ايتار بولساق, تۇتاستاي تەكسەرۋ جۇيەسى تاۋەكەلدەردى باسقارۋ جۇيەسىنە نەگىزدەلۋى ءتيىس. الەمدەگى وزىق ەلدەردە تاۋەكەلدەردى باسقارۋ جۇيەسى ارقىلى تەكسەرۋلەردىڭ 90-95%-ى اۆتوماتتى تۇردە تاعايىندالادى. وكىنىشكە قاراي, ەلىمىزدە بۇل كورسەتكىش نەبارى – 27%. رەسپۋبليكا اۋماعىندا تەكسەرۋ جۇمىستارى تۇسەتىن شاعىمداردىڭ نەگىزىندە جۇرگىزىلەدى. دەمەك, ولار اۆتوماتتى تۇردە تاعايىندالمايدى. بىلايشا ايتقاندا, مەملەكەتتىك ورگاندار قاداعالاۋ باعىتىندا لايىقتى جۇمىس ىستەمەيدى جانە تاۋەكەلدەرگە ءتيىستى دارەجەدە تالداۋ جاسالمايدى.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ الدىندا جىلدىڭ سوڭىندا اياقتالاتىن تەكسەرۋلەر جۇرگىزۋگە بايلانىستى ءموراتوريدى ۇزارتۋ قاجەتتىگى جونىندە ماسەلەنى كوتەردىك. «اتامەكەن» ۇكپ جوبالىق كەڭسەمەن بىرلەسىپ, جاڭا رەتتەۋشىلىك ساياساتتى ەنگىزۋگە قاتىستى ۇلكەن جۇمىستى قولعا الىپ, جۇرگىزىپ جاتىر. مەملەكەتتىك ورگاندار بيزنەستىڭ الدىنا قوياتىن تالاپتاردىڭ, ەسەپتەمەلەردىڭ جانە تەكسەرۋلەردىڭ بارلىق سپەكترىن قايتا قارايتىن بولامىز. ءبىزدىڭ بولجامىمىزعا سايكەس وسى جۇمىستىڭ ايتارلىقتاي ناتيجەلەرى 2024 جىلعا قاراي دايىن بولۋى ءتيىس. سوندىقتان پرەزيدەنتتەن ءموراتوريدى ءبىر جىلعا ۇزارتۋدى سۇرادىق.
وكىنىشكە قاراي, قۇقىق قورعاۋشىلار تاراپىنان كورسەتىلەتىن قىسىم ساقتالىپ وتىر. ماسەلەن, نەگىزسىز قوزعالعان كوپتەگەن قىلمىستىق ءىس پەن پروتسەسسۋالدىق ارەكەت بايقالعان. ەگەر دە قىلمىستىق ىستەردىڭ ستاتيستيكاسىنا قاراساق, بىلتىر 1 770 ءىس قوزعالىپ, ونىڭ 400-دەن استامى توقتاتىلعانىن كورۋگە بولادى. سوندا قىلمىستىق ىستەردىڭ 20-25%-ى نەگىزسىز قوزعالعانى ما؟ مىسالى, ءتىنتۋ, تاركىلەۋ, شوتتارعا تىيىم سالۋ سىندى جەكەلەگەن پروتسەسسۋالدىق ارەكەتتەر جونىندە وكىنىشكە قاراي, قازاقستاندا ستاتيستيكا جۇرگىزىلمەيدى. اتالعان ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن ۇلتتىق پالاتا باس پروكۋراتۋرامەن بىرلەسىپ, قىلمىستىق ىستەردىڭ زاڭدىلىعىن انىقتاۋ ماقساتىندا تالداۋ جۇرگىزە باستادى.
مۇنداي تالداۋدى توقسانىنا ءبىر رەت وبلىستىق پروكۋراتۋرانىڭ دەڭگەيىندە جانە جارتى جىلدا ءبىر باس پروكۋراتۋرانىڭ الاڭىندا رەسپۋبليكا كولەمىندەگى جۇمىستاردىڭ قورتىندىلارىن شىعارۋ ءۇشىن ۇسىنىلدى. باس پروكۋراتۋرا بۇل باستامانى قولدادى. وسى جۇمىستى جولعا قويساق, قاداعالاۋشى جانە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى تاراپىنان زاڭعا قايشى ارەكەتتەردىڭ سانى كۇرت ازايادى دەپ ەسەپتەيمىز.
ەربول وستەمىروۆ,
«اتامەكەن» ۇكپ باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى